V CSK 316/09

Sygn. akt V CSK 316/09 POSTANOWIENIE Dnia 18 marca 2010 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Lech Walentynowicz (przewodniczący) SSN Krzysztof Pietrzykowski SSN Antoni Górski (sprawozdawca) w sprawie z wniosku I. K. przy uczestnictwie Z. F. i (…) Spółki Restrukturyzacji K.(…) Sp. z o.o. w B. o założenie księgi wieczystej i wpis prawa własności, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 18 marca 2010 r., skargi kasacyjnej wnioskodawczyni od postanowienia Sądu Okręgowego w K. z dnia 30 marca 2009 r., sygn. akt IV Ca (…), uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Sądu Rejonowego w B. z dnia 12 listopada 2008 r., sygn. akt IV Dz. Kw (…) i przekazuje sprawę Sądowi Rejonowemu w B. do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia o kosztach postępowania apelacyjnego i kasacyjnego. Uzasadnienie Wnioskodawczyni I. K. (poprzednio F.) złożyła wniosek o założenie księgi wieczystej dla lokalu mieszkalnego nr 16 położonego w B. przy ul. G. oraz o dokonanie na jej rzecz wpisu prawa własności. Do wniosku dołączyła akt notarialny z dnia 6 sierpnia 2001 r., którym przedmiotowy lokal został nabyty przez jej męża Z. F. do majątku wspólnego oraz odpis postanowienia Sądu Rejonowego w B. z dnia 24 maja 2006 r. sygn. akt I Ns (…), którym dokonano zniesienia pomiędzy byłymi małżonkami współwłasności tego lokalu, przyznając go na własność wnioskodawczyni. Sąd Rejonowy w B. postanowieniem z dnia 12 listopada 2008 r. oddalił wniosek. Ustalił na podstawie akt sprawy Ns (…), że w dniu 25 marca 1998 r. aktem notarialnym nr (…)/98 małżonkowie F. zawarli umowę majątkową małżeńską, mocą której wyłączyli wspólność ustawową, ustanawiając w ich stosunkach ustrój rozdzielności majątkowej. Na skutek dokonania tej rozdzielności, późniejsze oświadczenie męża wnioskodawczyni, zawarte w akcie notarialnym z dnia 6 sierpnia 2001 r. o nabyciu lokalu mieszkalnego do majątku wspólnego, było prawnie bezskuteczne, co przesądza o tym, że nie było podstaw do przekazania tego prawa wnioskodawczyni. Apelacja wnioskodawczyni od tego rozstrzygnięcia została oddalona postanowieniem Sądu Okręgowego w K. z dnia 30 marca 2009 r., który zaakceptował ustalenia oraz ocenę prawną Sądu I-ej instancji. Orzeczenie to zaskarżyła wnioskodawczyni skargą kasacyjną, zarzucając naruszenie art. 365 § 1 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. oraz art. 6268 § 1 i 2 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c., wnosząc o uchylenie postanowień Sądów obu Instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu. Skarga kasacyjna okazała się uzasadniona. Stosownie do uchwały składu siedmiu Sędziów Sądu Najwyższego z dnia 16 grudnia 2009 r., sąd wieczystoksięgowy jest związany stanem rzeczy istniejącym w chwili złożenia wniosku. Nie ulega wątpliwości, że na tę datę w aktach tego sądu znajdował się odpis prawomocnego postanowienia I Ns (...), którym dokonano zniesienia współwłasności prawa do przedmiotowego lokalu, przyznając je na wyłączną własność wnioskodawczyni. Stosownie do art. 365 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. sąd wieczystoksięgowy, a także wszystkie sądy rozpoznające tę sprawę są związane treścią tamtego rozstrzygnięcia, stanowiącego podstawę wpisu do księgi wieczystej. W ramach kognicji przewidzianej w art. 6268 k.p.c. sąd wieczystoksięgowy może badać ważność czynności prawnej zawartej w dokumencie mającym stanowić podstawę wpisu, natomiast niedopuszczalne jest dokonywanie kontroli prawidłowości prawomocnego orzeczenia sądowego (por. uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 4 lipca 1986 r., III CZP 35/86, OSNC 1987 nr 7, poz. 90, czy postanowienia z dnia 16 marca 2005 r., IV CK 494/04, albo z dnia 17 lipca 2008 r., II CSK 115/08 – oba niepubl.). Bezwzględne związanie sądu wieczystoksięgowego treścią postanowienia sądu ze sprawy I Ns (...) oznacza, że to ten dokument powinien być podstawą oceny wniosku o wpis, a nie wyszukany przez ten sąd w aktach tamtej sprawy dokument w postaci aktu notarialnego, ustanawiającego rozdzielność majątkową pomiędzy małżonkami F. Dlatego na podstawie art. 39815 w zw. z art. 108 § 2 k.p.c. i art. 13 § 2 k.p.c. skarga kasacyjna wnioskodawczyni podlegała uwzględnieniu.