V KK 566/25
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 20 lutego 2026 r.
SSN Anna Dziergawka
w sprawie M. O.,
ukaranego za czyny z art. 94 § 1 k.w. i in.,
po rozpoznaniu w Izbie Karnej w trybie art. 535 § 5 k.p.k. w zw. z art. 112 k.p.w.,
na posiedzeniu w dniu 20 lutego 2026 r.,
kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść
od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w Tczewie
z dnia 6 grudnia 2022 roku, sygn. akt II W 903/22
1. uchyla zaskarżony wyrok i uniewinnia M. O. od popełnienia
zarzucanego mu czynu z art. 94 § 1 k.w., zaś w pozostałym zakresie
na podstawie art. 5 § 1 pkt 4 k.p.w. w zw. z art. 45 § 1 k.w. umarza
postępowanie;
2. kosztami postępowania w sprawie obciąża Skarb Państwa.
[J.J.]
UZASADNIENIE
M.O. został obwiniony o to, że:
V KK 566/25
2
1. w dniu 19 września 2022 roku około godziny 10.40 w miejscowości P. na
drodze nr […], kierował samochodem m-ki . nr rej. (…) nie posiadając do tego
wymaganych uprawnień, tj. o czyn z art. 94 § 1 k.w.;
2. w tym samym miejscu i czasie kierował samochodem m-ki . nr rej. (…)
utrzymanym w złym stanie technicznym, tj. czyn z art. 97 k.w. w zw. z art. 66 ust. 1
pkt 1 Prawa o ruchu drogowym;
3. w tym samym miejscu i czasie kierując samochodem m-ki . nr rej. (..),
dopuścił ten pojazd do jazdy pomimo braku wymaganego dokumentu
stwierdzającego dopuszczenie pojazdu do ruchu, tj. czyn z art. 96 § 1 pkt 4 k.w.
Sąd Rejonowy w Tczewie wyrokiem nakazowym z dnia 6 grudnia 2022 r., sygn.
akt II W 903/22:
I. obwinionego M.O. uznał za winnego popełnienia zarzucanych mu we
wniosku o ukaranie czynów:
-
w pkt 1, tj. wykroczenia z art. 94 § 1 k.w.,
-
w pkt 2, tj. wykroczenia z art. 97 k.w. w zw. z art. 66 ust. 1 pkt 1 Ustawy
Prawo o Ruchu Drogowym (Dz. U. z 2022 r. poz. 988),
-
w pkt 3, tj. wykroczenia z art. 96 § 1 pkt 4 k.w.,
i za to przy zastosowaniu art. 9 § 2 k.w., na mocy art. 94 § 1 k.w. w zw. z art.
24 § 1 a k.w. wymierzył mu karę grzywny łącznie w kwocie 3.200 zł (trzy tysiące
dwieście złotych);
II. na mocy art. 94 § 3 k.w. w zw. z art. 29 § 1 i 2 k.w. orzekł wobec obwinionego
środek kamy w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na
okres 2 (dwóch) lat;
III. na mocy art. 118 § 1 i 2 k.p.w., art. 119 § 1 k.p.w., art. 3 ust. 1 w zw. z
art. 21 pkt 2 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnych (tj. Dz.
U. z 1983 r. Nr 49, poz. 223 ze zm.) zasądził od obwinionego na rzecz Skarbu
Państwa koszty postępowania w tym 70 zł (siedemdziesiąt złotych) tytułem wydatków
i 320 zł (trzysta dwadzieścia złotych) tytułem opłaty.
Powyższy wyrok nie został zaskarżony i uprawomocnił się w dniu 4 stycznia
2023 roku.
