V KO 6/26
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 11 marca 2026 r.
SSN Włodzimierz Wróbel
w sprawie A.H.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 11 marca 2026 r.
kwestii wznowienia z urzędu postępowania zakończonego postanowieniem Sądu
Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 3 grudnia 2025 r. (sygn. akt II AKzw 2198/25),
nie stwierdza podstaw do wznowienia postępowania z urzędu.
UZASADNIENIE
Pismem z dnia 16 grudnia 2025 roku skazany A.H. zwrócił się do Sądu
Najwyższego o wznowienie z urzędu postępowania odwoławczego zakończonego
postanowieniem Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 3 grudnia 2025 roku, sygn.
akt II AKzw 2198/25. Skazany podniósł, że w przedmiotowej sprawie wystąpiła
bezwzględna przyczyna odwoławcza określona w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.,
wskazując na nienależytą obsadę sądu odwoławczego. Po analizie akt sprawy oraz
charakteru zaskarżonego rozstrzygnięcia Sąd Najwyższy uznał, iż w niniejszej
sprawie wznowienie postępowania jest niedopuszczalne.
Podstawowym argumentem przemawiającym za odmową wznowienia
postępowania w niniejszej sprawie jest fakt, że postanowienie sądu odwoławczego
utrzymujące w mocy postanowienie o odmowie udzielenia warunkowego
przedterminowego zwolnienia nie należy do kategorii orzeczeń kończących
prawomocnie i ostatecznie sprawę karną w rozumieniu przepisów o wznowieniu
postępowania. Instytucja wznowienia, o której mowa w rozdziale 56 Kodeksu
V KO 6/26
2
postępowania karnego, dotyczy orzeczeń, które definitywnie zamykają drogę do
merytorycznego rozstrzygnięcia o przedmiocie procesu lub ostatecznie kształtują
sytuację prawną skazanego w sposób niepodlegający dalszym modyfikacjom w
danym trybie. Postanowienie o odmowie udzielenia warunkowego zwolnienia, choć
staje się prawomocne z chwilą wydania orzeczenia przez sąd odwoławczy, nie ma
charakteru ostatecznego zakończenia kwestii możliwości skorzystania przez
skazanego z tego środka probacyjnego.
W sytuacji A.H. prawomocna odmowa udzielenia warunkowego
przedterminowego zwolnienia nie zmienia jego statusu prawnego w sposób
nieodwracalny. Skazany w dalszym ciągu odbywa karę pozbawienia wolności
pierwotnie orzeczoną prawomocnym wyrokiem skazującym, a zaskarżone
postanowienie Sądu Apelacyjnego w Gdańsku jedynie potwierdziło, że na dany
moment (grudzień 2025 roku) nie spełnił on przesłanek z art. 77 § 1 k.k. Istotą
postępowania wykonawczego w tym zakresie jest jego dynamiczny charakter.
Sytuacja resocjalizacyjna oraz prognoza kryminologiczna skazanego mogą ulec
zmianie, co sprawia, że orzeczenie o odmowie nie tworzy powagi rzeczy osądzonej
(res iudicata) uniemożliwiającej ponowne procedowanie w tym samym przedmiocie.
Zarówno sam skazany, jak i jego obrońca, kurator sądowy czy dyrektor
zakładu karnego, są uprawnieni do wystąpienia z ponownym wnioskiem o
udzielenie warunkowego zwolnienia w każdym czasie, gdy tylko uznają, że zaszły
nowe okoliczności uzasadniające pozytywną prognozę społeczną, z zastrzeżeniem
jedynie terminów okresowych wynikających z art. 161 § 2 k.k.w.
Skoro zatem rozstrzygnięcie w przedmiocie odmowy warunkowego
przedterminowego zwolnienia nie kończy ostatecznie postępowania
wykonawczego, a skazany posiada otwartą drogę do ponownego ubiegania się o
ten środek, brak jest podstaw do uruchamiania nadzwyczajnego trybu, jakim jest
wznowienie postępowania z urzędu na podstawie art. 542 § 3 k.p.k. Nawet
ewentualne zaistnienie uchybień z art. 439 § 1 k.p.k. w toku procedowania przed
sądem odwoławczym nie może prowadzić do wznowienia, jeżeli samo orzeczenie
nie spełnia warunku "zakończenia postępowania" w ujęciu materialnym i
ostatecznym.
Wobec powyższego Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.
V KO 6/26
3
[WB]
[r.g.]
