I CSK 1160/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Marcin Łochowski
28 maja 2025 r.
na posiedzeniu niejawnym 28 maja 2025 r. w Warszawie
w sprawie z wniosku M. W.
z udziałem R. L. i Skarbu Państwa - Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody
Polskie w W.
o rozgraniczenie,
na skutek skargi kasacyjnej M. W.
od postanowienia Sądu Okręgowego w Sieradzu
z 3 lipca 2024 r., I Ca 290/24,
1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
2. zasądza od M. W. na rzecz Skarbu Państwa - Prokuratorii
Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej oraz R. L. po 360 złotych
kosztów postępowania kasacyjnego z odsetkami w wysokości
odsetek ustawowych za opóźnienie za czas po upływie tygodnia
od dnia doręczenia niniejszego postanowienia M. W. do dnia
zapłaty.
UZASADNIENIE
Wnioskodawca M. W. wniósł skargę kasacyjną od postanowienia Sądu
Okręgowego w Sieradzu z 3 lipca 2024 r., zaskarżając je w całości, wnosząc o jego
uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, ewentualnie
I CSK 1160/25
2
o uchylenie postanowienia i orzeczenie co do istoty sprawy w sposób szczegółowo
wskazany w skardze kasacyjnej.
W uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania
skarżący wskazał, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona w odniesieniu
do zarzutu skargi kasacyjnej, w ramach którego skarżący zakwestionował
prawidłowość podpisu sędziego złożonego pod sentencją zaskarżonego
orzeczenia, oraz zarzutu dotyczącego dokonanego przez Sądy meriti
rozgraniczenia jako naruszającego art. 153 w zw. z art. 172 § 1 k.c.
Ponadto wnioskodawca powołał się na występujące w sprawie istotne
zagadnienie prawne związane z podpisywaniem sentencji orzeczenia przez
sędziego rozpoznającego sprawę dotyczące ustalenia, co należy uznać za podpis
sędziego pod sentencją orzeczenia.
W odpowiedziach na skargę Skarb Państwa – Państwowe Gospodarstwo
Wodne Wody Polskie w W. oraz R. L. wnieśli o odmowę przyjęcia skargi kasacyjnej
do rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, jeżeli zaskarżone nią
orzeczenie zapadło wskutek oczywistego naruszenia prawa, zaś oczywiste
naruszenie prawa powinno być rozumiane jako widoczna, bez potrzeby
dokonywania pogłębionej analizy jurydycznej, sprzeczność wykładni lub stosowania
prawa z jego brzmieniem albo powszechnie przyjętymi regułami interpretacji.
Skarżący powinien wykazać kwalifikowaną postać naruszenia przepisów prawa
materialnego lub procesowego, widoczną prima facie, przy wykorzystaniu
podstawowej wiedzy prawniczej. Ma to być przy tym zasadność łatwo dostrzegalna
już nawet przy pobieżnej lekturze skargi.
Skarżący nie wykazał, że skarga jest oczywiście uzasadniona. Przede
wszystkim nie może być skuteczny zabieg, którym posłużył się wnioskodawca,
powołując się w ramach uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania
na naruszenie przepisów wskazanych w ramach podstaw kasacyjnych. Są to
przecież dwa odrębne elementy konstrukcyjne skargi kasacyjnej. Przesłanką
przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania nie jest oczywiste naruszenie
I CSK 1160/25
3
konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego, lecz sytuacja, w której
naruszenie to spowodowało wydanie oczywiście nieprawidłowego orzeczenia. Sam
zarzut naruszenia (nawet oczywistego) określonego przepisu (przepisów) nie
prowadzi wprost do oceny, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona
(postanowienia SN: z 7 stycznia 2003 r., I PK 227/02; z 11 stycznia 2008 r., I UK
285/07; z 11 kwietnia 2008 r., I UK 46/08, i z 9 czerwca 2008 r., II UK 37/08).
Ponadto argumentacja skarżącego w części, w jakiej dotyczy oczywistej
zasadności zarzutu skargi kasacyjnej dotyczącej rozgraniczenia jest wymierzona
w znacznej mierze w dokonaną przez Sądy meriti ocenę dowodów i poczynione na
tej podstawie ustalenia faktyczne (s. 5 skargi kasacyjnej). Jednak ta sfera
uprawnień jurysdykcyjnych sądu nie może być przedmiotem zarzutów kasacyjnych,
gdyż w myśl art. 3983 § 3 k.p.c. podstawą skargi kasacyjnej nie mogą być zarzuty
dotyczące ustalenia faktów lub oceny dowodów a zgodnie z art. 39813 § 2 k.p.c.
