I CSK 1710/24
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Mariusz Łodko
25 marca 2026 r.
na posiedzeniu niejawnym 25 marca 2026 r. w Warszawie
w sprawie z powództwa R.S. i J.S.
przeciwko Bankowi spółce akcyjnej w W.
o zapłatę,
na skutek skargi kasacyjnej Banku spółki akcyjnej w W.
od wyroku Sądu Okręgowego w Olsztynie
z 20 grudnia 2023 r., IX Ca 1160/23,
1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
2. zasądza od Banku spółki akcyjnej w W. na rzecz R.S. i J.S.
po 1 350 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania
kasacyjnego wraz z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych
za opóźnienie za czas po upływie tygodnia od dnia doręczenia
pozwanemu odpisu niniejszego postanowienia.
[wr]
UZASADNIENIE
Pozwany wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Okręgowego w Olsztynie
z 20 grudnia 2023 r. Wniosek o jej przyjęcie do rozpoznania uzasadnił potrzebą
wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących
rozbieżności w orzecznictwie sądów (art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c.) tj.: art. 56 oraz art.
65 § 2 w zw. z art. 3851 § 1 i 2 oraz art. 3852 k.c. w zw. z art. 6 ust. 1 w zw. z art. 7
I CSK 1710/24
2
ust. 1 dyrektywy 93/13 w zw. z art. 288 TFUE oraz art. 2 i 54 Traktatu akcesyjnego
w zw. z art. 2 i 9 w zw. z art. 87 ust. 1 Konstytucji.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną powodowie R.S. i J.S. wnieśli o wydanie
postanowienia odmawiającego przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania oraz o
zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania oparty na potrzebie
wykładni przepisów prawa budzących poważne wątpliwości lub wywołujących
rozbieżności w orzecznictwie sądów (art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c.) powinien zawierać
wyjaśnienie, jaki konkretny przepis prawa, zastosowany w danej sprawie, jest
przedmiotem rozbieżnej wykładni w orzecznictwie i na czym rozbieżność ta polega,
co wymaga przytoczenia orzeczeń sądów wydanych w takich samych lub istotnie
zbliżonych stanach faktycznych, względnie, jaki konkretny przepis prawa,
zastosowany w danej sprawie, wymaga interpretacji ze strony Sądu Najwyższego,
z czego potrzeba ta wynika i z jakich powodów dotychczasowy dorobek doktryny
i orzecznictwa jest w tej mierze niewystarczający. Nieodzowne jest ponadto,
podobnie jak w przypadku przyczyny kasacyjnej określonej w art. 3989 § 1 pkt
1 k.p.c., wykazanie związku między oczekiwaną od Sądu Najwyższego wykładnią
prawa a wynikiem postępowania kasacyjnego (zob. np. postanowienia SN: z 15
października 2002 r., II CZ 102/02; z 29 lipca 2015 r., I CSK 980/14; z 19 czerwca
2018 r., IV CSK 56/18).
Skarżący potrzebę wykładni powołanych w skardze kasacyjnej przepisów,
połączył z problemem, czy ocena zgodności z prawem postanowień umowy
zawartej przed akcesją Polski do Unii Europejskiej (1 maja 2004 r.) możliwa jest
przez odwołanie się do Dyrektywy 93/13 oraz Traktatu o funkcjonowaniu Unii
Europejskiej. W ocenie skarżącego umowa kredytu zawarta przed tą datą powinna
być oceniana z uwzględnieniem stanu prawnego z dnia jej zawarcia. Umowa
kredytu w niniejszej sprawie została zawarta 26 lutego 2003 r., zatem gdy już
obowiązywał art. 3851 k.c. (zob. art. 18 pkt 4 ustawy z 2 marca 2000 r. o ochronie
niektórych praw konsumentów oraz o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną
przez produkt niebezpieczny). Przepis w tym brzmieniu wszedł w życie 1 lipca 2000
I CSK 1710/24
3
r. w celu implementacji Dyrektywy 93/13. Sądy meriti powołując podstawę prawną
rozstrzygnięcia wskazały m.in. art. 3851 – 3853 k.c. Związek między tymi
przepisami, dotyczącymi niedozwolonych postanowień umownych, a Dyrektywą nr
93/13 jest tak ścisły, że zastosowanie i wykładnia art. 3851 k.c. nie można różnić się
od wykładni postanowień Dyrektywy nr 93/13, w tym wymaga uwzględnienia
orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości UE ukształtowanej na gruncie tej
Dyrektywy (zob. postanowienie SN z 25 listopada 2025 r., I CSK 1501/25).
