I CSK 1280/26
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Ewa Stefańska
25 sierpnia 2026 r.
na posiedzeniu niejawnym 25 sierpnia 2026 r. w Warszawie
w sprawie z powództwa I.M.
przeciwko Bank spółce akcyjnej w W.
o ustalenie i zapłatę,
na skutek skargi kasacyjnej Bank spółki akcyjnej w W.
od wyroku Sądu Apelacyjnego w Gdańsku
z 27 listopada 2025 r., V ACa 413/24,
odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
(M.T.).
UZASADNIENIE
Pozwany Bank1 S.A. w W. (obecnie Bank Spółka Akcyjna w W.) wniósł
skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z 27 listopada 2025 r.,
sygn. akt. V ACa 413/24, zaskarżając go w części.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie
występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów
prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności
w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna
jest oczywiście uzasadniona (art. 3989 § 1 k.p.c.). Obowiązkiem skarżącego jest
sformułowanie i uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania
w nawiązaniu do powyższych przesłanek, a rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego
w kwestii przyjęcia bądź odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania
I CSK 1280/26
2
wynika z oceny czy okoliczności powołane przez skarżącego odpowiadają tym,
o których jest mowa w art. 3989 § 1 k.p.c.
Skarżący powołał się na oczywistą zasadność skargi kasacyjnej dotyczącą
tego, że Sąd Apelacyjny naruszył art. 481 § 1 k.c. poprzez jego niewłaściwe
zastosowanie, skutkujące bezpodstawnym zasądzeniem ustawowych odsetek
za opóźnienie, albowiem winny być one ewentualnie zasądzone od dnia
wymagalności roszczenia powoda o zwrot nienależnego świadczenia, który
to moment stanowi dzień złożenia przez należycie poinformowanego przez Sąd
konsumenta (powoda) oświadczenia o odmowie/ wyrażeniu zgody na objęcie
dobrowolnym system ochrony konsumenckiej - tj. od 29 września 2023 r.,
W orzecznictwie Sądu Najwyższego utrwalony jest pogląd, że uzasadnienie
oczywistej zasadności skargi kasacyjnej jako przesłanki jej przyjęcia do
rozpoznania wymaga powołania się na kwalifikowaną postać naruszenia
zaskarżonym orzeczeniem przepisów prawa materialnego lub procesowego
i przeprowadzania wywodu zmierzającego do jego wykazania. Oczywistość
naruszenia ma miejsce wówczas, gdy jest ono widoczne prima facie, przy
wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej, bez potrzeby wchodzenia
w szczegóły czy dokonywania pogłębionej analizy tekstu wchodzących w grę
przepisów i doszukiwania się ich znaczenia. Szczególna podstawa przedsądu z art.
3989 § 1 pkt 4 k.p.c. wymaga przy tym samodzielnego, czyli odrębnego od podstaw
kasacyjnych, wskazania i wykazania naruszenia konkretnego przepisu prawa
(procesowego lub materialnego), które jest oczywiste i bez wątpliwości prowadzi do
stwierdzenia, że objęty skargą wyrok jest wadliwy i dlatego skarga powinna zostać
przyjęta do rozpoznania.
Skonfrontowanie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej
do rozpoznania z uzasadnieniem zaskarżonego wyroku wyklucza stwierdzenie,
że skarżący wykazał oczywistość wniesionego środka zaskarżenia w znaczeniu
przytoczonym wyżej. W orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjęto, że data, od
której zasądzane są odsetki za opóźnienie, nie może być uzależniona od złożenia
przez konsumenta oświadczenia w toku postępowania sądowego odnośnie do
utrzymania skuteczności umowy zawierającej klauzule abuzywne (zob. wyroki SN:
I CSK 1280/26
3
z 30 lipca 2024 r., II CSKP 296/24, i z 9 kwietnia 2024 r., II CSKP 560/23). Przyjęto
również, że możliwość żądania odsetek za opóźnienie nie może być uzależniona
od prawomocnego ustalenia nieważności umowy, lecz powinna wiązać się
z żądaniem przez konsumenta zwrotu kwot zapłaconych w wykonaniu nieważnej
umowy i upływem terminu do zapłaty (zob. wyrok SN z 3 grudnia 2024 r., II CSKP
1803/22).
Pozwany wniósł również o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania
z uwagi na występujące w sprawie istotne zagadnienia prawne: oparte o
dyspozycję art. 481 §1 i 2 k.p.c. w zw. z art. 5 k.c. oraz w zw. z art. 410 §1 k.c. w
zw. z art. 405 k.c. w zw. z art. 3851 §1 i 2 k.c., polegające na konieczności
rozstrzygnięcia, czy zasadnym uwzględnienie roszczenia odsetkowego od kwot
wyrażonych w walucie CHF, podczas gdy z istoty swej odsetki ustawowe za
opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego pełnią funkcję waloryzacyjną, a w
przypadku świadczeń w walucie obcej funkcję waloryzacyjną odsetek spełnia już
samo wyrażenie świadczenia w walucie CHF; oparte o dyspozycję art. 358 § 2 w
zw. z art. 3851 § 1 i 2 k.c. polegające na konieczności rozstrzygnięcia, czy sąd
orzekający może zastąpić postanowienie abuzywne, kursem rynkowym
(obiektywnym kursem średnim NBP) lub zastosować przepis dyspozytywny z art.
