V CSK 279/17

Sygn. akt V CSK 279/17

POSTANOWIENIE

Dnia 4 kwietnia 2018 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Teresa Bielska-Sobkowicz (przewodniczący)
‎SSN Anna Owczarek
‎SSN Krzysztof Strzelczyk (sprawozdawca)

w sprawie z wniosku Skarbu Państwa - Wojewody (...)
‎przy uczestnictwie Przedsiębiorstwa (...) S. A. w G., Syndyka Masy Upadłości Przedsiębiorstwa (...) Sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej w G., Zakładów Chemicznych "T." w likwidacji w T., Michała Szwarcnabela i Gminy T.
‎o zmianę danych w rejestrze,
‎po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym

w Izbie Cywilnej w dniu 28 marca 2018 r.,
‎skargi kasacyjnej wnioskodawcy od postanowienia Sądu Okręgowego w G.
‎z dnia 16 września 2016 r., sygn. akt X Ga (...), X Ga (...),

1) odrzuca skargę kasacyjną,

2) zasądza od wnioskodawcy na rzecz uczestnika Syndyka Masy Upadłości Przedsiębiorstwa (...) Spółki z o.o. w upadłości likwidacyjnej w G. kwotę 600 (sześćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

UZASADNIENIE

W sprawie z wniosku Skarbu Państwa – Wojewody (...) przy udziale Zakładów Chemicznych „T.” w likwidacji w T. i in. o zmianę danych w rejestrze Sąd Okręgowy w G. postanowieniem z dnia 16 września 2016 r. postanowił oddalić apelację wnioskodawcy od postanowienia Sądu Rejonowego w G. z 12 maja 2015 r. i orzekł o kosztach postępowania.

Powyższe postanowienie zaskarżył skargą kasacyjną wnioskodawca Skarb Państwa – Wojewoda (...) reprezentowany przez radcę prawnego A. B.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna podlegała odrzuceniu.

Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy z 15 grudnia 2016 r. o Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2016 r., poz. 2261) do zadań Prokuratorii Generalnej należy, m.in. wyłączne zastępstwo Skarbu Państwa przed Sądem Najwyższym. Przepisy tej ustawy obowiązują od 1 stycznia 2017 r. Skarga kasacyjna wnioskodawcy w niniejszej sprawie została wniesiona w dniu 16 grudnia 2016 r. jednak obowiązujący w ówczesnym czasie art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy z 8 lipca 2005 r. o Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa (t.j. - Dz. U. z 2016 r., poz. 1313 ze zm.) przewidywał tożsame rozwiązanie.

Art. 8b ust. 5 ustawy o Prokuratorii Generalnej z 2005 r. wprowadzał zasadę, że w przypadku przekazania podmiotowi reprezentującemu Skarb Państwa do prowadzenia sprawy lub grupy spraw, w których zastępstwo procesowe Skarbu Państwa przez Prokuratorię Generalną było obowiązkowe, podmiot ten wykonywał zastępstwo procesowe Skarbu Państwa również przed Sądem Najwyższym. Istniała zatem możliwość, której nie ma w obecnej ustawie, aby Prokuratoria Generalna przekazała zastępstwo w toku postępowania przed sądami niższych instancji ze skutkiem rozciągnięcia zastępstwa procesowego Skarbu Państwa także na postępowanie przed Sądem Najwyższym. W sprawie, w której skargę kasacyjną wniósł Wojewoda (...) brak jednak jakiejkolwiek informacji na temat przekazania zastępstwa przez Prokuratorię Generalną. Jest to jednak w pełni zrozumiałe, gdyż sprawa o wpis do rejestru, w której wniesiono skargę nie należy do spraw, w których zastępstwo przez Prokuratorię Generalną byłoby obowiązkowe (por. art. 8 ustawy z 2005 r.). Możliwość przekazania przez Prokuratorię Generalną zastępowania Skarbu Państwa innemu podmiotowi, z konsekwencjami, o których mowa w art. 8b ust. 5 ustawy z 2005 r., dotyczyła bowiem tylko przypadków zastępstwa obowiązkowego, o którym mowa w art. 8 ust. 1 tej ustawy (por. postanowienie SN z 13 listopada 2014 r., IV CSK 292/14, nie publ.).

O ile zatem przed sądami powszechnymi wnioskodawca – Skarb Państwa – Wojewoda (...) mógł być zgodnie z art. 67 § 2 zd. 1 k.p.c. reprezentowany przez organ państwowej jednostki organizacyjnej z której działalnością wiąże się dochodzone roszczenie, o tyle z chwilą wejścia tej sprawy na etap postępowania kasacyjnego wyłączne zastępstwo przysługiwało Prokuratorii Generalnej. Istotne jest podkreślenie, że takie rozwiązanie wynikało zarówno z brzmienia obecnie mającej zastosowanie ustawy z 2016 r., jak i ustawy z 2005 r.

Jedynie na marginesie można wskazać, że uchylony z dniem 12 czerwca 2009 r. art. 4 ust. 4 pkt 2 ustawy o Prokuratorii Generalnej z 2005 r. przewidywał, że zastępstwo sprawowane przez Prokuratorię Generalną nie było wyłączne m.in. w sprawach w przedmiocie wpisu do rejestru. Przepis ten został jednak uchylony w 2009 r. i nie mógł mieć zastosowania w sprawie. Wniosek o wpis został bowiem złożony przez Skarb Państwa – Wojewodę (...) 4 czerwca 2014 r. Wedle zaś art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 19 marca 2009 r. o zmianie ustawy o Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa (Dz. U. z 2009 r. Nr 79, poz. 660) sprawy przed Sądem Najwyższym, w których zgodnie z przepisami zmienionej ustawy, po dniu jej wejścia w życie, zastępstwo procesowe Skarbu Państwa przez Prokuratorię Generalną Skarbu Państwa jest wyłączne, prowadzi się na dotychczasowych zasadach, o ile przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy zostały w sprawie podjęte czynności procesowe przed Sądem Najwyższym lub czynności procesowe związane z postępowaniem przed Sądem Najwyższym, podejmowane przed sądem niższej instancji. Jak zaś widać czynności takie nie mogły zostać podjęte.

Za utrwaloną uznać należy linię orzecznictwa Sądu Najwyższego, zgodnie z którą skarga kasacyjna wniesiona w imieniu Skarbu Państwa przez radcę prawnego lub adwokata podlega odrzuceniu a limine ze względu na brak zdolności postulacyjnej skarżącego. (por. m.in. postanowienia SN: z 30 sierpnia 2006 r., I CSK 192/2006, nie publ.; z 31 sierpnia 2006 r., I CZ 47/2006, OSNC 2007, nr 5, poz. 75).

Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji (art. 398⁶ § 3 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c.) rozstrzygając o kosztach postępowania na wniosek zawarty w odpowiedzi na skargę kasacyjną (art. 520 § 3 w zw. z art. 98 § 1 i 3, art. 391 § 1, art. 398²¹ i art. 13 § 2 k.p.c.).

aj

r.g.