V KK 82/26
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 9 lipca 2026 r.
SSN Adam Roch (przewodniczący, sprawozdawca)
SSN Stanisław Stankiewicz
SSN Ryszard Witkowski
Protokolant Ewa Śliwa
przy udziale prokuratora Prokuratury Krajowej Piotra Krupińskiego
w sprawie wnioskodawcy S. S.
w przedmiocie zadośćuczynienia i odszkodowania za niewątpliwie niesłuszne
tymczasowe aresztowanie
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie
w dniu 9 lipca 2026 r.,
kasacji, wniesionej przez prokuratora- na niekorzyść
od wyroku Sądu Apelacyjnego w Łodzi
z dnia 21 listopada 2025 r., sygn. akt II AKa 362/24
zmieniającego wyrok Sądu Okręgowego w Kaliszu
z dnia 25 lipca 2024 r., sygn. akt III Ko 9/24,
uchyla wyrok w zaskarżonej części, tj. co do punktu 1a i w tym
zakresie sprawę przekazuje do ponownego rozpoznania Sądowi
Apelacyjnemu w Łodzi w postępowaniu odwoławczym.
[J.J.]
V KK 82/26
2
UZASADNIENIE
Sąd Okręgowy w Kaliszu wyrokiem z 25 lipca 2024 r., sygn. III Ko 9/24, na
podstawie art. 552 § 4 k.p.k. zasądził od Skarbu Państwa na rzecz wnioskodawcy
S.S. tytułem odszkodowania kwotę 14.253,38 zł wraz z ustawowymi odsetkami od
dnia uprawomocnienia się wyroku oraz tytułem zadośćuczynienia kwotę 180.800,00
zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia uprawomocnienia się wyroku – za
niewątpliwie niesłuszne tymczasowe aresztowanie w sprawie Prokuratury Okręgowej
w Poznaniu sygn. PO I Ds […], zastosowane postanowieniem Sądu Rejonowego
Poznań Stare Miasto w Poznaniu, sygn. VIII Kp 71/20. W pozostałej części wniosek
został oddalony, a kosztami postępowania sądowego obciążono Skarb Państwa.
Orzeczenie to zaskarżone zostało apelacjami złożonymi na niekorzyść
wnioskodawcy przez prokuratora i pełnomocnika Prezesa Sądu Apelacyjnego w
Poznaniu jako przedstawiciela Skarbu Państwa oraz przez pełnomocnika
wnioskodawcy na jego korzyść.
Sąd Apelacyjny w Łodzi zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że ponad
zasądzoną kwotę odszkodowania zasądził dodatkowo 12.074 złote, a także jako
reprezentanta Skarbu Państwa zobowiązanego do wypłaty odszkodowania i
zadośćuczynienia wskazał Sąd Apelacyjny w Poznaniu. W pozostałej części
zaskarżone orzeczenie utrzymał w mocy, kosztami postępowania odwoławczego
obciążając Skarb Państwa.
Kasację od powyższego rozstrzygnięcia w części obejmującej podwyższenie
kwoty odszkodowania złożył prokurator, zarzucając rażące i mające istotny wpływ na
treść orzeczenia naruszenie prawa:
1. procesowego, tj. art. 410 k.p.k. w zw. z art. 458 k.p.k. w zw. z art. 433 § 2 k.p.k.
poprzez dowolne ustalenie, że dalsze zatrudnienie S.S. po dniu 26 kwietnia 2020
roku na podstawie umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony było pewne,
podczas gdy brak jest dowodów na wspomnianą okoliczność i nie wynika ona z
wiążących ustaleń faktycznych dokonanych przez Sąd Okręgowy w Kaliszu, co
V KK 82/26
3
w konsekwencji skutkowało zaniechaniem przeprowadzenia rzetelnej kontroli
odwoławczej;
2. materialnego, tj. art. 361 § 2 k.c. w zw. z art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia
27 sierpnia 2004 roku o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze
środków publicznych, art. 6 ust. 1 pkt 1 i art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 13
października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych oraz w art. 10 ust.
1 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób
fizycznych poprzez uznanie, że w przypadku nieuzyskania korzyści w postaci
wynagrodzenia za pracę szkoda w postaci utraconych korzyści obejmuje poza
kwotą podlegającą wypłacie pracownikowi (tzw. kwotą netto) również należne od
takiego wynagrodzenia składki na ubezpieczenie emerytalne, rentowe i
chorobowe, składkę na ubezpieczenie zdrowotne oraz kwotę należnego podatku
dochodowego, podczas gdy prawidłowe zastosowanie tych przepisów prowadzi
do wniosku, że w przypadku nieuzyskania korzyści w postaci wynagrodzenia za
pracę szkoda w postaci utraconych korzyści nie obejmuje obowiązkowych danin
publicznoprawnych obciążających pracownika jako ubezpieczonego oraz
podatnika podatku dochodowego.
