WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 8 listopada 2023 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Andrzej Siuchniński (przewodniczący)
‎SSN Jerzy Grubba
‎SSN Paweł Wiliński (sprawozdawca)

Protokolant Katarzyna Welpa

w sprawie P.D.

ukaranego za czyny art. 86 § 1 k.w. i z art. 94 § 1 k.w.

po rozpoznaniu w Izbie Karnej

na posiedzeniu w dniu 8 listopada 2023 r.,

w trybie art. 535 § 5 k.p.k.

kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego, na korzyść,

od wyroku Sądu Rejonowego w Chojnicach

z dnia 31 stycznia 2023 r., sygn. akt II W 893/22

1. uchyla zaskarżony wyrok i na podstawie art. 5 § 1 pkt 8 k.p.w. postępowanie w sprawie umarza,

2. obciąża Skarb Państwa kosztami postępowania w sprawie.

UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 31 stycznia 2023 r. o sygn. akt II W 893/22 Sąd Rejonowy w Chojnicach obwinionego P.D. uznał za winnego popełnienia czynu zarzuconego mu w pkt 1 wniosku o ukaranie, tj. wykroczenia z art. 86 § 1 k.w. oraz czynu zarzuconego mu w pkt 2 wniosku o ukaranie, tj. wykroczenia z art. 94 § 1 k.w. i wymierzył obwinionemu łącznie karę grzywny w wysokości 3.000 zł. Nadto, orzekł wobec obwinionego środek kamy w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 6 miesięcy.

Wskazany wyżej wyrok nie został zaskarżony przez żadną ze stron i uprawomocnił się w dniu 8 lutego 2023 r.

Kasację od tego wyroku wniósł Prokurator Generalny, zaskarżając powyższy wyrok w całości, na korzyść ukaranego oraz zarzucając:

„rażące i mające istotny wpływ na treść orzeczenia naruszenie przepisu prawa procesowego, a mianowicie art. 5 § 1 pkt 8 k.p.w., polegające na przypisaniu obwinionemu P.D. przez Sąd Rejonowy w Chojnicach wyrokiem z dnia 31 stycznia 2023 r., sygn. akt II W 893/22, który uprawomocnił się w dniu 8 lutego 2023 r., wykroczenia z art. 86 § 1 k.w. polegającego na tym, że w dniu 5 sierpnia 2022 r. o godzinie 20:45 w L. na ul. […] kierując samochodem osobowym marki A. o nr rej. […] umyślnie naruszył zasady bezpieczeństwa w ruchu drogowym w ten sposób, że nie zachował należytej ostrożności i nie dostosował techniki jazdy i prędkości do warunków panujących na drodze, w wyniku czego utracił panowanie nad pojazdem i zjechał na przeciwny pas ruchu doprowadzając do zderzenia z prawidłowo jadącym samochodem osobowym marki V. o nr rej. […], czym spowodował zagrożenie bezpieczeństwa w ruchu drogowym dla pasażerki pojazdu V. oraz wykroczenia z art. 94 § 1 k.w. polegającego na tym, że w dniu 5 sierpnia 2022 r. o godzinie 20:45 w L. na ul. […] kierował samochodem osobowym marki A. o nr rej. […], na drodze publicznej, nie mając do tego uprawnień, pomimo tego, że w zakresie pierwszego czynu postanowieniem Sądu Rejonowego w Chojnicach z dnia 22 listopada 2022 r. o sygn. akt II W 720/22, rozstrzygnięto na podstawie art. 5 § 1 pkt 2 k.p.w. o umorzeniu postępowania, które uprawomocniło się w dniu 17 grudnia 2022 r., z uwagi na fakt, iż zarzucane obwinionemu zachowanie nie wypełniło znamion wykroczenia z art. 86 § 1 k.w., a w zakresie drugiego czynu obwiniony został już prawomocnie skazany wyrokiem nakazowym Sądu Rejonowego w Chojnicach z dnia 14 października 2022 r., sygn. akt II W 705/22, który uprawomocnił się w dniu 17 grudnia 2022 r., wobec czego w zakresie obydwu czynów zachodziła konieczność umorzenia postępowania, co stanowi bezwzględną przyczynę uchylenia orzeczenia wskazaną w art. 104 § 1 pkt 7 k.p.w.”