Sąd Najwyższy jest w postępowaniu kasacyjnym związany ustaleniami faktycznymi
stanowiącymi podstawę zaskarżonego orzeczenia.
Skarżący podnosi bowiem, że Sądy meriti nie uwzględniły, iż rozgraniczenie
powinno być dokonane w pierwszej kolejności według stanu prawnego, co oznacza
również uwzględnienie zasiedzenia jako zdarzenia kształtującego ten stan. Rzecz
jednak w tym, że kwestia zasiedzenia nie została w toku postępowania pominięta,
zarzut ten został rozważony, ale ze względu na przyjętą przez Sądy ocenę
dowodów uznano, iż do zasiedzenia nie doszło. Weryfikacja tej oceny wymagałaby
odmiennej oceny dowodów i innych ustaleń faktycznych, co na etapie
postępowania kasacyjnego nie jest przecież możliwe.
Istotnym zagadnieniem prawnym w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. jest
zagadnienie nowe, nierozwiązane dotychczas w orzecznictwie, którego wyjaśnienie
może przyczynić się do rozwoju prawa. Zagadnienie prawne powinno, przede
wszystkim, być sformułowane w oparciu o okoliczności mieszczące się w stanie
faktycznym sprawy wynikającym z dokonanych przez sąd ustaleń (postanowienie
SN z 7 czerwca 2001 r., III CZP 33/01), a jednocześnie być przedstawione w
sposób ogólny i abstrakcyjny tak, aby umożliwić Sądowi Najwyższemu udzielenie
uniwersalnej odpowiedzi, niesprowadzającej się do samej subsumpcji
I CSK 1160/25
4
i rozstrzygnięcia konkretnego sporu (zob. postanowienia SN: z 15 października
2002 r., III CZP 66/02; z 22 października 2002 r., III CZP 64/02; z 5 grudnia 2008 r.,
III CZP 119/08).
Sąd Najwyższy przypomina, że konstrukcja takiego zagadnienia powinna
odpowiadać wymogom zagadnienia prawnego, o którym mowa w art. 390 § 1 k.p.c.
(postanowienie SN z 9 maja 2006 r., V CSK 75/06). W konsekwencji dopuszczalne
jest przedstawianie zagadnień (pytań) prawnych wyłącznie „do rozstrzygnięcia”,
a nie „do uzupełnienia”. Pytanie takie, zaczyna się zawsze od partykuły pytajnej
„czy”. Oznacza to, że rozstrzygnięcie zagadnienia prawnego, dokonuje się przez
wybór towarzyszącej mu odpowiedzi (postanowienie SN z 13 kwietnia 2000 r.,
III CZP 2/00). Przedstawione przez skarżącego zagadnienie prawne tych wymagań
nie spełnia. Niezależnie od tego należy wskazać, że skarżący zaniechał
sporządzenia odrębnego uzasadnienia dla pierwszej przesłanki kasacyjnej.
Uszło przy tym uwadze skarżącego, że skuteczne zakwestionowanie
złożenia podpisu przez sędziego pod sentencją zaskarżonego postanowienia
prowadziłoby do wniosku, że postanowienie to w sensie procesowym nie istnieje, a
w konsekwencji – wniesiona skarga kasacyjna jest niedopuszczalna. Trudno
przyjąć, że argumentacja wskazująca na niedopuszczalność skargi powinna
przekonywać o istnieniu podstaw do przyjęcia tej skargi do rozpoznania.
Według Sądu Najwyższego, nie ma przy tym innych przyczyn
uzasadniających przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, w szczególności
nieważności postępowania (art. 3989 § 1 pkt 3 k.p.c.).
Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 1 w zw. z art. 13
§ 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, obciążając
skarżącego kosztami postępowania kasacyjnego stosownie do art. 520 § 2 k.p.c. w
zw. z § 10 ust. 4 pkt 2 w zw. z § 5 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z
dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych.
[SOP]
[r.g.]
I CSK 1160/25
5