W uchwale całej Izby Cywilnej z 25 kwietnia 2024 r., III CZP 25/22, Sąd
Najwyższy wyjaśnił natomiast jaki jest skutek stwierdzenia abuzywności
postanowień umowy kredytu, który odnosi się również do umów kredytu zawartych
przed 1 maja 2004 r., do których mają zastosowanie przypisy Kodeksu cywilnego
dotyczące niedozwolonych postanowień umownych (art. 3851 – 3853 k.c.). Uznanie,
że postanowienie umowy kredytu indeksowanego lub denominowanego odnoszące
się do sposobu określania kursu waluty obcej stanowi niedozwolone postanowienie
umowne i nie jest wiążące, w obowiązującym stanie prawnym nie pozwala na
przyjęcie, że miejsce tego postanowienia zajmuje inny sposób określenia kursu
waluty obcej wynikający z przepisów prawa lub zwyczajów. Skutkiem niemożliwości
ustalenia wiążącego strony kursu waluty obcej w umowie kredytu indeksowanego
lub denominowanego jest niezwiązanie stron umową także w pozostałym zakresie.
Uchwałą z 25 kwietnia 2024 r., III CZP 25/22, Sąd Najwyższy utrwalił
dotychczasowe poglądy orzecznicze, że wyeliminowanie abuzywnych klauzul
przeliczeniowych nie prowadzi do utrzymania w mocy umowy kredytu
indeksowanego kursem CHF jako kredytu złotowego oprocentowanego według
stawki LIBOR (zob. wyroki SN: z 17 marca 2022 r., II CSKP 474/22; z 13 kwietnia
2022 r., II CSKP 15/22; z 26 kwietnia 2022 r., II CSKP 550/22; z 30 maja 2023 r., II
CSKP 1536/22). Niemożliwe jest także zastosowanie stawki referencyjnej WIBOR
(zob. wyrok SN z 8 listopada 2022 r., II CSKP 1153/22 i postanowienia SN: z 27
kwietnia 2023 r., I CSK 2707/22; z 2 czerwca 2023 r., I CSK 4115/22, i z 18 sierpnia
2023 r., I CSK 4216/22). Czy też, że niedopuszczalne jest zastosowanie art. 358 §
2 k.c. w celu uzupełnienia umowy kredytu po wyeliminowaniu klauzul abuzywnych
(zob. m.in. wyroki SN: z 8 listopada 2022 r., II CSKP 1153/22 i 31 stycznia 2023 r.,
II CSKP 941/22; postanowienie Sądu Najwyższego z 26 lutego 2024 r., I CSK
I CSK 1710/24
4
6543/22). Nie jest również możliwe wypełnienie powstałych w umowie luk po
usunięciu z niej abuzywnej klauzuli waloryzacyjnej przez odwołanie się do art. 56
k.c., art. 65 k.c., art. 354 k.c. czy przepisów prawa wekslowego (zob. wyroki SN: z
14 czerwca 2023 r., II CSKP 254/22; z 18 kwietnia 2023 r., II CSKP 1511/22, i z 4
czerwca 2024 r., II CSKP 1213/22).
Z powyższych względów, Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c.
odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania nie znajdując również
okoliczności, które w ramach przedsądu jest obowiązany brać pod uwagę z urzędu,
w szczególności nieważności postępowania (art. 3989 § 1 pkt 3 k.p.c.).
O kosztach postępowania kasacyjnego Sąd Najwyższy orzekł na podstawie
art. 98 § 1, 11 i 3 w zw. z art. 108 § 1 k.p.c. oraz § 2 pkt 6 w zw. z § 10 ust. 4 pkt
2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie
opłat za czynności adwokackie.
Mariusz Łodko
[wr]
[SOP]