I CSK 2002/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Maciej Kowalski
25 czerwca 2026 r.
na posiedzeniu niejawnym 25 czerwca 2026 r. w Warszawie
w sprawie z powództwa P.Ł., J.K. i M.K.
przeciwko Z.D.
o nakazanie,
na skutek skargi kasacyjnej P.Ł., J.K. i M.K.
od wyroku Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu
z 22 stycznia 2025 r., I AGa 489/23,
1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
2. zasądza od P.Ł., J.K. i M.K. na rzecz Z.D. 360 (trzysta
sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania
kasacyjnego z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych
za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego za czas
po upływie tygodnia od dnia doręczenia niniejszego orzeczenia
powodom do dnia zapłaty.
(a.z.)
UZASADNIENIE
W skardze kasacyjnej wywiedzionej od wyroku Sądu Apelacyjnego
we Wrocławiu z 22 stycznia 2025 r. powodowie wnieśli o przyjęcie skargi
do rozpoznania na podstawie art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.
I CSK 2002/25
2
Zdaniem skarżących w sprawie występują następujące istotne zagadnienia
prawne:
1) Czy ochrona praw podmiotowych wynikających z art. 323 ust. 1 ustawy
z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (dalej: „p.o.ś.”) doznaje
ograniczenia na skutek uwarunkowań wynikających z aktów prawa miejscowego
a innymi słowy, czy bezprawność oddziaływania na środowisko należy oceniać
przez pryzmat przeznaczenia nieruchomości w miejscowym planie
zagospodarowania przestrzennego?
2) Czy ocenę bezprawności oddziaływania na środowisko na gruncie art. 323
ust. 1 p.o.ś. uzależnia się od sposobu korzystania z nieruchomości, na której
dochodzi do negatywnego wpływu na środowisko?
W uzasadnieniu wniosku powodowie podnieśli, że istota wyżej wskazanych
wątpliwości wiąże się z rozstrzygnięciem o hierarchii stosowania aktów prawnych
w krajowym porządku prawnym, w sytuacji w której ochrona praw jednostki
wynikająca z przepisów ujętych w ustawie doznaje ograniczenia w postaci aktów
prawa miejscowego.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną pozwany wniósł o odmowę przyjęcia
skargi do rozpoznania i o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania
kasacyjnego według norm prawem przepisanych.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną
do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, potrzeba
wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących
rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania
lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.
Mając powyższe na względzie podkreślić należy, że cel wymagania
przewidzianego w art. 3984 § 2 k.p.c. może być osiągnięty jedynie przez
prawidłowe powołanie i wyczerpujące uzasadnienie istnienia przesłanek
o charakterze publicznoprawnym, które - zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. - będą mogły
I CSK 2002/25
3
stanowić podstawę oceny skargi kasacyjnej pod kątem przyjęcia jej
do rozpoznania.
Za istotne zagadnienie prawne w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. uznaje
się zagadnienie dotychczas nierozstrzygnięte w orzecznictwie, a zatem takie, które
cechuje się przymiotem nowości i którego wyjaśnienie może sprzyjać rozwojowi
prawa (zob. np. postanowienia SN: z 21 stycznia 2022 r., I CSK 1285/22;
z 24 kwietnia 2023 r., I CSK 4950/22; z 20 grudnia 2023 r., I CSK 4003/23).
Powołanie się na przyczynę kasacyjną wymienioną w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.
wymaga sformułowania problemu prawnego i uzasadnienia, że ma on znaczenie
dla rozwoju prawa lub precedensowy charakter. Zagadnienie prawne powinno
przy tym zostać oparte na konkretnych, powołanych we wniosku o przyjęcie skargi
kasacyjnej do rozpoznania przepisach prawa, które jednocześnie pozostają
w związku z podstawami wniesionego środka prawnego. Zagadnienie takie musi
zostać ujęte w sposób abstrakcyjny - tak, aby jego rozstrzygnięcie mogło uzyskać
ogólniejsze znaczenie, a zarazem wiązać się z rozpoznawaną sprawą.
Konieczne jest także powołanie argumentów, które prowadzą do rozbieżnych
ocen przedstawionego problemu i zaprezentowanie możliwych kierunków
interpretacyjnych (zob. np. postanowienia SN: z 13 lipca 2007 r., III CSK 180/07;
z 10 kwietnia 2014 r., IV CSK 623/13; z 16 grudnia 2021 r., V CSK 289/21;
z 23 grudnia 2022 r., I CSK 3245/22; z 14 czerwca 2023 r., I CSK 1253/23;
z 4 września 2023 r., I CSK 1862/23; z 31 stycznia 2024 r., I CSK 2718/23).
Analiza przedstawionych przez skarżących problemów nie pozwala
na przyjęcie, że podnoszone kwestie stanowią istotne zagadnienia prawne
w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. Uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi
kasacyjnej do rozpoznania nie zawiera bowiem stosownej argumentacji jurydycznej
potwierdzającej, że zagadnienia te mają charakter rzeczywisty w tym znaczeniu, że
istnieją co najmniej dwie równorzędne możliwości ich rozstrzygnięcia oraz jakie
racje przemawiają za każdym z rozwiązań. Innymi słowy skarżący nie przedstawili
argumentów prowadzących do rozbieżnych ocen zaprezentowanych problemów
i nie wyjaśnili, dlaczego ich rozstrzygnięcie może się przyczynić do rozwoju prawa.
I CSK 2002/25
4
Taki sposób argumentacji nie spełnia wymagań wynikających z orzecznictwa
Sądu Najwyższego, gdzie przyjmuje się, że w uzasadnieniu przyczyny kasacyjnej
z art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. skarżący powinien nie tylko wskazać przepis prawa
(materialnego lub procesowego), którego dotyczy zagadnienie, ale także
przedstawić pogłębioną argumentację prawną w celu wykazania, że zagadnienie
jest istotne dla rozwoju prawa, i jednocześnie będzie miało znaczenie
dla merytorycznego rozstrzygnięcia w jego sprawie (zob. np. postanowienia SN:
z 13 lipca 2023 r., I CSK 2570/22, i z 25 lutego 2025 r. I CSK 4581/23).
Ubocznie wskazać należy, że bezprawne w rozumieniu art. 323 p.o.ś. jest
m.in. oddziaływanie, które przekracza przeciętną miarę wynikającą ze społeczno-
gospodarczego przeznaczenia nieruchomości. Przeznaczenie to kształtują także,
będące źródłem prawa powszechnie obowiązującego na obszarze danej gminy
akty prawa miejscowego.
Z podobnych względów nie może również budzić wątpliwości, że sposób
korzystania z nieruchomości poddanej negatywnemu oddziaływaniu może
pozostawać nie bez znaczenia dla oceny jego bezprawności na gruncie
art. 323 ust. 1 p.o.ś. Skarżący nie przedstawił natomiast argumentacji wskazującej,
dlaczego miałby on taką ocenę determinować.
W sprawie nie zachodzi także nieważność postępowania, którą Sąd
Najwyższy bierze pod rozwagę - w granicach zaskarżenia - z urzędu (art. 39813 § 1
k.p.c.).
Z tych względów, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł,
jak w sentencji.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 § 1,
11 i 3 w zw. z art. 99 w zw. z art. 108 § 1 w zw. z art. 39821 w zw. z art. 391 § 1
k.p.c. przy uwzględnieniu § 8 ust. 1 pkt 2 w zw. z § 10 ust. 4 pkt 2 oraz § 20
rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie
opłat za czynności radców prawnych.
Maciej Kowalski
I CSK 2002/25
5
(a.z.)
[SOP]
