V CSK 488/18

Sygn. akt V CSK 488/18

POSTANOWIENIE

Dnia 24 kwietnia 2019 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Kazimierz Zawada

w sprawie z powództwa R. K.
‎przeciwko S. Sp. z o.o. w O.
‎o zapłatę,
‎na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 24 kwietnia 2019 r.,
‎na skutek skargi kasacyjnej powoda

od wyroku Sądu Apelacyjnego […]
‎z dnia 30 marca 2018 r., sygn. akt I AGa […],

1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania,

2) zasądza od powoda na rzecz strony pozwanej kwotę 2700 (dwa tysiące siedemset) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

UZASADNIENIE

Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (art. 398⁹ § 1 k.p.c.). Tak ujęta instytucja tzw. przedsądu jest zgodna z normami konstytucyjnymi, a także ze sformułowanymi przez Radę Europy zaleceniami dopuszczającymi wprowadzenie środków eliminujących dostęp do sądu najwyższego szczebla.

Powód, R. K., zarzucił zaskarżonemu wyrokowi Sądu Apelacyjnego z dnia 30 marca 2018 r. naruszenie art. 233 § 1 i art. 378 § 1 k.p.c., art.5, 94, 746 § 1 i 2, art. 735 § 1 i art. 744 k.c.

We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania powód odwołując się do art. 398⁹ § 1 pkt 1 i 2 k.p.c. wskazał, że w sprawie istnieje potrzeba rozstrzygnięcia przez Sąd Najwyższy:

- czy zleceniobiorcy w razie wypowiedzenia przez niego zlecenia przysługuje wynagrodzenie od dającego zlecenie (w przypadku zlecenia odpłatnego),

- czy wymagalność takiego wynagrodzenia powstaje najpóźniej w dacie upływu okresu wypowiedzenia zlecenia, czy też może powstać po dacie upływu okresu wypowiedzenia,

- czy wynagrodzenie to - w przypadku stałego świadczenia pomocy prawnej - przysługuje za czynności już wykonane (za zakończone postępowania sądowe
‎i egzekucyjne) bez względu na skuteczność egzekucji należności wobec dłużnika (umowa starannego działania, a nie umowa rezultatu).

W ocenie powoda skarga kasacyjna jest również oczywiście uzasadniona
‎w rozumieniu art. 398⁹ § 1 pkt 4 k.p.c., ponieważ:

- sądy pierwszej i drugiej instancji opierając się na zeznaniach świadka
‎i przedstawiciela strony pozwanej ustaliły, że wynagrodzenie za pomoc prawną świadczoną na rzecz strony pozwanej będzie wypłacane powodowi jedynie
‎w przypadku wyegzekwowania tych środków od dłużników podmiotu dającego zlecenie,

- sąd drugiej instancji nie ustosunkował się do wszystkich zarzutów zgłoszonych
‎w apelacji przez co naruszył prawo powoda do obrony i nie rozpoznał istoty sprawy,

- sąd drugiej instancji nie uwzględniając w wyliczeniach kwot obciążającego pozwaną spółkę podatku VAT dokonał błędnego ustalenia wysokości i wymagalności zasądzonych na rzecz powoda roszczeń pieniężnych.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Istotnym zagadnieniem prawnym w rozumieniu art. 398⁹ § 1 pkt 1 k.p.c. jest zagadnienie objęte podstawami kasacyjnymi, doniosłe z punktu widzenia rozstrzygnięcia sprawy i nierozwiązane dotąd w orzecznictwie, którego wyjaśnienie może się przyczynić do rozwoju prawa. Powołanie się przez skarżącego na takie zagadnienie wymaga jego sformułowania oraz uzasadnienia występowania w sprawie (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 28 listopada 2003 r., II CK 324/03, z dnia 7 czerwca 2005 r., V CSK 3/05, z dnia 13 lipca 2007 r., III CSK 180/07, z dnia 22 listopada 2007 r., I CSK 326/07, z dnia 26 września 2005 r., II PK 98/05).

Z kolei art. 398⁹ § 1 pkt 2 k.p.c. wymaga wykazania, że określony przepis prawa nie doczekał się wykładni, mimo że budzi poważne wątpliwości albo że niejednolita wykładnia wywołuje rozbieżności w orzecznictwie w odniesieniu do identycznych lub podobnych stanów faktycznych (zob. np. postanowienia Sądu  Najwyższego z dnia 17 czerwca 2015 r., III CSK 59/15, OSNC 2016, nr 2, poz. 29 i z dnia 23 maja 2018 r., I CSK 31/18).

W niniejszej sprawie żadna z tych przesłanek nie jest spełniona.

Skarżący powołując się na przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej
‎do rozpoznania określone w art. 398⁹ § 1 pkt 1 i 2 k.p.c. powinien wykazać
‎z odwołaniem się do dotychczasowych poglądów orzecznictwa i dostępnego piśmiennictwa, że wskazane zagadnienia oraz podnoszone wątpliwości mają rzeczywisty i poważny charakter. Jeżeli określony przepis był już przedmiotem wykładni w judykaturze, a skarżący jej nie akceptuje, nieodzowne jest  przedstawienie racji, które przemawiają za zmianą dotychczasowej linii interpretacyjnej.

Powód w skardze ograniczył się do wymienienia kwestii, wymagających w jego opinii wyjaśnienia przez Sąd Najwyższy. Nie wskazał natomiast konkretnych  sporów interpretacyjnych ani rozbieżnych ocen, które wiązałyby się  z  którymkolwiek z przedstawionych zagadnień. Poza hasłowym wymienieniem kwestii uznanych  przez siebie za problemowe, nie sprecyzował wątpliwości, które mogłyby one wywoływać.

Skarżący nie przedstawił także przekonujących argumentów świadczących
‎o oczywistej zasadności skargi kasacyjnej.

Według utrwalonej linii orzecznictwa Sądu Najwyższego, skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona w rozumieniu art. 398⁹ § 1 pkt 4 k.p.c. tylko wtedy, gdy  zaskarżone orzeczenie jest niewątpliwie sprzeczne z zasadniczymi i niepodlegającymi różnej wykładni przepisami prawa albo wydane zostało w wyniku dostrzegalnej w sposób pewny i niewątpliwy bez potrzeby głębszej analizy jurydycznej błędnej wykładni lub niewłaściwego zastosowania prawa (zob. np. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 28 lutego 2011 r., I PK 237/10, 23 listopada 2011 r., III PK 44/11, 24 lutego 2012 r., V CSK 225/11, 13 kwietnia 2016 r., V CSK 622/15). Przytoczone okoliczności powinny jednoznacznie wskazywać na to, że w zasadniczym postępowaniu skarga kasacyjna zostanie rozstrzygnięta na korzyść strony, która ją wniosła (por. np. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 20 października 2005 r., II CZ 89/2005, z dnia 10 sierpnia 2006 r., V CSK 2004/06, i z dnia 24 lutego 2006 r., IV CSK 8/06).

Analiza uzasadnienia wniosku o przyjęcie do rozpoznania skargi kasacyjnej nie pozwala przyjąć, aby była ona - w powyższym rozumieniu - oczywiście uzasadniona.

Mając to na względzie, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, a o kosztach postępowania kasacyjnego orzekł zgodnie z art. 98 w związku z art. 108 § 1 i art. 398²¹ k.p.c. oraz § 2 pkt 6 i § 10 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.).

jw