I CSK 1543/24
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Maciej Kowalski
27 maja 2025 r.
na posiedzeniu niejawnym 27 maja 2025 r. w Warszawie
w sprawie z wniosku A. D.
z udziałem T. D.
o podział majątku wspólnego,
na skutek skargi kasacyjnej T. D.
od postanowienia Sądu Okręgowego w Płocku
z 24 stycznia 2024 r., IV Ca 835/23,
1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
2. ustala, że każdy z uczestników ponosi koszty postępowania
kasacyjnego związane ze swoim udziałem w sprawie.
(a.z.)
UZASADNIENIE
W skardze kasacyjnej wywiedzionej od postanowienia Sądu Okręgowego
w Płocku z 24 stycznia 2024 r. uczestnik T. D. wniósł o przyjęcie skargi do
rozpoznania na podstawie art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.
Zdaniem skarżącego skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, gdyż
w przedmiotowej sprawie Sąd drugiej instancji oparł swoje rozstrzygnięcie
na nieaktualnych opiniach biegłego rzeczoznawcy, które były kwestionowane
w toku całego postępowania, jak również w apelacji i w ten sposób doszło
I CSK 1543/24
2
do naruszenia fundamentalnych przepisów odnoszących się do ustalenia składu,
jak i wartości majątku wspólnego stron, które to winny zostać ustalone na datę
wydania orzeczenia przez Sąd drugiej instancji, tj. przepisu art. 567 § 3 k.p.c. w zw.
z art. 684 k.p.c. Sporządzone w sprawie opinie rzeczoznawcy pochodziły z okresu
od 30 kwietnia 2022 r. do 8 czerwca 2022 r., a apelacja była rozpoznana
24 stycznia 2024 r. W tym czasie nastąpił wzrost cen za nieruchomości, co również
uzasadnia wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania. Pozostawanie
w obiegu prawnym zaskarżonego orzeczenia podważa konstytucyjne prawo strony
do sprawiedliwego i niezawisłego sądu.
Wnioskodawczyni w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniosła o odmowę
przyjęcia jej do rozpoznania i zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego
według norm przepisanych.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną
do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, potrzeba
wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących
rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania
lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.
Powołanie się na oczywistą zasadność skargi kasacyjnej (art. 3989 § 1 pkt 4
k.p.c.) stawia skarżącemu szczególnie wysokie wymagania. Zgodnie z utrwalonym
orzecznictwem Sądu Najwyższego, podzielanym przez doktrynę, oczywista
zasadność skargi oznacza, że dla przeciętnego prawnika podstawy wskazane
w skardze prima facie zasługują na uwzględnienie. Sytuacja taka będzie miała
miejsce tylko wtedy, gdy bez wątpienia wystąpiły zarzucane uchybienia, jest pewne,
że miały one wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia albo podniesione
we wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania argumenty oczywiście
uzasadniają zasadność wniesionego środka prawnego. Oczywiste jest przy tym
tylko to, co można dostrzec od razu - bez potrzeby głębszej analizy
czy przeprowadzenia wnikliwych badań lub dociekań. Innymi słowy, podnoszone
uchybienia muszą mieć kwalifikowany charakter i być dostrzegalne na pierwszy rzut
oka - już nawet przy pobieżnej lekturze skargi (zob. m.in. postanowienia SN: z 27
I CSK 1543/24
3
kwietnia 2006 r., I CZ 15/06; z 7 maja 2010 r., V CSK 459/09; z 15 czerwca 2018 r.,
III CSK 38/18; z 17 grudnia 2019 r., IV CSK 307/19, z 28 stycznia 2022 r., I CSK
584/22; z 7 czerwca 2023 r., I CSK 742/23; z 20 października 2023 r., I CSK
1673/23).
Podkreślenia wymaga, że przesłanka z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. obejmuje
jedynie uchybienia przepisom prawa materialnego albo procesowego, zarzucanym
sądowi drugiej instancji w skardze kasacyjnej, o charakterze elementarnym, które
polegają w szczególności na oparciu rozstrzygnięcia na wykładni przepisu
oczywiście sprzecznej z jednolitą i ugruntowaną jego wykładnią przyjmowaną
w orzecznictwie i nauce prawa, na zastosowaniu przepisu, który już nie
obowiązywał względnie na oczywiście błędnym zastosowaniu określonego przepisu
w ustalonym stanie faktycznym.
