V KO 136/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 7 sierpnia 2025 r.
SSN Małgorzata Wąsek-Wiaderek
w sprawie zainicjowanej zażaleniem R.R.,
na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej w Działdowie z dnia 6
czerwca 2025 r., [...], o umorzeniu śledztwa,
po rozpoznaniu w Izbie Karnej, na posiedzeniu w dniu 7 sierpnia 2025 r.,
wniosku Sądu Rejonowego w Elblągu,
zawartego w postanowieniu z dnia 18 lipca 2025 r., VIII Kp 478/25,
o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu,
na podstawie art. 37 k.p.k.,
p o s t a n o w i ł
uwzględnić wniosek i sprawę przekazać do rozpoznania Sądowi
Rejonowemu w Ostródzie.
UZASADNIENIE
Na skutek zawiadomienia złożonego przez R.R. toczyło się śledztwo w
sprawie popełnienia czynu z art. 231 § 1 k.k. w zb. z art. 271 § 1 k.k. w zw. z art. 11
§ 2 k.k., którego - zgodnie z zawiadomieniem - miał się dopuścić sędzia Sądu
Rejonowego w Elblągu – X. Y. Śledztwo to zostało umorzone postanowieniem
prokuratora Prokuratury Rejonowej w Działdowie z dnia 6 czerwca 2025 r., [...].
Postanowienie o umorzeniu śledztwa zostało zaskarżone przez zawiadamiającego.
Właściwy do rozpoznania zażalenia Sąd Rejonowy w Elblągu
postanowieniem z dnia 18 lipca 2025 r., VIII Kp 478/25, wystąpił do Sądu
V KO 136/25
2
Najwyższego o przekazanie przedmiotowej sprawy do rozpoznania innemu sądowi
równorzędnemu. W uzasadnieniu podniósł, że złożone zawiadomienie i zaskarżone
postanowienie dotyczą sędziego Sądu Rejonowego w Elblągu X. Y. i jest to
okoliczność, która wskazuje na zasadność przekazania tej sprawy do rozpoznania
innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości.
Fakt orzekania przez sędziego, którego dotyczy zawiadomienie w sądzie
właściwym do rozpoznania zażalenia na postanowienie umarzające postępowanie
przygotowawcze w tej sprawie, a także znaczny, ze względu na długoletni staż
pracy ww. sędziego, stopień personalizacji stosunków zawodowych z innymi
sędziami, stanowią realne okoliczności, które uzasadniają uwzględnienie złożonego
wniosku. Sąd Rejonowy zwrócił również uwagę, że brak jest podstaw do
twierdzenia, iż na rozstrzygnięcie tej sprawy wpływ miałyby kryteria
pozamerytoryczne. Jednak należy mieć na względzie, że odbiór społeczny nie
zawsze jest racjonalny, a w niniejszej sprawie mógłby determinować przekonanie o
stronniczym nastawieniu sądu wnioskującego
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Wniosek jest zasadny.
W tej sprawie zachodzą szczególne okoliczności determinujące zmianę
właściwości miejscowej sądu. Uzasadnia to fakt, że osobą wskazaną w
zawiadomieniu jako sprawca czynu zabronionego jest sędzia Sądu Rejonowego w
Elblągu, a więc sądu pierwotnie właściwego miejscowo, co więcej, sędzia
orzekający w tym samym Wydziale, w którym ma być rozpoznane zażalenie na
postanowienie o umorzeniu śledztwa. Sąd Najwyższy konsekwentnie przyjmuje, że
gdy osobą bezpośrednio zainteresowaną rozstrzygnięciem lub stroną postępowania
jest sędzia sądu, który jest miejscowo właściwy do jej rozpoznania, należy uznać, iż
spełniona jest podstawowa przesłanka zastosowania instytucji przewidzianej w art.
37 k.p.k., jaką jest kształtowanie społecznego przekonania o bezstronności
organów wymiaru sprawiedliwości (por. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z
dni: 29 kwietnia 2022 r., IV KO 31/22; 10 marca 2022 r., IV KO 18/22).
Wskazując Sąd mający rozpoznać sprawę po przekazaniu, Sąd Najwyższy
doszedł do wniosku, że nie ma przeszkody w postaci zagrożenia dla dobra wymiaru
V KO 136/25
3
sprawiedliwości, aby niniejsza sprawa została na etapie postępowania
zażaleniowego rozpoznana przez Sąd Rejonowy w Ostródzie.
Mając na uwadze powyższe, należało orzec jak w części dyspozytywnej
postanowienia.
[WB]
[r.g.]