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku Sądu Rejonowego w Chojnicach z dnia 31 stycznia 2023 r., sygn. akt II W 893/22 i umorzenie postępowania na podstawie art. 5 § 1 pkt 8 k.p.w.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Kasacja Prokuratora Generalnego jest zasadna w stopniu oczywistym, co pozwala na jej rozpoznanie i uwzględnienie na posiedzeniu bez udziału stron.

Odnośnie do wykroczenia z art. 94 § 1 k.w. wyrokiem nakazowym z dnia 14 października 2022 r. o sygn. akt II W 705/22 Sąd Rejonowy w Chojnicach obwinionego P.D. uznał za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu, stanowiącego wykroczenie z art. 94 § 1 k.w. i za to skazał go na karę grzywny w wysokości 2.500 zł oraz orzekł środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazów mechanicznych na okres roku (k. 45 akt II W 705/22 i II W 720/22). Następnie, odnośnie do wykroczenia z art. 86 § 1 k.k., postanowieniem z dnia 22 listopada 2022 r. o sygn. II W 720/22 Sąd Rejonowy w Chojnicach, działając na podstawie art. 5 § 1 pkt 2 k.p.w. umorzył postępowanie przeciwko obwinionemu P.D. uznając, iż jego zachowanie nie wypełniło znamion wykroczenia z art. 86 § 1 k.k., lecz ewentualnie znamiona występku z art. 177 § 1 k.k (k. 55 akt II W 705/22 i II W 720/22).

Z analizy akt ww. spraw wynika, że zaskarżonym przedmiotową kasacją wyrokiem Sądu Rejonowego w Chojnicach z dnia 31 stycznia 2023 r. o sygn. akt II W 893/22 ukarano obwinionego za czyny, który były już przedmiotem zakończonych prawomocnie postępowań. W efekcie w obrocie prawnym funkcjonują niezależnie od siebie trzy prawomocne orzeczenia, dotyczące takich samych czynów i tej samej osoby, która w przypadku czynu z art. 94 § 1 k.w. poniosła podwójną odpowiedzialność karną za to samo wykroczenie, a w przypadku czynu z art. 86 § 1 k.w. skazano ją pomimo uprzedniego prawomocnego postanowienia Sądu o umorzeniu postępowania.

Nie rozstrzygając kwestii prawidłowości orzeczenia zapadłego w sprawie II W 720/22, zgodzić się należy ze stanowiskiem prokuratora, że skoro nie zostało ono we właściwym czasie zaskarżone kasacją, to nie może być konwalidowane, a więc obowiązuje w takim kształcie, w jakim się uprawomocniło.

Niewątpliwie treść art. 5 § 1 pkt 8 k.p.w. przewiduje bezwzględny nakaz umorzenia postępowania, gdy wcześniejsze postępowanie co do tego samego czynu obwinionego zostało prawomocnie zakończone (por. np. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 14 stycznia 2020 r., sygn. akt V KK 379/19, LEX nr 3220954). Naruszenie tego przepisu ma charakter bezwzględnej przyczyny odwoławczej, określonej w art. 104 § 1 pkt 7 k.p.w., której stwierdzenie powodowuje konieczność uchylenia prawomocnego wyroku i umorzenia postępowania. Jednocześnie należy podkreślić, że granice prawomocności zakreślane są przez tożsamość osoby sprawcy oraz przypisanego mu czynu jako zdarzenia faktycznego. W realich niniejszej sprawy nie budzi wątpliwości, że przeciwko P.D. prowadzone były postępowania sądowe o sygn. akt II 705/22, II W 720/22 i II W 893/22, obejmujące to samo zdarzenie jakie miało miejsce w dniu 5 sierpnia 2022 r. około godziny 20:45, a zakwalifikowane jako wykroczenia z art. 86 § 1 k.w. i 94 § 1 k.w.

W konsekwencji należało uchylić zaskarżony wyrok Sądu Rejonowego w Chojnicach z dnia 31 stycznia 2023 r., sygn. akt II W 893/22 i umorzyć postępowanie na podstawie art. 5 § 1 pkt 8 k.p.w.

Kosztami postępowania w sprawie obciążono Skarb Państwa.

(kf)

[ms]