Sygn. akt SDI 45/14
WYCIĄG Z PROTOKOŁU
rozprawy
Dnia 12 grudnia 2014 r.
w sprawie radcy prawnego Z. K.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Stanisław Zabłocki (przewodniczący)
SSN Przemysław Kalinowski (sprawozdawca)
SSN Dorota Rysińska
Protokolant Anna Kuras
(…)
Sąd Najwyższy postanowił:
na podstawie art. 430 § 1 kpk w zw z art. 518 kpk i w zw z art. 741 ustawy o radcach
prawnych pozostawić bez rozpoznania wniesiona kasację, a kosztami postępowania
kasacyjnego w kwocie 20 (dwudziestu) złotych obciążyć obwinionego.
Przewodniczący podał ustnie najważniejsze motywy rozstrzygnięcia.
Poinformował, że pisemne uzasadnienie postanowienia będzie wyłożone w sekretariacie
Wydziału VI Izby Karnej w dniu 15 grudnia 2014 r.
UZASADNIENIE
Przed przystąpieniem do rozpoznawania nadzwyczajnego środka zaskarżenia
wniesionego przez obrońcę radcy prawnego Z. K. należało z urzędu rozważyć granice
jego dopuszczalności. W realiach procesowych niniejszej sprawy istotnego znaczenia
nabiera bowiem zagadnienie zakresu uprawnień obwinionego do wniesienie
kasacji w sytuacji, gdy nie wnosił on odwołania od orzeczenia Sądu I instancji.
Stosownie do dyspozycji art. 520 § 2 k.p.k. (mającego odpowiednie zastosowanie
w postępowaniu dyscyplinarnym radców prawnych – art. art. 741 ustawy z dnia 6 lipca
1982 o radcach prawnych - Dz. U. z 2010 r. Nr 10, poz. 65 ze zm.), kasację
od orzeczenia sądu odwoławczego może wnieść strona, która zaskarżyła orzeczenie
sądu I instancji albo strona, na której niekorzyść zmieniono orzeczenie przez nią
nie kwestionowane. W tym drugim wypadku jednak, uprawnienie tej strony
do wniesienia kasacji jest ograniczone do możliwości zaskarżenia jedynie tej części
orzeczenia sądu odwoławczego, która zawiera rozstrzygnięcie zmieniające w sposób
niekorzystny dla tej strony orzeczenie Sądu I instancji lub podnoszenia zarzutu
wystąpienia uchybień przewidzianych w art. 439 k.p.k. Stanowisko to jest ugruntowane
w orzecznictwie Sądu Najwyższego od chwili przywrócenia instytucji kasacji do polskiej
procedury karnej (por. m.in. wyrok z dnia 25 lipca 1996 r. V KKN 61/96 OSNKW 1996,
z. 9-10, poz. 68, postanowienie z dnia 23 stycznia 2001 r. V KKN 628/98, LEX Nr 47739,
postanowienie z dnia 8 marca 2005 r., V KK 451/04, LEX nr 148188, postanowienie
z dnia 15 lutego 2007 r. V KK 22/07 OSNwSK 2007/1/449, postanowienie z dnia
29 października 2013 r. III KK 378/13 LEX Nr 1391275).
Ponadto, w postępowaniu dyscyplinarnym dotyczącym radców prawnych, przepis
art. 623 powołanej wyżej ustawy korporacyjnej otwiera uprawnionym podmiotom drogę
do wystąpienia z nadzwyczajnym
środkiem zaskarżenia z powodu rażącej
niewspółmierności orzeczonej kary dyscyplinarnej, która to podstawa – na gruncie tego
postępowania – jest traktowana samodzielnie.
W niniejszej sprawie odwołanie od orzeczenia
Sądu
I instancji wniósł jedynie Minister Sprawiedliwości i ograniczył je tylko do rozstrzygnięcia
o karze. W tej części również sąd odwoławczy dokonał zmiany orzeczenia, przy czym
zmiana ta nastąpiła na niekorzyść obwinionego Z. K.. Zatem, ten właśnie zakres
zaskarżenia i dokonanej zmiany, tj. część orzeczenia o karze wymierzonej obwinionemu
oraz przesłanki wymienione w art. 439 k.p.k., wyznaczały obecnie granice kasacji
dostępnej dla obwinionego. Niedopuszczalne było więc w ogóle skierowanie jej
w odniesieniu do rozstrzygnięcia o winie tak, jak to zakreślił skarżący.
