I CSK 2125/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Marcin Trzebiatowski
24 września 2025 r.
na posiedzeniu niejawnym 24 września 2025 r. w Warszawie
w sprawie z powództwa Ł. B.
przeciwko Województwu
o zapłatę,
na skutek skargi kasacyjnej Ł. B.
od wyroku Sądu Apelacyjnego w Krakowie
z 8 listopada 2023 r., I ACa 418/22,
1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
2. zasądza od Ł. B. na rzecz Województwa kwotę 5.400 (pięć
tysięcy czterysta) złotych z odsetkami w wysokości odsetek
ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia
pieniężnego za czas po upływie tygodnia od doręczenia
powodowi odpisu niniejszego postanowienia, tytułem kosztów
postępowania kasacyjnego;
3. przyznaje r.pr. K. Z. od Skarbu Państwa - Sądu
Apelacyjnego w Krakowie kwotę 5.400 (pięć tysięcy czterysta)
złotych powiększoną o należny podatek od towarów i usług
tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej
powodowi z urzędu w postępowaniu kasacyjnym.
(M.K.)
I CSK 2125/25
2
UZASADNIENIE
Powód Ł. B. wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego w
Krakowie z 8 listopada 2023 r. Wniosek o jej przyjęcie do rozpoznania uzasadnił
oczywistą zasadnością skargi kasacyjnej, jak i potrzebą wykładni przepisów
prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w
orzecznictwie, a także występowaniem istotnego zagadnienia prawnego.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do
rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje
potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub
wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność
postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.
Skarżący oparł wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania aż na
trzech spośród wyżej wymienionych przesłanek, tj. na pierwszej, drugiej i czwartej.
Przez istotne zagadnienie prawne, o którym mowa w art. 3989 § 1 pkt 1
k.p.c., należy rozumieć problem o charakterze prawnym, powstały na tle
konkretnego przepisu prawa, mający charakter rzeczywisty w tym znaczeniu, że
jego rozwiązanie stwarza realne i poważne trudności. Problem ten musi mieć
charakter uniwersalny, co oznacza, że jego rozwiązanie powinno służyć
rozstrzyganiu innych, podobnych spraw. Chodzi przy tym o problem, którego
wyjaśnienie jest konieczne dla rozstrzygnięcia danej sprawy, a więc pozostający
w związku z podstawami skargi oraz z wiążącym Sąd Najwyższy, a ustalonym
przez sąd drugiej instancji, stanem faktycznym sprawy (art. 39813 § 2 k.p.c.), jak
również w związku z podstawą prawną zaskarżonego wyroku (zob. postanowienia
SN: z 21 maja 2013 r., IV CSK 53/13 oraz z 3 lutego 2012 r. I UK 271/11 - niepubl.).
Konieczne jest przytoczenie argumentów prawnych, które prowadzą do
rozbieżnych ocen. Skarżący powinien nie tylko wskazać przepis prawa
(materialnego lub procesowego), którego dotyczy zagadnienie, ale także
przedstawić pogłębioną argumentację prawną w celu wykazania, że zagadnienie
I CSK 2125/25
3
jest istotne, a jego rozstrzygnięcie ma znaczenie dla merytorycznego
rozstrzygnięcia w jego sprawie (zob. m.in. postanowienia SN: z 23 sierpnia 2007 r.,
I UK 134/07 oraz z 9 lutego 2011 r., III SK 41/10 - niepubl.).
Natomiast oparcie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na
tym, że istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne
wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów wymaga
wykazania, że określony przepis prawa, mimo, iż budzi poważne wątpliwości, nie
doczekał się wykładni albo niejednolita wykładnia wywołuje wyraźnie wskazane
przez skarżącego rozbieżności w orzecznictwie w odniesieniu do identycznych lub
podobnych stanów faktycznych, które należy przytoczyć (zob. postanowienia SN:
z 13 czerwca 2008 r., III CSK 104/08, niepubl.; z 28 marca 2007 r., II CSK 84/07,
niepubl.).
Skarżący przedstawioną w skardze problematykę ujął w pytaniu: „Czy
otrzymanie przez właściciela (współwłaściciela) nieruchomości decyzji organu
administracyjnego nakazującej wykonanie czynności zabezpieczających w związku
z aktywowaniem się na skutek powodzi osuwiska na tej nieruchomości, implikuje
powinność poszukiwania przez tego właściciela podmiotu odpowiedzialnego za
powstanie tego osuwiska na nieruchomości i czy ww. fakt może uruchamiać bieg
terminu przedawnienia roszczeń odszkodowawczych tego właściciela i jego
następców prawnych w postępowaniu cywilnym z art. 4421 § 1 k.c. - w sytuacji, gdy
z ww. decyzji organu nie wynika, który podmiot ponosi odpowiedzialność
odszkodowawczą za szkodę spowodowaną aktywowaniem się na skutek powodzi
osuwiska na ww. nieruchomości”.
