I CSK 1873/24
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Roman Trzaskowski
3 lipca 2025 r.
na posiedzeniu niejawnym 3 lipca 2025 r. w Warszawie
w sprawie z powództwa M.S. i D.S.
przeciwko Skarbowi Państwa - Rejonowemu Zarządowi Infrastruktury
w B.
o odszkodowanie,
na skutek skargi kasacyjnej Skarbu Państwa - Rejonowego Zarządu
Infrastruktury w B.
od wyroku Sądu Okręgowego w Sieradzu
z 11 grudnia 2023 r., I Ca 519/23,
1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
2. zasądza od pozwanego na rzecz powodów, tytułem
kosztów postępowania kasacyjnego, kwotę 2 700 (dwa tysiące
siedemset) zł z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za
opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego za czas po
upływie tygodnia od dnia doręczenia pozwanemu niniejszego
orzeczenia do dnia zapłaty.
UZASADNIENIE
Wyrokiem z 11 grudnia 2023 r. Sąd Okręgowy w Sieradzu, na skutek
apelacji pozwanego od wyroku Sądu Rejonowego w Łasku z 22 sierpnia 2023 r.,
zmienił zaskarżony wyrok w punkcie 1b w ten tylko sposób, że kwotę 13.118,25 zł,
od której należą się odsetki za opóźnienie liczone od 26 lipca 2023 r. do dnia
I CSK 1873/24
2
zapłaty, obniżył do kwoty 11.013,25 zł (punkt I); oddalił apelację w pozostałej części
(punkt II) oraz zasądził od pozwanego na rzecz powodów zwrot kosztów
postępowania apelacyjnego (punkt III).
W skardze kasacyjnej, w uzasadnieniu wniosku o jej przyjęcie do
rozpoznania, pozwany wskazał przyczyny kasacyjne określone w art. 3989 § 1 pkt 1
i 2 k.p.c. Jego zdaniem w sprawie wystąpiło zagadnienie prawne wyrażające się w
pytaniu: „Czy właścicielowi nieruchomości, której wartość zmniejszyła się na skutek
wprowadzenia obszaru ograniczonego użytkowania (OOU), jednak bez związku ze
szczegółowymi ograniczeniami wynikającymi z art. 135 ust. 3a Prawa ochrony
środowiska, przysługuje odszkodowanie na podstawie art. 129 ust. 2 tej ustawy?"
przedstawionym do rozpoznania składowi siedmiu sędziów SN jako zagadnienie
prawne w postanowieniu Sadu Najwyższego z 28 października 2022 r. w sprawie II
CSKP 678/22. W ocenie skarżącego w sprawie zaistniała też potrzeba wykładni
przepisów prawnych wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądowym, tj. art.
136 ust. 3 w związku z art. 129 ust. 2 p.o.ś. w zakresie wykładni: czy na podstawie
tych przepisów dopuszczalne jest tylko dochodzenie roszczeń o zwrot już
poniesionych kosztów nakładów obejmujących zabezpieczenia akustyczne, czy
jednak brak jest jurydycznych podstaw do oceny roszczeń o zwrot kosztów
rewitalizacji akustycznej poprzez kryterium obowiązku ich faktycznego
poniesienia?.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Z art. 3981 § 1 k.p.c. wynika, że skarga kasacyjna przysługuje co do zasady
od prawomocnych orzeczeń sądów drugiej instancji, a więc orzeczeń wieńczących
dwuinstancyjne postępowanie sądowe, w którym sądy obu instancji dysponują
pełną kognicją w zakresie faktów i dowodów. Jednakże zgodnie z art. 3989 § 1
k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania tylko wtedy, gdy
w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni
przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących
rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub
skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. W zamyśle ustawodawcy skarga
kasacyjna stanowi zatem nadzwyczajny środek zaskarżenia, którego rozpoznanie
I CSK 1873/24
3
przez Sąd Najwyższy musi być uzasadnione względami o szczególnej doniosłości,
wykraczającymi poza indywidualny interes skarżącego, a mającymi swoje źródło w
interesie publicznym, w szczególności przez zapewnienie jednolitej wykładni i
stosowania prawa. Wyłączną podstawą oceny pod kątem przyjęcia skargi
kasacyjnej do rozpoznania są wskazane w niej przyczyny kasacyjne wraz z
uzasadnieniem (art. 3984 § 2 k.p.c.).
Zgodnie z utrwalonym stanowiskiem Sądu Najwyższego, skarżący, który
jako uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania wskazał
przyczynę określoną w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c., powinien odpowiednio
sformułować zagadnienie prawne, wskazać przepisy prawa, na których tle
zagadnienie się wyłoniło oraz przedstawić argumentację jurydyczną uzasadniającą
możliwość rozbieżnych ocen prawnych oraz świadczącą o istotności tego
zagadnienia (zob. np. postanowienia Sądu Najwyższego: z 10 maja 2001 r., II CZ
35/01, OSNC 2002, Nr 1, poz. 11; z 2 grudnia 2014 r., II CSK 376/14, niepubl.; z 9
kwietnia 2015 r., V CSK 547/14, niepubl.). Zagadnienie jest istotne, jeżeli jego
rozstrzygnięcie ma znaczenie dla ukierunkowania praktyki sądowej i rozstrzygnięcia
sprawy, w której zagadnienie powstało (zob. np. postanowienie Sądu Najwyższego
z 18 września 2012 r., II CSK 180/12, niepubl. oraz z 2 grudnia 2014 r., II CSK
376/14, niepubl.), wywołuje poważne wątpliwości, a zarazem nie było dotychczas
rozstrzygnięte w judykaturze albo dotychczasowe orzecznictwo wymaga zmiany
(zob. np. postanowienie Sądu Najwyższego z 24 sierpnia 2016 r., II CSK 94/16,
niepubl.).