Ponadto, w nadzwyczajnym środku zaskarżenia wniesionym przez obrońcę Z. K.,
jako podstawowy postawiono zarzut naruszenia prawa materialnego przez przyjęcie, że
zachowanie obwinionego wyczerpuje znamiona deliktu dyscyplinarnego, wskazano
na błąd w ustaleniach faktycznych dotyczących przypisania mu przyjęcia
pełnomocnictwa od pokrzywdzonych oraz powołano się na bliżej niesprecyzowane
naruszenie prawa w związku z błędem w ustaleniach faktycznych. Treść tych zarzutów
jednoznacznie przekonuje, że zupełnie nie mieszczą się w zakresie zaskarżenia
dostępnym dla obwinionego w drodze kasacji. Kontestowanie – na obecnym etapie
procesu – rozstrzygnięcia o winie w sytuacji, gdy zakresem kontroli odwoławczej była
objęta jedynie część orzeczenia dotycząca kary oraz okoliczności uwzględniane
z urzędu, co do których brak jest również obecnie jakichkolwiek zarzutów sprawia, że
w istocie kasacja wniesiona przez obrońcę Z. K., jest w tej części skierowana
przeciwko orzeczeniu Sądu I instancji, wobec czego w świetle dyrektywy zawartej
w art. 519 zd. pierwsze k.p.k. – nie podlega rozpoznaniu.
Odnotować przy tym trzeba, że na gruncie regulacji zawartej w przepisach
powołanej wyżej ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych w postępowaniu
dyscyplinarnym dopuszczalne jest wniesienia kasacji także z powodu rażącej
niewspółmierności kary. Zarazem, można bronić poglądu, że w świetle domniemania
wynikającego z art. 447 § 1 k.p.k. stosowanego odpowiednio (art. 741 ustawy o radcach
prawnych) w postępowaniu dyscyplinarnym dotyczącym radców prawnych,
środek odwoławczy co do winy uważa się za zwrócony przeciwko całości orzeczenia.
Nawet jednak gdyby uznać, że pomimo wadliwego skierowania kasacji w odniesieniu
do rozstrzygnięcia o winie radcy prawnego Z. K., zaskarżone zostało orzeczenie
Wyższego Sądu Dyscyplinarnego również w części dotyczącej wysokości kary
określonej przez sąd odwoławczy, to odnotować trzeba, że w odniesieniu do tej kwestii
w nadzwyczajnym środku zaskarżenia nie postawiono żadnych zarzutów ani
nie przedstawiono argumentów przeciwstawiających się ocenom, którymi uzasadniono
podwyższenie wymiaru kary. Przedmiotowa kasacja nie wskazuje bowiem ani
na jakiekolwiek naruszenie prawa dotyczące zastosowanej represji dyscyplinarnej,
ani też nie odnosi się do zagadnienia jej współmierności. Tym samym nie sposób
przyjąć, aby została ona wniesiona z powodu rażącego naruszenia prawa, bądź
z powodu rażącej niewspółmierności wymierzonej kary, jak tego wymaga przepis
art. 523 § 1 k.p.k. w zw. z art. 741 ustawy o radcach prawnych. Oznacza to, że
w rzeczywistości została ona wniesiona z innego powodu niż dopuszczony
przez ustawodawcę jako podstawa nadzwyczajnego
środka zaskarżenia.
Zatem, również w tej części kasację obrońcy obwinionego należało pozostawić
bez rozpoznania, ponieważ pozostawała ona poza granicami zakreślonymi w przepisach
art. 523 § 1 k.p.k., art. 526 § 1 k.p.k., a w szczególności art. 536 k.p.k.
Mając to wszystko na uwadze Sąd Najwyższy postanowił, jak na wstępie.
aw
