V KO 159/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 15 stycznia 2026 r.
SSN Andrzej Stępka
po rozpoznaniu w dniu 15 stycznia 2026 r. na posiedzeniu bez udziału stron
w sprawie A. B.
wniosku obrońcy skazanej
o wstrzymanie wykonania wyroku Sądu Apelacyjnego w Łodzi
z dnia 11 lutego 2025 r., sygn. akt II AKa 327/24,
utrzymującego w mocy wyrok Sądu Okręgowego w Płocku
z dnia 12 czerwca 2024 r., sygn. akt II K 51/22,
na podstawie art. 532 § 1 k.p.k. a contrario w zw. z art. 545 § 1 k.p.k.
p o s t a n o w i ł
wniosku nie uwzględnić.
UZASADNIENIE
We wniosku o wznowienie postępowania obrońca zawarł również wniosek o
wstrzymanie na podstawie art. 532 § 1 k.p.k. w zw. z art. 545 § 1 k.p.k. wykonania
kary orzeczonej w/w wyrokiem, gdyż „Nowo ujawnione okoliczności wskazują
bowiem, że karę odbywa osoba niewinna, co rodzi dla niej jak i dla jej najbliższych
osób ogromne i nieodwracalne cierpienie”.
Sąd Najwyższy stwierdza, że wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności należy zauważyć, że uwzględnienie wniosku o
wstrzymanie wykonania orzeczenia zawartego we wniosku o wznowienie
postępowania (art. 532 § 1 k.p.k. w zw. z art. 545 § 1 k.p.k.), wchodzi w grę jedynie
wyjątkowo. Jest to dopuszczalne wyłącznie w razie zaistnienia szczególnych
V KO 159/25
2
okoliczności, wskazujących na widoczną zasadność samego wniosku o wznowienie
postępowania, w związku z tym wysokie prawdopodobieństwo jego uwzględnienia,
a przez to nieodwracalność skutków kary w razie jej wykonania. Nie ulega
wątpliwości, że to wnioskujący powinien odrębnie, w powiązaniu z przedstawionymi
powodami wznowienia postępowania, wykazać szczególnymi okolicznościami,
wysokie prawdopodobieństwo uwzględnienia wniosku o wznowienia postępowania,
a tym samym i nieodwracalnych skutków wykonania już prawomocnie orzeczonej
kary, przy czym nie chodzi tu o zwyczajne dolegliwości wynikające z samego faktu
odbywania kary pozbawienia wolności. Należy zaakcentować, że instytucja
wstrzymania wykonania wyroku określona w art. 532 § 1 k.p.k. (w niniejszym
przypadku w związku z art. 545 § 1 k.p.k.), ma charakter wyjątkowy, a potrzeby jej
zastosowania nie może uzasadniać sama czynność bądź to wniesienia kasacji,
bądź to złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Wstrzymanie wykonania
orzeczenia w takich sytuacjach wchodzi w grę tylko w razie zaistnienia
szczególnych okolicznościach, a to z tego powodu, że wspomniane nadzwyczajne
środki zaskarżenia dotyczą prawomocnego wyroku sądu odwoławczego, a więc
wyroku objętego domniemaniem trafności zawartych w nim rozstrzygnięć, które
podlegają bezzwłocznemu wykonaniu (art. 9 § 1 k.k.w.). Potrzeba wstrzymania
wykonania wyroku aktualizuje się dopiero wówczas, gdy niezależnie od przyszłego
rozstrzygnięcia, już wcześniej można stwierdzić zaistnienie istotnych powodów do
uznania słuszności wniosku o wznowienie postępowania (bądź kasacji), albo
wówczas, gdy strona wykaże odrębnie istnienie szczególnych okoliczności
powodujących, że wykonanie orzeczenia pociągałoby za sobą wyjątkowo dolegliwe
i nieodwracalne dla skazanego skutki.
W przedmiotowej sprawie wniosek o wznowienie postępowania nie podnosi
tego rodzaju okoliczności, które w sposób oczywisty na obecnym etapie,
wskazywałyby na niebudzącą wątpliwości jego zasadność. Żądanie wznowienia
w/w postępowania opiera się na podstawie art. 540 § 1 pkt 2 lit. a k.p.k., wobec
ujawnienia się nowego dowodu w postaci zeznań kilku świadków mających
wykazać, że skazaną bezpodstawnie obciążono. Jest rzeczą oczywistą, że podjęcie
decyzji procesowej bądź to o ewentualnym uwzględnieniu przedstawionego
wniosku dowodowego, bądź w razie jego dopuszczenia, w zakresie oceny jego
V KO 159/25
3
wartości dowodowej i znaczenia dla przedmiotowej sprawy, jest możliwe po
merytorycznym rozpoznaniu samej sprawy na posiedzeniu. Nie przesądzając więc
na tym etapie trafności samego wniosku o wznowienie postępowania, w kontekście
wcześniejszych uwag omawianego wniosku o wstrzymanie wykonania orzeczenia
nie sposób było uznać za zasadny.
Tymczasem przedmiotem rozważań związanych z oceną przez Sąd Najwyższy
zasadności złożonego w trybie art. 532 § 1 k.p.k. w związku z art. 545 § 1 k.p.k.
wniosku o wstrzymanie wykonania orzeczenia, nie może być całościowa i
merytoryczna ocena trafności i zasadności przedstawionego we wniosku o
wznowienie dowodu dla wykazania, że została spełniona podstawa z art. 540 § 1
pkt 2 lit. a k.p.k. do wznowienia tegoż.
Reasumując, należało stwierdzić brak podstaw do uwzględnienia wniosku o
wstrzymanie wykonania w/w wyroku. Podkreślić należy, iż przedmiotowa decyzja w
żadnej mierze nie przesądza o zasadności lub niezasadności samego wniosku o
wznowienie postępowania, która to kwestia będzie przedmiotem rozstrzygnięcia w
odrębnym postępowaniu, po szczegółowej analizie materiałów sprawy.
[J.J.]
[a.ł]
Andrzej Stępka