Podnosząc powyższe zarzuty prokurator wniósł o uchylenie wyroku w
zaskarżonej części i przekazanie w tym zakresie sprawy Sądowi Apelacyjnemu w
Łodzi do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym.
Sąd Najwyższy zważył co następuje.
W niniejszej sprawie doszło do opisanego w kasacji rażącego naruszenia
prawa, które to uchybienie mogło niewątpliwie mieć istotny wpływ na treść wyroku.
Kasacja prokuratora już w konsekwencji pierwszego zarzutu okazała się zasadna, co
w oparciu o art. 436 k.p.k. w zw. z art. 518 k.p.k. pozwoliło na ograniczenie
rozpoznania nadzwyczajnego środka odwoławczego do tego uchybienia, gdyż było
ono wystarczające do wydania orzeczenia. Rozpoznawanie kolejnego z uchybień
byłoby przedwczesne.
Przypomnieć należy, że podstawą dokonanej przez Sąd Apelacyjny w Łodzi
zmiany wyroku było poczynione przezeń ustalenie, iż pewnym pozostawało, że po
V KK 82/26
4
zakończeniu umowy o pracę na okres próbny dojdzie do dalszego zatrudnienia
wnioskodawcy na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony. Rację ma więc
skarżący wskazując w kasacji, że z ustalenia sądu a quo, iż wnioskodawca miał po
upływie umowy o pracę na okres próbny obiecane zatrudnienie w formie umowy na
czas nieokreślony nie wynika, iż działania te z pewnością by wystąpiły. Przede
wszystkim jednak trafne są argumenty prokuratora podkreślające, że ustalenie
faktyczne Sądu Apelacyjnego w Łodzi w tym przedmiocie są dowolne i pozbawione
jakiegokolwiek oparcia w materiale dowodowym. Okoliczności stanowiące podstawę
zmiany wyroku przez sąd II instancji nie zostały przez wnioskodawcę wykazane, a
co więcej, w toku postępowania sądy obu instancji nie przeprowadziły żadnego
dowodu w tym przedmiocie. Nie wskazują na to zgromadzone w toku procesu
dokumenty, nie wynika to również z zeznań przesłuchanych w sprawie świadków, w
tym wnioskodawcy. Dokonanie zatem kwestionowanego ustalenia faktycznego przez
sąd ad quem nastąpiło w efekcie rażącej obrazy art. 410 k.p.k. w zw. z art. 458 k.p.k.,
która mogła mieć istotny wpływ na treść wydanego wyroku, a powyższe
spowodowało konieczność uchylenia wyroku w zaskarżonym zakresie i przekazania
sprawy w tej części Sądowi Apelacyjnemu w Łodzi do ponownego rozpoznania w
postępowaniu apelacyjnym.
Sąd ten, procedując prawidłowo, ponownie oceni wysokość należnego
wnioskodawcy S.S. odszkodowania, uwzględniając przedstawione wyżej
zapatrywania Sądu Najwyższego (art. 442 § 3 k.p.k. w zw. z art. 518 k.p.k.),
wyciągając prawidłowe wnioski z dowodów przeprowadzonych na rozprawie.
Niezbędnej oceny tych dowodów Sąd będzie mógł dokonać również w perspektywie
okoliczności, których w dotychczasowym toku procesu nawet nie starano się
wykazać (jak np. faktu opłacenia składek ubezpieczenia społecznego, wydania
świadectwa pracy za ustalony czas zatrudnienia wnioskodawcy u P.J. czy też
podjęcia starań o powrót do pracy przez S.S. u dotychczasowego pracodawcy po
opuszczeniu przez niego w dniu 26 kwietnia 2020 roku Aresztu Śledczego w związku
z postanowieniem Sądu Okręgowego w Poznaniu z 22 kwietnia 2020 roku). W
przypadku uznania zasadności apelacyjnego żądania podwyższenia kwoty
odszkodowania należnego wnioskodawcy, sąd odwoławczy rozważy argumentację
podnoszoną w drugim zarzucie kasacji prokuratora, a w tym zakresie dokona także
V KK 82/26
5
oceny czy łączna wartość szkody winna stanowić sumę zarobków obliczoną w
sposób nieodliczający kwot, które wnioskodawca wydałby na swoje potrzeby, z kwotą
przekazaną wnioskodawcy przez jego żonę na tzw. „wypiskę”, z której na terenie
Aresztu Śledczego zapewne zyskał stosowny ekwiwalent w postaci np. żywności
(por. uwagi zawarte w uzasadnieniu wyroku SN z 2 lutego 2023 r., V KK 181/22).
Mając powyższe na względzie Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.
[WB]
[r.g.]
Stanisław Stankiewicz Adam Roch Ryszard Witkowski