Skarżący nie przedstawił przekonujących od razu, widocznych prima facie,
twierdzeń wykazujących racje podważające rozstrzygnięcie poddane krytyce
i zaskarżeniu.
W uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania
uczestnik zarzucił Sądowi drugiej instancji oparcie rozstrzygnięcia na nieaktualnych
opiniach rzeczoznawcy, ale nie powiązał tego uchybienia z odpowiednią regulacją
prawa materialnego odnoszącą się do tego zagadnienia. Bez znaczenia jest przy
tym, że skarżący w ramach podstaw wniesionego środka prawnego zarzucił
naruszenie art. 156 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce
nieruchomościami. Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania wraz
z uzasadnieniem jest odrębną konstrukcyjnie i funkcjonalnie częścią skargi
(art. 3984 § 2 k.p.c.) i nie jest rzeczą Sądu Najwyższego poszukiwanie w innych
częściach wniesionego środka prawnego argumentów na uzasadnienie
podniesionych w nim twierdzeń (zob. postanowienia SN: z 22 kwietnia 2015 r.,
IV CSK 613/14, i z 11 maja 2001 r., III CZ 36/01, OSNC 2002, nr 2, poz. 22).
Wadliwe uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania
uniemożliwia ocenę zarzucanego uchybienia w ramach postępowania
przewidzianego w art. 3989 § 1 k.p.c.
I CSK 1543/24
4
Mając na względzie, że uczestnik w uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi
kasacyjnej do rozpoznania zarzucił Sądowi Okręgowemu naruszenie określonych
regulacji ustawy procesowej, stwierdzić należy, że samo powołanie się na utratę
aktualności przez operat szacunkowy w sytuacji, w której skarżący nie przytoczył
żadnych skonkretyzowanych twierdzeń, które świadczyłyby o zmianie
uwarunkowań prawnych lub innych czynników rzutujących na wysokość szacunków
dokonanych przez biegłego, względnie wskazujących na odmienną wartość
nieruchomości, nie pozwala uznać, że doszło do naruszenia przepisów
postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (zob.
postanowienie SN z 14 maja 2021 r., II CSKP 39/21). Poza lakonicznym
stwierdzeniem, że w przedmiotowym okresie nastąpił wzrost cen nieruchomości,
takich argumentów skarżący nie przedstawił.
Dodatkowo zaznaczyć trzeba, że przedmiotem zaskarżenia skargą
kasacyjną jest orzeczenie sądu drugiej instancji, wobec czego zarzuty procesowe
muszą dotyczyć uchybień procesowych tego sądu. Możliwość powoływania
w ramach tych zarzutów naruszeń przepisów postępowania przed sądem pierwszej
instancji uwarunkowana jest ich powiązaniem ze wskazaniem naruszenia
odpowiedniego przepisu postępowania odwoławczego (np. art. 378 § 1 lub art. 382
k.p.c.), z wyjątkiem sytuacji, w której przepis postępowania przed sądem pierwszej
instancji ma być odpowiednio stosowany w drugiej instancji (art. 391 § 1 k.p.c.),
gdyż wtedy chodzi o naruszenie przepisu postępowania, który przy załatwianiu
sprawy stosował sąd drugiej instancji (zob. wyrok SN z 22 stycznia 2015 r., III CSK
153/14, OSNC 2016, nr 1, poz. 14, i powołane tam orzecznictwo). Skarżący tych
wymagań nie spełnił.
W sprawie nie zachodzi także nieważność postępowania, którą Sąd
Najwyższy bierze pod rozwagę - w granicach zaskarżenia - z urzędu (art. 39813 § 1
k.p.c.).
Z tych względów, na podstawie art. 3989 § 2 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c., Sąd
Najwyższy orzekł, jak w sentencji.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 520 § 1
zw. z art. 108 § 1 w zw. z art. 39821 w zw. z art. 391 § 1 i art. 13 § 2 k.p.c.
I CSK 1543/24
(a.z.)
[a.ł]
5
Maciej Kowalski