Kasację na korzyść ukaranego od wyroku Sądu Rejonowego w Tczewie
wniósł Prokurator Generalny, który zaskarżonemu wyrokowi zarzucił rażące i mające
V KK 566/25
3
istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisu prawa procesowego, a
mianowicie art. 93 § 2 k.p.w., poprzez nieuzasadnione przyjęcie, że występują
przesłanki do rozpoznania sprawy obwinionego w postępowaniu nakazowym,
skutkiem czego wydanie wyroku nakazowego nastąpiło również z rażącym
naruszeniem prawa materialnego, a mianowicie art. 94 § 1 k.w., poprzez jego
wadliwe zastosowanie i uznanie M.O. za winnego popełnienia wykroczenia,
polegającego na kierowaniu pojazdem mechanicznym, w dniu 19 września 2022 r.,
bez wymaganych do tego uprawnień w postaci prawa jazdy, które utraciło ważność
w dniu 2 stycznia 2022 r., podczas gdy okoliczności popełnienia zarzucanego
obwinionemu czynu i jego wina, w świetle całokształtu zgromadzonego w sprawie
materiału dowodowego budzą wątpliwości, albowiem przepis art. 15zzzw ustawy z
dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem,
przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz
wywołanych nimi sytuacjami kryzysowymi (Dz.U. z 2020 r. poz. 374, z późn. zm.)
stanowi m.in. że jeżeli ważność prawa jazdy (pkt 1) lub uprawnień do kierowania
pojazdami (pkt 8) upływa w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego
albo stanu epidemii, ważność tych dokumentów, uprawnień i wpisu ulega
przedłużeniu do dnia upływu 60 dni od dnia odwołania stanu zagrożenia
epidemicznego albo stanu epidemii, w zależności od tego, który z nich zostanie
odwołany później - co winno skutkować uznaniem, iż zachowanie obwinionego nie
wyczerpało ustawowych znamion przypisanego mu wykroczenia z art. 94 § 1 k.w.,
ponieważ zakreślony na dzień 2 stycznia 2022 r. termin ważności posiadanego przez
M.O. prawa jazdy, a zarazem posiadanych przez niego uprawnień do kierowania
pojazdami uległ przedłużeniu z uwagi na fakt, iż przypadał w pierwszej kolejności w
okresie stanu epidemii, obowiązującego od dnia 20 marca
2020 r., wprowadzonego rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020 r.
w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz.U. z
2020 r. poz. 491), a następnie, po tym, jak stan epidemii został odwołany z dniem 16
maja 2022 r., mocą rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 12 maja 2022 r. w
sprawie odwołania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz. U. z
2022 r. poz. 1027), w okresie stanu zagrożenia epidemicznego, obowiązującego od
dnia 16 maja 2022 r., wprowadzonego rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 12
V KK 566/25
4
maja 2022 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu
zagrożenia epidemicznego (Dz.U. z 2022 r. poz. 1028), który został odwołany
dopiero z dniem 1 lipca 2023 r., mocą rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 14
czerwca 2023 r. w sprawie odwołania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu
zagrożenia epidemicznego (Dz. U. z 2023 r. poz. 1118).
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku nakazowego i
uniewinnienie obwinionego od przypisanego mu wykroczenia z art. 94 § 1 k.w., a
nadto z uwagi na upływ terminu określonego w art. 45 § 1 k.w., umorzenie
postępowania w pozostałym zakresie na podstawie art. 5 § 1 pkt 4 k.p.w.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Kasacja Prokuratora Generalnego jest oczywiście zasadna, dlatego podlegała
rozpoznaniu i uwzględnieniu na posiedzeniu bez udziału stron, zgodnie z treścią art.
535 § 5 k.p.k. w zw. z art. 112 k.p.w.
Należy w pełni podzielić zarzut zawarty w kasacji Prokuratora Generalnego o
rażącym naruszeniu przez Sąd Rejonowy w Tczewie przepisów prawa karnego
procesowego i materialnego tj. art. 93 § 2 k.p.w. i art. 94 § 1 k.w.
Zasadne jest stanowisko skarżącego, iż ukarany M.O. w czasie popełnienia
przypisanego mu wykroczenia z art. 94 § 1 k.w., tj. w dniu 19 września 2022 r.
legitymował się ważnym uprawnieniem do kierowania pojazdami mechanicznymi w
postaci prawa jazdy, pomimo upływu terminu ważności tego dokumentu w dniu 2
stycznia 2022 r.
