V KZ 42/22

Sygn. akt V KZ 42/22

POSTANOWIENIE

Dnia 18 sierpnia 2022 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Paweł Kołodziejski

w sprawie A. N.

po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu

w dniu 18 sierpnia 2022 r.,

zażalenia skazanego A. N.,

na zarządzenie Przewodniczącego II Wydziału Karnego Sądu Apelacyjnego
‎w […] z dnia 20 czerwca 2022 r.,

o odmowie przyjęcia kasacji

na podstawie art. 530 § 3 k.p.k.

p o s t a n o w i ł :

utrzymać w mocy zaskarżone zarządzenie.

UZASADNIENIE

Pismem z dnia 14 stycznia 2022 r. skazany A. N. wniósł osobiście sporządzoną i podpisaną kasację od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 17 września 2021 r., sygn. akt II Aka […]. Równocześnie zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie mu obrońcy z urzędu w postępowaniu okołokasacyjnym. Ostatecznie Przewodniczący II Wydziału Karnego Sądu Apelacyjnego w […] wyznaczył skazanemu A. N. obrońcę z urzędu w osobie adw. L. K., który pismem z dnia 11 kwietnia 2022 r. przedstawił informację o niestwierdzeniu podstaw do wniesienia kasacji. W tej sytuacji skazanemu wyznaczono 30-dniowy termin na uzupełnienie braku formalnego kasacji poprzez jej sporządzenie i podpisanie przez adwokata z wyboru. Wymogu tego skazany nie dopełnił, wobec czego zarządzeniem z dnia 20 czerwca 2022 r. Przewodniczący II Wydziału Karnego Sądu Apelacyjnego w […] odmówił przyjęcia kasacji A. N., zgodnie z art. 530 § 2 k.p.k. Na powyższe zarządzenie w ustawowym terminie zażalenie wniósł skazany podnosząc, że wydane ono zostało z naruszeniem prawa. W złożonym środku zaskarżenia wskazywał również zarzuty pod adresem samych wyroków wydanych w wobec niego w I i II instancji. Takie same uwagi podniesione zostały w piśmie skazanego datowanym na 23 lipca 2022 r., zatytułowanym „Uzupełnienie zażalenia…”.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 530 § 3 k.p.k. na zarządzenie o odmowie przyjęcia kasacji przysługuje zażalenie wnoszone do Sądu Najwyższego, który rozpoznaje je jednoosobowo na posiedzeniu bez udziału stron.

Na wstępie należy podkreślić, że jednym z wymogów wniesienia kasacji jest jej sporządzenie i podpisanie przez adwokata albo radcę prawnego (w przypadku skazanego), o czym stanowi art. 526 § 2 k.p.k. Skazany nie jest zatem uprawniony do samodzielnego zaskarżenia prawomocnego wyroku sądu odwoławczego. W postępowaniu okołokasacyjnym skazanemu można jednak wyznaczyć obrońcę z urzędu, który autonomicznie ocenia, czy istnieją podstawy do jej wniesienia. Powyższe stanowisko znajduje oparcie w treści art. 84 § 3 k.p.k., zgodnie z którym obrońca wyznaczony w postępowaniu kasacyjnym powinien sporządzić i podpisać kasację albo poinformować sąd na piśmie, że nie stwierdził podstaw do takiego działania. Jest to autonomiczna decyzja obrońcy będącego podmiotem fachowym, a obowiązujące przepisy nie upoważaniają sądu do „zmuszenia” obrońcy z urzędu do sporządzenia tego nadzwyczajnego środka zaskarżenia. W orzecznictwie Sądu Najwyższego zasadnie podnosi się jednak, że w przypadku złożenia przez obrońcę z urzędu opinii stwierdzającej brak podstaw do wywiedzenia kasacji, skazanemu przysługuje 30-dniowy termin do wniesienia kasacji sporządzonej przez obrońcę z wyboru, o czym należy go pouczyć zgodnie z zasadą lojalności wynikającą z art. 16 § 2 k.p.k. (zob. m.in. postanowienie SN z dnia 18 listopada 2009 r., II KZ 54/09, OSNKW 2010, nr 1, poz. 9; postanowienie SN z dnia 22 grudnia 2009 r., III KZ 87/09, OSNKW 2010, nr 5, poz. 46; postanowienie SN z dnia 29 czerwca 2010 r., V KZ 27/10, OSNwSK 2010, nr 1, poz. 1303; postanowienie SN z dnia 29 marca 2017 r., III KZ 15/17, LEX nr 2258030). Powyższa procedura została zastosowana w niniejszej sprawie, co oznacza, że wszystkie konstytucyjne i konwencyjne standardy rzetelnego procesu zostały spełnione. Skazany został pouczony zarówno o stanowisku obrońcy z urzędu z dnia 11 kwietnia 2022 r., jak i przysługującym mu prawie do samodzielnego ustanowienia obrońcy, który sporządzi i podpisze kasację w terminie 30 dni. Wzywając skazanego do uzupełnienia wskazanego braku, został on jednocześnie pouczony, że skutkiem nieuczynienia tego będzie odmowa przyjęcia kasacji. Ponieważ skazany nie uzupełnił w terminie 30 dni braku formalnego, o którym mowa w art. 526 § 2 k.p.k. w zw. z art. 120 § 1 k.p.k., stosownie do art. 530 § 2 k.p.k. w zw. z art. 120 § 2 k.p.k. Przewodniczący II Wydziału Karnego Sądu Apelacyjnego w […] zobligowany był do wydania zarządzenia o odmowie przyjęcia kasacji.

Wobec powyższego zażalenie skazanego A. N. nie jest zasadne, co skutkowało utrzymaniem w mocy zaskarżonego zarządzenia. W tym miejscu zaznaczyć należy, że decyzja ta nie zamyka skazanemu drogi do ew. wywiedzenia kasacji przez Prokuratora Generalnego lub Rzecznika Praw Obywatelskich.

[as]