Powołanie się na przyczynę kasacyjną przewidzianą w art. 3989 § 1 pkt 2
k.p.c. wymaga natomiast wykazania przez stronę skarżącą, że chodzi o wykładnię
przepisów prawa, których treść i znaczenie nie zostały dostatecznie wyjaśnione
w dotychczasowym orzecznictwie lub, że istnieje potrzeba zmiany ich
dotychczasowej wykładni, podania, w drodze stosownego jurydycznego wywodu,
na czym owe wątpliwości polegają, a także że mają one poważny oraz rzeczywisty
charakter i ich rozstrzygnięcie wiąże się z rozpatrywaną sprawą i jest istotne z
punktu widzenia wyniku postępowania oraz publicznoprawnych funkcji skargi
kasacyjnej. Jeżeli podstawą wniosku w tym zakresie jest twierdzenie o
występujących w orzecznictwie sądowym rozbieżnościach wynikających z
I CSK 1873/24
4
dokonywania przez sądy różnej wykładni przepisu, konieczne jest wskazanie
rozbieżnych orzeczeń, dokonanie ich analizy i wykazanie, że rozbieżność wynika z
różnej wykładni przepisu (por.m.in. postanowienia z 15 października 2002 r., II CZ
102/02, niepubl.; z 28 marca 2007 r., II CSK 84/07, niepubl.; z 8 lipca 2008 r. I CSK
111/08, niepubl.; z 20 listopada 2015 r., III CSK 269/15, niepubl.; z 20 maja 2016 r.,
V CSK 692/15, niepubl.; z 3 sierpnia 2017 r., IV CSK 85/17, niepubl.; z 7 grudnia
2017 r., I CSK 499/17, niepubl.; z 26 kwietnia 2018 r., IV CSK 571/17, niepubl.).
Wątpliwości skarżącego wyrażone w pytaniu mającym stanowić istotne
zagadnienie prawne zostały wyjaśnione w uchwale Sądu Najwyższego z 12
kwietnia 2024 r., III CZP 56/23 (OSNC 2024, Nr 9, poz. 86), zgodnie z którą
właścicielowi nieruchomości, której wartość zmniejszyła się na skutek
wprowadzenia obszaru ograniczonego użytkowania, o którym mowa w art. 135 ust.
1 p.o.ś., jednak bez związku ze szczególnymi ograniczeniami wynikającymi z art.
135 ust. 3a tej ustawy, przysługuje odszkodowanie na podstawie art. 129 ust. 2
tego aktu. Ponadto sprawa wywołana powołanym przez skarżącego we wniosku
zagadnieniem prawnym została również zakończona (sygn. III CZP 27/24).
Stanowisko wyrażone w uchwale z 12 kwietnia 2024 r. zostało podzielone w
nowszym orzecznictwie Sądu Najwyższego (zob. wyrok Sądu Najwyższego z 30
stycznia 2025 r., II CSKP 768/22, niepubl.; wyrok Sądu Najwyższego z 28 lutego
2025 r., II CSKP 2251/22, niepubl.). Nie jest zatem spełniona przesłanka z art. 3989
§ 1 pkt 1 k.p.c., skoro zagadnienie sformułowane przez skarżącego zostało już w
orzecznictwie rozstrzygnięte.
Nie jest również spełniona druga z powołanych przez skarżącego przyczyn
przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Kwestia możliwości dochodzenia
roszczenia wywodzonego z art. 136 ust. 3 p.o.ś. przed poniesieniem wydatków na
rewitalizację akustyczną była przedmiotem nowszych wypowiedzi Sądu
Najwyższego, w których - również z odwołaniem się do konstytucyjnej wykładni -
przyjęto, że art. 136 ust. 3 p.o.ś. nie wyłącza obowiązku naprawienia szkody, jeśli
konieczne prace remontowe nie zostały jeszcze wykonane, a koszty rewitalizacji
akustycznej nie zostały faktycznie poniesione (zob. wyrok Sądu Najwyższego
z 3 grudnia 2024 r., II CSKP 555/23, niepubl.; wyrok Sądu Najwyższego z 7 lutego
2025 r., II CSKP 289/23, niepubl.; wyrok Sądu Najwyższego z 7 lutego 2025 r., II
I CSK 1873/24
5
CSKP 373/23, niepubl.; wyrok Sądu Najwyższego z 28 lutego 2025 r., II CSKP
2251/22, niepubl.). W orzecznictwie Sądu Najwyższego zauważono również, że nie
jest wystarczające dla skutecznego powołania się na przyczynę kasacyjną
określoną w art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c. abstrakcyjne wskazanie na odmienne kierunki
interpretacji art. 136 ust. 3 p.o.ś., w oderwaniu od specyfiki konkretnych stanów
faktycznych, zwłaszcza, gdy w okolicznościach faktycznych sprawy, tak jak ma to
również miejsce w niniejszej sprawie, nieruchomość położona jest w obszarze
ograniczonego użytkowania wokół lotniska wojskowego, dla którego ustanowiono
szereg zakazów i nakazów (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 17 kwietnia
2025 r., I CSK 1070/24, niepubl.; postanowienie Sądu Najwyższego z 19 grudnia
2024 r., I CSK 1866/24, niepubl.).
Z tych względów Sąd Najwyższy, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c., orzekł jak
w sentencji.
[a.ł]
(K.L.)