358 § 2 k.c., z uwagi na fakt, iż przepis ten stanowi normę prawną, która może
znaleźć zastosowanie w sprawie, a sąd winien podjąć wszelkie działania
prowadzące do przywrócenia równowagi kontraktowej stron - vide np. zdania
odrębne złożone do pkt 2 uchwały całej Izby Cywilnej Sądu Najwyższego z 25
kwietnia 2024 r., III CZP 25/22 (OSNC 2024, nr 12, poz. 118), zdanie odrębne
złożone do wyroku SN z 20 czerwca 2022 r., II CSKP 701/22, i wyroki SN z 19
września 2023 r. w sprawach: II CSKP 1627/22, II CSKP 1110/22, i II CSKP
1495/22?;
Przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania ze względu na przesłankę
z art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. wymaga, aby przedstawione w niej zagadnienie prawne
było istotne, co wyraża się w jego znaczeniu dla rozwoju prawa lub
precedensowym charakterze. Chodzi więc o zagadnienie prawne, które będzie
miało znaczenie nie tylko dla rozstrzygnięcia konkretnej skargi kasacyjnej, lecz
także dla praktyki sądowej w ogólności. Dla wykazania takiej jego kwalifikacji
I CSK 1280/26
4
skarżący powinien określić treść i zakres zagadnienia prawnego oraz przytoczyć
wyczerpujące argumenty prawne, prowadzące do rozbieżnych ocen i wątpliwości
związanych z rozumieniem czy stosowaniem przepisów prawa, których zagadnienie
dotyczy i wskazać, czy były one już przedmiotem wypowiedzi judykatury. Istotnym
zagadnieniem prawnym - w rozumieniu tego unormowania - jest zagadnienie objęte
podstawami kasacyjnymi, doniosłe z punktu widzenia rozstrzygnięcia sprawy
i nierozwiązane dotąd w orzecznictwie, którego wyjaśnienie może się przyczynić
do rozwoju prawa. Powołanie się przez skarżącego na takie zagadnienie wymaga
jego sformułowania oraz uzasadnienia występowania w sprawie (zob.
postanowienia SN: z 28 listopada 2003 r., II CK 324/03; z 7 czerwca 2005 r.,
V CSK 3/05; z 13 lipca 2007 r., III CSK 180/07; z 22 listopada 2007 r.,
I CSK 326/07; z 26 września 2005 r., II PK 98/05; z 10 maja 2019 r., I CSK 627/18).
Problemy przedstawione przez skarżącego, na tle ustaleń faktycznych
poczynionych w przedmiotowej sprawie, nie spełniają powyższych wymagań,
ponieważ na obecnym etapie rozwoju orzecznictwa sądowego w sprawach
dotyczących konsumenckich kredytów hipotecznych denominowanych lub
indeksowanych do waluty obcej (w szczególności franka szwajcarskiego) nie mają
już one przymiotu nowości.
W szczególności trzeba zwrócić uwagę - na powołaną przez pozwanego -
uchwałę Sądu Najwyższego z 25 kwietnia 2024 r., III CZP 25/22, w której Sąd ten
wyjaśnił m.in. iż w razie uznania, że postanowienie umowy kredytu indeksowanego
lub denominowanego odnoszące się do sposobu określania kursu waluty obcej
stanowi niedozwolone postanowienie umowne i nie jest wiążące, w obowiązującym
stanie prawnym nie można przyjąć, że miejsce tego postanowienia zajmuje inny
sposób określenia kursu waluty obcej wynikający z przepisów prawa lub zwyczajów
oraz przyjął, że w razie niemożliwości ustalenia wiążącego strony kursu waluty
obcej w umowie kredytu indeksowanego lub denominowanego umowa nie wiąże
także w pozostałym zakresie.
Podkreślenia wymaga, że na podstawie art. 87 § 1 ustawy z dnia 8 grudnia
2017 r. o Sądzie Najwyższym uchwała ta ma moc zasady prawnej i wiąże Sąd
Najwyższy w niniejszej sprawie.
I CSK 1280/26
5
Odnosząc się do zagadnienia prawnego należy wskazać, że art. 481 § 1 i 2
k.c. dotyczy wszystkich świadczeń pieniężnych, w tym także wyrażonych w walucie
obcej. W przypadku opóźnienia w spełnieniu świadczenia pieniężnego powstaje
roszczenie o zapłatę odsetek ustawowych za opóźnienie. W związku z tym w
każdym przypadku należy stosować stawkę określoną w art. 481 § 2 k.c., gdyż
przepisy nie przewidują odmiennej stawki w odniesieniu do waluty obcej (zob.
postanowienie SN z 25 listopada 2025 r., I CSK 1771/25).
Z tych względów Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej
do rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.).
(M.T.)
[SOP]