V KO 77/26
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 10 czerwca 2026 r.
SSN Jerzy Grubba
w sprawie P.J.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej
na posiedzeniu w dniu 10 czerwca 2026r.
sygnalizacji skazanego o potrzebie wszczęcie z urzędu postępowania o
wznowienie postępowania zakończonego
wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Łodzi
z dnia 16 lipca 2024r. (II AKa 138/24),
utrzymującym w mocy wyrok Sądu Okręgowego w Łodzi
z dnia 19 stycznia 2024r. (XVIII K 185/23)
na podstawie art. 542§3 k.p.k.
p o s t a n o w i ł:
1/ - stwierdzić brak podstaw do wszczęcia z urzędu
postępowania o wznowienie postępowania,
2/ - kosztami postępowania obciążyć Skarb Państwa.
UZASADNIENIE
Skazany P.J. wniósł o zbadanie przez Sąd Najwyższy, czy podczas
rozpoznawania sprawy przed Sądem Apelacyjnym doszło do zaistnienia
bezwzględnej przesłanki odwoławczej wskazanej w art. 439§1 pkt 2 k.p.k.,
a w konsekwencji, zwrócił się o rozważenie wznowienia postępowania w tej
sprawie.
V KO 77/26
2
Sednem wniosku jest wskazanie w jego uzasadnieniu, że sąd rozpoznający
sprawę w instancji odwoławczej był nienależycie obsadzony, gdyż w jego składzie
zasiadały osoby, które otrzymały nominacje sędziowskie na wniosek tzw. Krajowej
Rady Sądownictwa w składzie, który został ukształtowany ustawą z dnia 8 grudnia
2017r. (Dz. U. z 2018r., poz. 3).
Powyższa okoliczność nie jest jednak wystarczająca do wszczęcia z urzędu
postępowania wznowieniowego.
Jak wynika z pkt 2 uchwały składu połączonych Izb: Cywilnej, Karnej oraz
Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020r.,
sygn. akt BSA I-4110-1/20 „nienależyta obsada sądu w rozumieniu art. 439§1 pkt 2
k.p.k. (…) zachodzi także wtedy, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana
na urząd sędziego w sądzie powszechnym albo wojskowym na wniosek Krajowej
Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8
grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych
innych ustaw (Dz.U. z 2018 r., poz. 3), jeżeli wadliwość procesu powoływania
prowadzi, w konkretnych okolicznościach, do naruszenia standardu niezawisłości
i bezstronności w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej,
art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej oraz art. 6 ust. 1 Konwencji
o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności.
Uchwała ta w swej treści stanowi zasadę wiążącą wszystkie składy Sądu
Najwyższego (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 września 2021r., I KZ
29/21, OSNK 2021, z. 10, poz. 41).
Podkreślić zatem należy, że odmiennie należy postrzegać sytuację należytej
obsady sądu w zależności od tego, czy sąd ten jest Sądem Najwyższym, czy
sądem powszechnym. W pierwszym wypadku Sąd zawsze jest nienależycie
obsadzony, gdy zasiadają w jego składzie osoby powołane na wniosek tzw.
Krajowej Rady Sądownictwa w składzie, który został ukształtowany ustawą z dnia 8
grudnia 2017r. W drugim, ten sam fakt, zaistnienia wadliwego procesu
nominacyjnego, powiązać jednak trzeba z konkretnymi okolicznościami sprawy.
Wnioskodawca w swym wniosku tego nie czyni. Sąd Najwyższy analizując
przebieg kariery zawodowej SSA X. Y. i SSA Y.1 również nie dostrzegł takich
V KO 77/26
3
okoliczności, które można by uznać za rzutujące na ocenę ich bezstronności w
niniejszej sprawie.
Sytuacja powyższa w odniesieniu do Sędziego X. Y. była już przedmiotem
kilkukrotnych rozważań Sądu Najwyższego – choćby w sprawach V KK 53/22, II KK
494/21 czy V KK 486/23 i każdorazowo oceny przedstawione w tych orzeczeniach
sprowadzały się do wskazania, że nie dostrzeżono w przebiegu kariery zawodowej
tego Sędziego takich okoliczności, które nakazywałyby przyjęcie iż istnieją
wątpliwości co do jego instytucjonalnej bezstronności. Brak jakichkolwiek powodów
aby przyjąć, że ocena dokonana dla potrzeb niniejszej sprawy mogłaby być
odmienna.
Podobnie sytuacja kształtuje się co do Sędziego X.1 Y.1 Również był on
testowany przez Sąd Najwyższy – w sprawie V KK 20/26, gdzie nie stwierdzono
wątpliwości co do jego instytucjonalnej bezstronności.
W obu przypadkach trudno dostrzec, aby kariery zawodowe tych Sędziów
uległy gwałtownemu przyspieszeniu po „zmianach w sądownictwie”, które nastąpiły
po 2015r., co wskazywałoby na wątpliwości co do ich bezstronności, czy
powiązanie z władzą wykonawczą.
W tej sytuacji podnieść należy, że Sąd Najwyższy nie dostrzegł samodzielnie
zaistnienia żadnej z przesłanek z art. 439§1 k.p.k.
Mając na uwadze powyższe, Sąd Najwyższy nie znalazł podstaw do
stwierdzenia, aby w omawianej sprawie zaistniały jakiekolwiek powody
uzasadniające wznowienie postępowania z urzędu w trybie art. 542§3 k.p.k.
Kierując się przedstawionymi względami, Sąd Najwyższy orzekł jak na
wstępie.
[WB]
[r.g.]
Jerzy Grubba
V KO 77/26
4
