I CSK 1125/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Beata Janiszewska
31 marca 2026 r.
na posiedzeniu niejawnym 31 marca 2026 r. w Warszawie
w sprawie z powództwa M.K.
przeciwko T.P.
o przywrócenie stanu zgodnego z prawem,
na skutek skargi kasacyjnej M.K.
od wyroku Sądu Okręgowego w Suwałkach
z 30 października 2024 r., I Ca 342/24,
odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
(M.M.)
UZASADNIENIE
Powódka M.K. wniosła skargę kasacyjną od wyroku Sądu Okręgowego
w Suwałkach, oddalającego apelację skarżącej od wyroku Sądu pierwszej instancji
w sprawie o przywrócenie stanu zgodnego z prawem toczącej się przeciwko T.P.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Skarżąca wskazała, że "istnieje konieczność rozpatrzenia naruszenia
przepisów prawa procesowego, zwłaszcza art. 233 § 1 w zw. z art. 391 oraz
art. 378 § 1 i art. 382 k.p.c., polegającego na przyjęciu przez Sąd II instancji za
własne ustaleń faktycznych Sądu I instancji bez jakichkolwiek merytorycznych
rozważań w tej kwestii, co skutkowało tym, że zarzuty apelacyjne w ten sposób nie
zostały rozpoznane" (s. 3 skargi). W dalszej części skarżąca wyjaśniła, na czym
I CSK 1125/25
2
polegają jej wątpliwości co do prawidłowości zaskarżonego wyroku; nie powiązała
wprawdzie swego wywodu z konkretną przyczyną kasacyjną, lecz sposób
zredagowania tej części skargi wydaje się najbliższy powołaniu na potrzebę
rozstrzygnięcia istotnego zagadnienia prawnego.
Zgodnie z utrwalonym stanowiskiem orzecznictwa przywołanie przyczyny
kasacyjnej z art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. wymaga poprawnego zidentyfikowania
problemu, w tym odniesienia go do konkretnych przepisów. Konieczne jest także
przedstawienie argumentów prowadzących do rozbieżnych ocen danego
zagadnienia (postanowienie SN z 10 maja 2001 r., II CZ 35/01). Istotność problemu
prawnego wyraża się w tym, że ma on znaczenie precedensowe dla rozstrzygania
podobnych spraw lub rozwoju jurysprudencji (postanowienie SN
z 23 marca 2012 r., I CSK 496/11). Obowiązkiem wnoszącego skargę jest
wywiedzenie i uzasadnienie występującego w sprawie problemu w sposób zbliżony
do tego, jaki przewidziany jest przy przedstawianiu zagadnienia prawnego przez
sąd odwoławczy na podstawie art. 390 k.p.c. (postanowienie SN
z 18 lutego 2015 r., II CSK 428/14).
Tylko we wskazanych wyżej okolicznościach może być realizowana
publicznoprawna funkcja skargi kasacyjnej. Jednocześnie przedstawiony Sądowi
Najwyższemu problem musi mieć konkretny związek z rozstrzygnięciem danej
sprawy, to jest z zarzutami skargi oraz podstawą prawną i faktyczną zaskarżonego
wyroku (postanowienie SN z 21 maja 2013 r., IV CSK 53/13). Przyjęcie skargi do
rozpoznania ma bowiem na celu zarówno realizację interesu publicznego, jak
i ochronę praw prywatnych. Zagadnienie prawne powinno mieć więc taki wymiar
problemowy, aby udzielona przez Sąd odpowiedź miała znaczenie dla
rozstrzygnięcia o zasadności skargi kasacyjnej wniesionej w sprawie, w której
zostały zadane, a jednocześnie – dzięki uniwersalnemu ujęciu – odpowiedź ta
uzyskiwała walor aplikacyjny w rozstrzyganiu innych spraw.