Powyższe wynika z faktu, że początkowo na terenie kraju w związku z
zakażeniami wirusem SARS-CoV-2 od dnia 20 marca 2020 r. obowiązywał stan
epidemii wprowadzony rozporządzeniem Ministra Zdrowia (Dz. U. z 2020 r. poz. 491),
następnie po jego odwołaniu w dniu 16 maja 2022 r., został wprowadzony stan
zagrożenia epidemicznego rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 12 maja 2022
r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu zagrożenia
epidemicznego (Dz. U. z 2020 r. poz. 1028). Stan ten odwołano rozporządzeniem
Ministra Zdrowia z dnia 14 czerwca 2023 r. w sprawie odwołania na obszarze
Rzeczypospolitej Polskiej stanu zagrożenia epidemicznego (Dz. U. z 2023 r. poz.
1118) z dniem 1 lipca 2023 r.
V KK 566/25
5
Data przeprowadzonej wobec ukaranego M.O. kontroli drogowej i
jednocześnie data przypisanego mu wykroczenia z art. 94 § 1 k.w. (19 września
2022 r.) nastąpiła w ramach czasowych obowiązującego wówczas od dnia 16 maja
2022 r. do dnia 1 lipca 2023 r. stanu zagrożenia epidemicznego.
Uwzględniając powyższe okoliczności wobec ukaranego należało zastosować
art. 15zzzw pkt 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach
związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych
chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz. U. z 2023 r.
poz. 1327 z późn. zm.), na mocy którego, jeżeli ważność prawa jazdy upływa w
okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii,
ważność tego dokumentu ulega przedłużeniu do dnia upływu 60 dni od dnia
odwołania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii, w zależności od
tego, który z nich zostanie odwołany później. Skoro zatem ważność prawa jazdy w
świetle art. 15 zzzw pkt 1 ww. ustawy została przedłużona na okres 60 dni od dnia
odwołania stanu zagrożenia epidemicznego, co miało miejsce w dniu 1 lipca 2023
roku, to powyższe oznacza, że ważność prawa jazdy ustała z dniem 29 sierpnia 2023
r. (zob. wyrok SN z dnia 23 sierpnia 2023 r., I KK 252/23). M.O. nie popełnił zatem w
dniu 19 września 2022 r. przypisanego mu wykroczenia, co skutkować musiało
uchyleniem prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w Tczewie, a wobec
oczywistej niesłuszności skazania (art. 537 § 2 in fine k.p.k.), uniewinnieniem
obwinionego od popełnienia zarzucanego mu czynu.
Ponadto wskazać należy, iż M.O. został ukarany również za popełnienie
wykroczeń z art. 97 k.w. w zw. z art. 66 ust. 1 pkt 1 Prawa o ruchu drogowym i z art.
96 § 1 pkt 4 k.w. i przy zastosowaniu art. 9 § 2 k.w., na podstawie art. 94 § 1 k.w.
wymierzono mu karę łączną grzywny w kwocie 3200 zł za wszystkie zarzucane
wykroczenia. Mając na uwadze, że sąd meriti nieprawidłowo zastosował przepis art.
94 § 1 k.w., będący podstawą wymiaru kary łącznej grzywny, zaistniała konieczność
uchylenia wyroku w całości, albowiem kwestia ta winna zostać na nowo
ukształtowana w ponownym postępowaniu.
Uwzględniając natomiast terminy przedawnienia określone w art. 45 § 1 k.w.,
z dniem 19 września 2025 roku nastąpiło przedawnienie karalności wykroczeń
określonych w pkt 2 i 3 części dyspozytywnej wyroku Sądu Rejonowego w Tczewie,
V KK 566/25
6
co skutkowało koniecznością umorzenia postępowania w tym zakresie na podstawie
art. art. 5 § 1 pkt 4 k.p.w. w zw. z art. 45 § 1 k.w.
O kosztach postępowania w sprawie orzeczono na podstawie art. 121 § 1
k.p.w. w zw. z art. 632 pkt 2 k.p.k. i art. 638 k.p.k., obciążając nimi Skarb Państwa.
Z uwagi na merytoryczne rozstrzygnięcie kasacji, rozpoznanie wniosku o
wstrzymanie wykonania orzeczeń stało się bezprzedmiotowe.
Mając na uwadze powyższe, należało orzec jak w sentencji wyroku.
[WB]
[a.ł]
Anna Dziergawka
