I CSK 19/24
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Agnieszka Jurkowska-Chocyk
15 kwietnia 2025 r.
na posiedzeniu niejawnym 15 kwietnia 2025 r. w Warszawie
w sprawie z wniosku S.M.
z udziałem P.T.
o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie,
na skutek skargi kasacyjnej S.M.
od postanowienia Sądu Okręgowego w Białymstoku
z 2 czerwca 2023 r., II Ca 1256/22,
I. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
II. zasądza od S.M. na rzecz P.T. 450 zł (czterysta pięćdziesiąt
złotych) kosztów postępowania kasacyjnego z odsetkami w
wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie za czas po
upływie tygodnia od dnia doręczenia zobowiązanej niniejszego
postanowienia do dnia zapłaty.
UZASADNIENIE
I CSK 19/24
2
Postanowieniem z 2 czerwca 2023 r. Sąd Okręgowy w Białymstoku oddalił
apelację wnioskodawczyni S.M. od postanowienia Sądu Rejonowego w
Białymstoku z 30 czerwca 2022 r. (pkt I) i zasądził od wnioskodawczyni na rzecz
uczestnika postępowania koszty postępowania odwoławczego.
Skargę kasacyjną od powyższego orzeczenia wywiodła wnioskodawczyni,
zaskarżając je w całości. Skarżący wniósł o przyjęcie skargi kasacyjnej do
rozpoznania na podstawie art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., wskazując, że skarga jest
oczywiście uzasadniona, gdyż dokonywanie przez zainteresowanych czynności
faktycznych i formalnych zmierzających do ustalenia zakresu władztwa nad
nieruchomościami nie wyklucza przyjęcia, że władztwo nad taką częścią
nieruchomością ma charakter władania samoistnego, jak to wadliwie przyjęły
w sprawie Sądy obu instancji.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną
do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje
potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości
lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność
postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Nakładając
na skarżących obowiązek wskazania i uzasadnienia oznaczonej przesłanki
przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, ustawodawca zmierzał do
zagwarantowania, że skarga kasacyjna, nadzwyczajny środek zaskarżenia
prawomocnych orzeczeń, będzie pełnić przypisane jej funkcje publicznoprawne.
Ograniczenie przesłanek do czterech ma więc zapewnić, że przyjęcie skargi
kasacyjnej do rozpoznania ustrojowo i procesowo jest uzasadnione jedynie w tych
sprawach, w których mogą być zrealizowane jej funkcje publicznoprawne, a skarga
kasacyjna nie stanie się instrumentem wykorzystywanym w każdej sprawie.
Skarga kasacyjna wnioskodawczyni nie zawiera argumentów dostatecznych
dla uznania, że skarżąca skutecznie wykazała, iż w sprawie zachodzą powołane
przesłanki z art. 3989 § 1 pkt 1 4 k.p.c., skoro zgodnie z tym przepisem skarga jest
oczywiście uzasadniona, gdy naruszenie przepisów prawa, którego dopuścił się
I CSK 19/24
3
Sąd meriti przy wydawaniu orzeczenia, widoczne jest prima facie, czyli bez
konieczności przeprowadzania wnikliwych analiz prawnych. Na skarżącym ciąży
powinność przedstawienia we wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej uzasadnienia
nie dowolnego kwalifikowanego naruszenia przepisów prawa procesowego
lub materialnego, lecz tylko takiego, które prowadziło do wydania oczywiście
nieprawidłowego orzeczenia. Skonstruowany przez skarżącego wywód prawny
powinien wykazać, że rozstrzygnięcie sądu obarczone jest szczególną wadą
dostrzegalną dla osoby dysponującej podstawową wiedzą prawniczą. O oczywistej
zasadności skargi kasacyjnej nie jest władna przesądzić sama strona, lecz
kompetencję do tego ma Sąd Najwyższy na etapie badania czy wystąpiły
przesłanki tzw. przedsądu.
Uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania stanowi
jedynie polemikę z rozstrzygnięciem Sądów meriti, którą skarżąca stara się
wykorzystać
celem
wzruszenia
prawomocnego
rozstrzygnięcia,
nieodpowiadającego oczekiwanemu rezultatowi. Skarżąca nie podjęła nawet trudu
wskazania przepisów, których oczywiste naruszenie zarzucała. Tym samym, na
etapie postępowania w ramach instytucji tzw. przedsądu, która służyć ma
z założenia wyselekcjonowaniu skarg kasacyjnych traktujących o sprawach
najistotniejszych, trudno Sądowi Najwyższemu doszukiwać się rażącego
naruszenia przepisów, których skarżąca nie zacytowała. Oprócz wskazania na
konkretne jednostki redakcyjne, na skarżącej spoczywał również ciężar wykazania,
na czym owo naruszenie polega i dlaczego prowadzi do funkcjonowania w obrocie
prawnym jawnie niesprawiedliwego rozstrzygnięcia. W związku z tym, że skarżąca
opisanym obowiązkom nie sprostała, Sąd Najwyższy już na etapie wstępnej oceny
zdatności skargi kasacyjnej do rozpoznania byłby zobligowany do poszukiwania
uzasadnienia przesłanki przedsądu w całości argumentów przedstawionych przez
stronę w ramach podstaw kasacyjnych, co skutkowałoby wypaczeniem sensu
przepisu art. 3989 § 1 k.p.c.
Jednocześnie warto odnotować, że nawet subiektywne przekonanie
skarżącej o spełnieniu przesłanek zasiedzenia z art. 172 k.c. – tj. samoistnego
posiadania i upływu stosownego okresu niezbędnego do jego stwierdzenia
w skonfrontowaniu z lekturą motywów postanowień wydanych przez Sądy meriti nie
I CSK 19/24
4
jest w stanie zaprzeczyć prawidłowości przeprowadzonego postępowania
rozpoznawczego.
Z tych względów Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej
do rozpoznania (art. 3989 § 1 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c.).
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono zgodnie z art. 520 § 2
k.p.c. w zw. z art. 39821 i art. 391 § 1 k.p.c. w zw. z § 5 pkt 1, § 2 pkt 4 i
§ 10 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r.
w sprawie opłat za czynności adwokackie.
A.W.
[a.ł]
