V KO 22/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 20 lutego 2025 r.
SSN Anna Dziergawka
w sprawie przeciwko K.B.
oskarżonemu o czyn z art. 244 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k.,
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu,
w dniu 20 lutego 2025 r.,
wniosku Sądu Rejonowego w Elblągu
z dnia 29 stycznia 2025 r., sygn. akt VIII K 909/24,
o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu,
z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości,
na podstawie art. 37 k.p.k.
p o s t a n o w i ł :
przekazać sprawę Sądu Rejonowego w Elblągu, sygn. akt VIII K
909/24, do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Braniewie.
[WB]
UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy w Elblągu postanowieniem z dnia 29 stycznia 2025 r., sygn.
akt VIII K 909/24, zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy
oskarżonego K.B., innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru
sprawiedliwości. Uzasadniając swój wniosek wskazał, że oskarżony kwestionuje
treść wyroku, który zapadł w Sądzie Rejonowym w Elblągu, nadto świadkami
oskarżenia są sędzia i pracownik tego sądu, a materiał dowodowy mają
rozpoznawać sędziowie właśnie Sądu Rejonowego w Elblągu.
V KO 22/25
2
Sąd Najwyższy rozważył, co następuje.
Wniosek Sądu Rejonowego w Elblągu zasługuje na uwzględnienie.
Określona w art. 37 k.p.k. instytucja stanowi wyjątek od zasady rozpoznania
sprawy przez sąd miejscowo właściwy, zatem jej zastosowanie powinno mieć
miejsce jedynie wówczas, gdy przemawiają za tym szczególne względy, związane
z dobrem wymiaru sprawiedliwości. Jednym z nich jest autorytet wymiaru
sprawiedliwości, dla kształtowania którego należy unikać sytuacji, w których
rozpoznanie danej sprawy przez sąd wiązałoby się z ograniczeniem swobody
orzekania lub mogłoby – w odczuciu społecznym – prowadzić do uzasadnionego
przekonania o braku warunków do bezstronnego rozpoznania sprawy (zob.
postanowienie SN z dnia 18 lutego 2021 r., IV KO 4/21).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy, uznać
należy, że przytoczone we wniosku sądu meriti argumenty, wskazują, że zachodzi
tego rodzaju okoliczność pozwalająca na przyjęcie, że dobro wymiaru
sprawiedliwości wymaga przekazania przedmiotowej sprawy do jej rozpoznania
innemu sądowi równorzędnego. Z utrwalonego w tym zakresie orzecznictwa w
sposób jednoznaczny wynika bowiem, że jeżeli stroną procesu jest sędzia,
pracownik sądu lub inna osoba, która ma ciągły bliski zawodowy, a także osobisty
kontakt z sędziami - ten sąd nie powinien orzekać w sprawie. Stanowi to przejaw
dbałości o dobro wymiaru sprawiedliwości (zob. postanowienie SN z dnia 23
sierpnia 2023 r., V KO 68/23).
Bez wątpienia okoliczności, na które we wniosku powołuje się Sąd Rejonowy
w Elblągu uzasadniają przekazanie przedmiotowej sprawy innemu sądowi
równorzędnemu. W sprawie o sygn. akt VIII K 909/24, podważana jest treść wyroku,
który zapadł w Sądzie Rejonowym w Elblągu w sprawie o sygn. akt VIII K 913/22,
świadkami oskarżenia są sędzia oraz pracownik tego sądu. Ponadto materiał
dowodowy zgromadzony w sprawie o sygn. akt VIII K 909/24 będzie oceniany
przez sędziów Sądu Rejonowego w Elblągu. Zatem sędziowie tego sądu
zobowiązani byliby do oceny prawidłowości procedowania przez sędziego tego
samego sądu, który wydał wyrok w sprawie o sygn. akt VIII K 913/22.
V KO 22/25
3
Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy postanowił przekazać sprawę
do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, jednocześnie czyniąc
zastrzeżenie, że decyzja powyższa podyktowana jest troską o dobro wymiaru
sprawiedliwości, albowiem okoliczności tej sprawy, w sytuacji gdyby rozpoznawał ją
sąd właściwy, mogłyby w odczuciu społecznym wywołać wątpliwości co do
obiektywności i rzetelności prowadzonego postępowania (zob. postanowienie SN z
dnia 15 listopada 2023 r., V KO 102/23).
Uwzględniając powyżej wskazane okoliczności uznano, że zaistniała
podstawa określona w art. 37 k.p.k. do przekazania przedmiotowej sprawy do
rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, tj. Sądowi Rejonowemu w Braniewie,
położonemu w odległości stosunkowo bliskiej od sądu miejscowo właściwego.
Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji postanowienia.
[WB]
r.g.
