I CSK 2063/24
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Paweł Grzegorczyk
27 czerwca 2025 r.
na posiedzeniu niejawnym 27 czerwca 2025 r. w Warszawie
w sprawie z powództwa B.C.
przeciwko P. spółce jawnej w K.
o zapłatę,
na skutek skargi kasacyjnej P. spółki jawnej w K.
od wyroku Sądu Apelacyjnego w Krakowie
z 13 grudnia 2023 r., I AGa 224/22,
1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
2. obciąża kosztami postępowania kasacyjnego pozwaną,
pozostawiając ich wyliczenie referendarzowi sądowemu.
I CSK 2063/24
2
UZASADNIENIE
Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do
rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje
potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub
wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność
postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Przepis ten
odpowiada charakterowi skargi kasacyjnej, będącej nadzwyczajnym środkiem
zaskarżenia, o dominującym publicznoprawnym charakterze, przysługującym od
orzeczeń wydanych po przeprowadzeniu dwuinstancyjnego postępowania
sądowego, w którym sąd pierwszej i drugiej instancji dysponuje pełną kognicją w
zakresie faktów i dowodów. W powiązaniu z art. 3984 § 2 k.p.c. oznacza to, że w
skardze kasacyjnej nieodzowne jest powołanie i uzasadnienie okoliczności o
charakterze publicznoprawnym, które stanowią wyłączną podstawę oceny pod
kątem przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (przyczyn kasacyjnych).
Wnosząc o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżąca P. s.j. w K.
powołała się na nieważność postępowania przed Sądem Apelacyjnym, wynikającą
z rozpoznania apelacji w jednoosobowym składzie. Wskazała również na oczywistą
zasadność skargi kasacyjnej z przyczyn związanych z zarzutem potrącenia
podniesionym przez pozwaną, a dotyczącym wierzytelności pozwanej względem
powoda, wywodzonej z regresowej odpowiedzialności dłużnika solidarnego.
Wykazanie oczywistej zasadności skargi kasacyjnej stawia skarżącemu
szczególnie wysokie wymagania. Jak przyjmuje się w utrwalonej judykaturze Sądu
Najwyższego, oczywista zasadność skargi kasacyjnej oznacza, że dla przeciętnego
prawnika podstawy wskazane w skardze prima facie zasługują na uwzględnienie.
Oczywiste jest przy tym tylko to, co można dostrzec bez potrzeby głębszej analizy,
czy przeprowadzenia dłuższych badań lub dociekań. Zarzucane uchybienia muszą
zatem mieć kwalifikowany charakter, odnosić się do konkretnych, powołanych
przez skarżącego przepisów prawa i być dostrzegalne na pierwszy rzut oka (por.
m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 12 grudnia 2000 r., V CKN 1780/00,
OSNC 2001, nr 3, poz. 52, z dnia 22 marca 2001 r., V CZ 131/00, OSNC 2001, nr
10, poz. 156 i z dnia 15 czerwca 2018 r., III CSK 38/18).
I CSK 2063/24
3
Oddalając apelację, Sąd Apelacyjny podzielił ocenę dowodów i zaaprobował
ustalenia faktyczne Sądu Okręgowego. Zaaprobował także ocenę prawną Sądu
Okręgowego, według której zamontowanie brakujących zamków
elektromotorycznych w ramach wspólnie realizowanego zamówienia obciążało
pozwaną. Wychodząc z tych założeń, uznał, że w sytuacji, w której powód wykonał
swoją część robót, to należy się mu wynagrodzenie, które inwestor zapłacił do rąk
pozwanej jako lidera konsorcjum. Przyjął również, że wierzytelność przysługująca z
tego tytułu powodowi nie uległa umorzeniu na skutek potrącenia, ponieważ
pozwana nie wykazała, aby złożyła stosowne oświadczenie, jak również, aby
przysługująca jej ewentualnie wierzytelność wzajemna była wymagalna.