Co się tyczy pierwszej z powołanych podstaw kasacyjnych, to przedstawione
przez Skarżącego pytanie nie stanowi istotnego zagadnienia prawnego. Przede
wszystkim kwestia objęta w/w pytaniem odnosi się wprost do stanu faktycznego
niniejszej sprawy – przez co nie ma charakteru abstrakcyjnego. Ponadto
uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie zawiera
argumentacji jurydycznej, wskazującej na występowanie odmiennych ocen
przedstawionego problemu. Wniosek ten nie wskazuje na to, że przepisy dotyczące
przedstawionej w nim kwestii nie doczekały się wykładni albo że niejednolita
I CSK 2125/25
4
wykładnia wywołuje rozbieżności w orzecznictwie w odniesieniu do identycznych
lub podobnych stanów faktycznych. Nie jest zaś rolą Sądu Najwyższego
wyręczanie w taki zadaniu strony skarżącej, w tym domyślanie się lub poszukiwanie
okoliczności, które uzasadniałyby przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania (zob.
postanowienia SN z 9 czerwca 2008 r., II UK 38/08, niepubl. i z 14 grudnia 2004 r.,
II CZ 142/04 - niepubl.).
Ubocznie należy zauważyć, że Sąd Najwyższy wyjaśniał, iż zgodnie z art.
4421 § 1 k.c. nie chodzi o zdobycie przez poszkodowanego całkowicie pewnej
wiedzy o dwóch podstawowych elementach współkształtujących odpowiedzialność
odszkodowawczą. Prowadziłoby to bowiem do subiektywizacji tych przesłanek
i oceniania ich wyłącznie z punktu widzenia stanu świadomości poszkodowanego,
co jest w naszym systemie prawnym niedopuszczalne. Dlatego też przyjmuje się na
ogół zgodnie, że bieg przedawnienia terminu liczonego a tempore scientiae, jak to
ma miejsce w wypadku terminu z art. 4421 § 1 k.c., rozpoczyna się od otrzymania
przez poszkodowanego takich informacji, które oceniając obiektywnie, pozwalają
z wystarczającą dozą prawdopodobieństwa przypisać sprawstwo szkody
konkretnemu podmiotowi (zob. wyrok SN z 7 kwietnia 2016 r., II CSK 442/15,
niepubl.).
Co się z kolei tyczy drugiej z powołanych podstaw kasacyjnych, to powołując
się na przesłankę potrzeby wykładni przepisów, Skarżący wskazał, że w niniejszej
sprawie istnieje potrzeba wykładni art. 75 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo
wodne (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 1121 ze zm., dalej: u.p.w.) w brzmieniu
obowiązującym w 2010 r. Wbrew twierdzeniom Skarżącego z analizy uzasadnień
orzeczeń sądów obu instancji nie wynika potrzeba wykładni powołanych wyżej
przepisów. Poruszona w tym zakresie problematyka nie ma wpływu na
rozstrzygnięcie niniejszej sprawy. Należy przypomnieć, że Sąd uznał za
przedawnione roszczenie odszkodowawcze dotyczące utraty wartości działki
powoda wskutek jej zalania w latach 2009-2010. Natomiast roszczenie
odszkodowawcze dotyczące nałożonych kar w postępowaniu administracyjnym
oraz kosztów nakazanej rozbiórki budynku gospodarczego zostało uznane za
bezzasadne wobec związania sądu ostateczną decyzją administracyjną – a to
I CSK 2125/25
5
z racji tego, że postępowanie cywilne nie może zmierzać do unicestwienia skutków
takiej decyzji.
Natomiast w zakresie trzeciej podstawy kasacyjnej w ramach przedmiotowej
sprawy należy wyjaśnić, że zgodnie z utrwalonym stanowiskiem judykatury,
odwołanie się do przesłanki oczywistej zasadności skargi kasacyjnej wymaga
przedstawienia, po pierwsze, w czym wyraża się „oczywista zasadność” skargi
oraz, po drugie, argumentacji wykazującej, że w istocie skarga jest oczywiście
uzasadniona. Chodzi tu o wykazanie kwalifikowanej postaci naruszenia prawa
materialnego lub procesowego, polegającej na jego oczywistości widocznej prima
facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej (zob. m.in.
postanowienie SN z 23 listopada 2011 r., III PK 44/11, niepubl.). Celem
sformułowania powyższej przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania nie
jest wykazanie jedynie oczywistego naruszenie konkretnego przepisu prawa
materialnego lub procesowego, lecz sytuacji, w której naruszenie to spowodowało
wydanie oczywiście nieprawidłowego orzeczenia (zob. postanowienie SN z 6
listopada 2012 r., III SK 16/12, niepubl.).
Przenosząc powyższe założenia do oceny niniejszej skargi kasacyjnej,
pozostaje stwierdzić, że Skarżący wskazał na oczywistą zasadność swojej skargi
kasacyjnej, jednak treść uzasadnienia wniosku o przyjęcie tej skargi do
rozpoznania nie przekonuje o jej oczywistej zasadności. Sąd Najwyższy nie
dopatrzył się takiego naruszenia powołanych przepisów, które byłoby widoczne
prima facie. Brak jest jakichkolwiek podstaw, aby twierdzić, że w niniejszej sprawie
doszło do oczywistego naruszenia prawa. Zresztą uzasadnienie wniosku dotyczące
tej przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania sprowadza się
w rzeczywistości do kwestionowania oceny materiału dowodowego i ustaleń
faktycznych. W związku z tym należy zaś przypomnieć, iż stosownie do art. 3983 §
3 k.p.c. podstawą skargi kasacyjnej nie mogą być zarzuty dotyczące ustalenia
faktów lub oceny dowodów.
Mając powyższe na uwadze, nie można przyjąć, że w tej sprawie przesłanki
przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania zostały wykazane w sposób właściwy.
Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji (art. 3989 § 2 k.p.c.).
I CSK 2125/25
6
(M.K.)
[r.g.]