Przedstawiony przez skarżącą problem prawny wiązać ma się, jak należy
mniemać, z zarzutem, w którym zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie
„art. 233 § 1 k.p.c. w zw. z art. 391 k.p.c. oraz art. 378 § 1 i art. 382 k.p.c.
polegające na przejęciu przez sąd II instancji za własne ustaleń faktycznych Sądu
I CSK 1125/25
3
Rejonowego w Augustowie bez merytorycznych rozważań w zakresie zarzutów
[…]”. W odniesieniu do tego fragmentu skargi należy zauważyć, że zarzut ten
niemalże verbatim powiela przykładowy zarzut zawarty we wzorze skargi
kasacyjnej dostępnym w jednej z komercyjnych baz informacji prawnej. Daleko
idąca, a jednocześnie niedająca się uznać za przypadkową, zbieżność
dostrzegalna jest również między motywami wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej
do rozpoznania a uzasadnieniem ww. wzoru. Oczywiście korzystanie z tego typu
pomocy jest możliwe, lecz jeśli sprowadza się do oparcia się na szablonie pisma
stworzonym bez związku z konkretną sprawą, to częstokroć nie jest w stanie
odpowiednio silnie nawiązywać do okoliczności konkretnej sprawy,
a w konsekwencji nie sprzyja przyjęciu skargi kasacyjnej do rozpoznania (zob.
postanowienie SN z 15 grudnia 2022 r., I CSK 2550/22).
Ogólne wskazanie na „potrzebę rozważenia” jakichś zarzutów nie może
zostać uznane za istotne zagadnienie prawne. Zagadnienia takiego nie
zidentyfikowano także w dalszej, odnoszącej się konkretnie do niniejszej sprawy,
części uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Skarżąca ograniczyła się bowiem do wyrażenia zastrzeżeń co do kierunku oceny
sprawy, w ramach których zakwestionowała m.in. dokonaną przez Sądy obu
instancji (mimo że kontrola kasacyjna dotyczy orzeczenia Sądu Okręgowego)
ocenę dowodu – co z powodu zakresu kognicji Sądu Najwyższego
(art. 3983 § 3 oraz art. 39813 § 1 i 2 k.p.c.) w sposób oczywisty nie może być
przedmiotem oceny w postępowaniu kasacyjnym.
Jako drugą przyczynę przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania wskazano
oczywistą zasadność skargi. Powódka stwierdziła mianowicie, że skarga „jest także
oczywiście uzasadniona, albowiem w toku postępowania doszło także do
naruszenia przepisów postępowania, w tym tych, które nakładają na Sąd
obowiązek wydania ostanowienia dowodowego (pozytywnego oraz negatywnego),
czego zabrakło” (s. 4 skargi). Skarżąca podniosła również, że w sprawie dokonano
błędnej wykładni art. 429 k.c.
Oparcie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na przesłance
z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. wymaga wykazania niewątpliwej, widocznej prima facie
I CSK 1125/25
4
sprzeczności przyjętej przez Sąd drugiej instancji wykładni lub zastosowania prawa
z brzmieniem przepisów lub powszechnie przyjętymi regułami interpretacji prawa.
Wnoszący skargę powinien więc zawrzeć w uzasadnieniu wniosku wywód prawny
wyjaśniający, w czym wyraża się "oczywista zasadność" skargi i przedstawić
odpowiednie argumenty (zob. postanowienie SN z 5 września 2008 r., I CZ 64/08).
Do przyjęcia skargi do rozpoznania na podstawie wskazanej przyczyny kasacyjnej
nie jest wystarczające samo kwalifikowane naruszenie prawa przez Sąd drugiej
instancji. W art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. mowa bowiem o oczywistej zasadności skargi,
a nie o trafności zarzutu. Przytoczone przez skarżącego okoliczności powinny
zatem jednoznacznie wskazywać na to, że w zasadniczym postępowaniu skarga
kasacyjna zostanie rozstrzygnięta na korzyść strony, która ją wniosła
(zob. postanowienie SN z 10 maja 2019 r., I CSK 768/18).
Uzasadnienie wniosku powódki wymaganiom tym nie odpowiada, gdyż
sprowadza się do postawienia tezy o wystąpieniu w sprawie przyczyny kasacyjnej
z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Skarżąca nie wyjaśniła, jakie przepisy naruszono, nie
wydając postanowień dowodowych, i jak miało się to przełożyć na wynik sprawy.
Z kolei jednozdaniowa wzmianka o art. 429 k.c. nie tłumaczy, dlaczego zaskarżony
wyrok powinien – w oczywisty sposób – zostać uchylony lub zmieniony.
Kierując się przedstawionymi względami, Sąd Najwyższy uznał, że
z motywów skargi kasacyjnej nie wynika, by zachodziły przyczyny określone
w art. 3989 § 1 k.p.c., co uzasadniało odmowę przyjęcia tej skargi do rozpoznania.
Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 3989 § 1 k.p.c., orzeczono, jak
w sentencji postanowienia.
Beata Janiszewska
[J.T.]
[a.ł]