Wywody wniosku nie przekonywały w tym kontekście, aby skarga kasacyjna
była oczywiście uzasadniona. W szczególności, wobec przyjętego w umowie
konsorcjum podziału obowiązków i reguł ponoszenia „strat”, a także zgodnego
stanowiska Sądów meriti, według którego obowiązek zamontowania spornych
zamków elektromotorycznych obciążał pozwaną, za oczywiste nie można uznać
powstania po stronie pozwanej roszczenia regresowego (art. 378 k.c.). Jako
oczywistości nie można również traktować – w świetle ustaleń dokonanych przez
Sądy meriti – że in casu doszło do złożenia per facta concludentia – jak twierdziła
pozwana – oświadczenia woli o potrąceniu, a tym bardziej za oczywiście błędne nie
można uznać stanowiska, według którego pozwana nie wykazała wymagalności
wierzytelności regresowej, zgodnie z wymaganiami art. 455 k.c. W aspekcie
powołanego we wniosku wyroku Sądu Najwyższego z dnia 12 października 2001 r.,
V CKN 500/00, OSNC 2002, nr 7-8, poz. 90, dostrzec trzeba ponadto, że czym
innym jest powstanie roszczenia regresowego, czym innym zaś jego wymagalność,
która w przypadku świadczeń bezterminowych jest warunkowana wezwaniem do
spełnienia świadczenia (art. 455 k.c.).
Ubocznie należało zauważyć, że obszerne wywody wniosku, mające
motywować oczywistą zasadność skargi kasacyjnej, powielały uzasadnienie
podstaw kasacyjnych w zakresie naruszenia prawa materialnego. Taka konstrukcja
wniosku zapoznaje założenia przyczyny kasacyjnej wyrażonej w art. 3989 § 1 pkt 4
k.p.c., której wykazanie powinno polegać na sformułowaniu zwartej, jurydycznej
argumentacji, obejmujących co najwyżej kilka syntetycznych, klarownych tez
I CSK 2063/24
4
dowodzących, że zaskarżone orzeczenie jest wadliwe w sposób elementarny i
widoczny już na pierwszy rzut oka.
Mając na względzie, że zaskarżony wyrok został wydany po wejściu w życie
ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego,
ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych, ustawy - Kodeks postępowania
karnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1860, dalej – „ustawa
nowelizująca”), rozpoznanie sprawy w postępowaniu apelacyjnym w składzie
jednego sędziego nie przesądzało również o nieważności postępowania przed
Sądem Apelacyjnym (por. art. 3671 k.p.c. w związku z art. 32 ust. 1 ustawy
nowelizującej). Nie negując licznych i trafnie powołanych we wniosku walorów
kolegialności postępowania przed sądem drugiej instancji, za zbyt uproszczoną
należało uznać argumentację, według której kolizja epizodycznych rozwiązań
zawartych w art. 15zzs1 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o
szczegółowych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i
zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji
kryzysowych (jedn. tekst: Dz. U. z 2021 r. poz. 2095) ze standardem wynikającym z
art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, stwierdzona w uchwale składu siedmiu sędziów Sądu
Najwyższego z dnia 26 kwietnia 2023 r., III PZP 6/22, OSNP 2023, nr 10, poz. 104,
przekłada się a fortiori na regulację zawartą w art. 3671 k.p.c. ze skutkiem w postaci
nieważności każdego postępowania apelacyjnego (art. 379 pkt 4 k.p.c.), w którym
na podstawie tego przepisu sprawę rozstrzygał skład jednoosobowy (por.
postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 15 stycznia 2025 r., III PSK 28/24, z dnia
22 stycznia 2025 r., II CSKP 2146/22, z dnia 25 lutego 2025 r., II USK 327/24, z
dnia 12 marca 2025 r., I CSK 2770/24, z dnia 8 kwietnia 2025 r., I CSK 3358/24, z
dnia 15 kwietnia 2025 r., I CSK 1167/24 i z dnia 24 kwietnia 2025 r., I CSK
1375/24). We wniosku nie powołano zarazem argumentów, które z racji
szczególnych okoliczności konkretnej sprawy mogłyby in casu uzasadniać
odmienną konkluzję.
Należało tym samym odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Z tych względów, na podstawie art. 3989 § 2, art. 98 § 1-11, art. 108 § 1,
art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji.
I CSK 2063/24
5
(K.G.)
[a.ł]
