V KO 93/24
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 17 kwietnia 2025 r.
SSN Stanisław Stankiewicz
w sprawie H. P.
skazanego z art. 189 § 3 k.k. i in.,
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 17 kwietnia 2025 r.,
wniosku obrońcy skazanego
o wstrzymanie wykonania wyroku Sądu Apelacyjnego w Łodzi
z dnia 13 marca 2024 r., sygn. akt II AKa 223/23,
utrzymującego w mocy wyrok Sądu Okręgowego w Łodzi
z dnia 2 marca 2023 r., sygn. akt XVIII K 41/22,
na podstawie art. 532 § 1 k.p.k. w zw. z art. 545 § 1 k.p.k. a contrario
p o s t a n o w i ł:
nie uwzględnić wniosku.
UZASADNIENIE
We wniosku o wznowienie postępowania, złożonym przez obrońcę z urzędu
skazanego H. P. , niezależenie od wskazanej podstawy wznowienia, tj. art. 540 § 3
k.p.k., zawarty został wniosek o wstrzymanie wykonania wyroku Sądu
Apelacyjnego w Łodzi z dnia 13 kwietnia 2024 r., wydanego w sprawie o sygn. akt II
AKa 223/24.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Wniosek obrońcy skazanego nie zasługuje na uwzględnienie.
Instytucja wstrzymania wykonania orzeczenia, określona w art. 532 § 1 k.p.k.,
której zastosowanie może mieć miejsce również w związku ze złożeniem wniosku
V KO 93/24
2
o wznowienie postępowania (art. 545 § 1 k.p.k.) postrzegana być musi -
analogicznie jak w przypadku badania jej przez pryzmat kasacji - jako wyjątkowa.
Stanowi bowiem odstępstwo od ogólnej reguły, wyrażonej w art. 9 § 2 k.k.w., wedle
której orzeczenie staje się wykonalne z chwilą uprawomocnienia. Prawomocny
wyrok jest z założenia traktowany jako prawidłowy i sam fakt złożenia wniosku o
wznowienie postępowania nie stwarza podstaw do wstrzymania jego wykonania.
Odstąpienie w trybie art. 532 § 1 k.p.k. od tej zasady może okazać się niezbędne
jedynie wówczas, gdy już nawet pobieżna lektura nadzwyczajnego środka
zaskarżenia wskazuje na takie uchybienia, które implikują wysokie
prawdopodobieństwo jego uwzględnienia, zaś wobec osoby, co do której
orzeczenie jest lub ma być wykonywane rysuje się perspektywa wystąpienia
nieodwracalnie niekorzystnych implikacji (zob. postanowienie SN z 25 lipca 2022 r.,
V KO 80/21). Tego rodzaju następstwa mogą zaistnieć wówczas, gdy już wstępna
analiza wniosku, czy sygnalizacji w przedmiocie wznowienia świadczy o ich
zasadności.
Taka sytuacja nie zaistniała w niniejszej sprawie. Z uwagi na wyjątkowy
charakter instytucji wznowienia postępowania i związane z tym procesowe skutki
zastosowania instytucji przewidzianej w art. 532 § 1 k.p.k. wstrzymanie wykonania
orzeczenia powinno nastąpić tylko wówczas, gdy zasadność złożonego wniosku
jawi się jako nieomal pewna. To dopiero może uzasadniać odstępstwo od nakazu
bezzwłocznego wykonania prawomocnego orzeczenia i postąpienie po myśli art.
532 § 1 k.p.k. w zw. z art. 545 § 1 k.p.k. W sprawie niniejszej, nie przesądzając w
tym miejscu w żadnym razie końcowej oceny zasadności złożonego przez obrońcę
wniosku o wznowienie postępowania, tego rodzaju okoliczność nie wystąpiła.
Zresztą sam wniosek obrońcy o wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia
nie został w sposób żaden sposób merytorycznie umotywowany. Należy podkreślić,
że instytucja wstrzymania wykonania orzeczenia ma charakter wyjątkowy, co
wynika z faktu, że osoby, wobec których miałaby być stosowana są osobami
prawomocnie skazanymi, wobec których przełamana została zasada domniemania
niewinności, zaś wykonanie prawomocnego orzeczenia z zasady następuje
bezzwłocznie (art. 9 § 1 k.k.w.).
V KO 93/24
3
Wskazać również należy, że kompleksowa i merytoryczna ocena powołanej
przez obrońcę podstawy wznowienia nie może być przedmiotem rozważań
związanych z oceną zasadności wniosku, złożonego w trybie art. 532 § 1 k.p.k.,
gdyż te aspekty winny podlegać weryfikacji w postępowaniu wznowieniowym. Nie
antycypując zatem jego wyniku należy stwierdzić, że sformułowane w stanowisku
obrońcy przyczyny wznowienia postępowania nie stwarzają obecnie
jednoznacznych i oczywistych przesłanek do zastosowania wobec skazanego H. P.
odstępstwa od zasady wykonania prawomocnego orzeczenia. Dowodzi tego także
chociażby stanowisko prokuratora, wyrażone w pisemnej odpowiedzi na wniosek
obrońcy o wznowienie postępowania, w którym wniósł o jego oddalenie.
Nie przesądzając zatem przyszłego i ostatecznego rozstrzygnięcia w
przedmiocie wniosku o wznowienie postępowania, Sąd Najwyższy orzekł jak w
sentencji.
[SOP]
[a.ł]