Wyrok TK z 11 maja 2023 r., P 12/18 - jak powołują go inne sądy

„Nadzór konserwatorski powoduje istotne ograniczenia w zakresie korzystania z prawa własności, w związku z tym należy zwrócić uwagę na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 11 maja 2023 r., sygn. akt P 12/18, w którym art. 22 ust. 5 pkt 3 ustawy o ochronie zabytków w zakresie, w jakim ogranicza prawo własności nieruchomości przez dopuszczenie ujęcia nieruchomości jako zabytku nieruchomego w gminnej ewidencji …”

„Taki kierunek wykładni wskazuje Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 11 maja 2023 r., P 12/18, który odnosi się wprawdzie do zgodności z Konstytucją RP art. 22 ust. 5 pkt 3 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, jednak zawarte w jego uzasadnieniu rozważania dotyczące uproszczonego trybu …”

„… 2024 r. zatytułowanym: "Uzupełnienie skargi kasacyjnej" pełnomocnik skarżącego kasacyjnie przedłożył, jako dowód w sprawie, wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 11 maja 2023 r. w sprawie pod sygn. akt P 12/18 stwierdzający, iż przepis prawa, na podstawie którego jakoby ujęto działkę skarżącego w wojewódzkiej ewidencji zabytków, a skutkiem tego jakoby ujęto tę działkę w gminnej ewidencji zabytków Wrocławia, …”

„Podniósł także zarzut naruszenia art. 64 ust. 1 i 2 oraz art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez włączenie zabytku do gminnej ewidencji zabytków bez zapewnienia właścicielowi odpowiednich gwarancji proceduralnych i bez umożliwienia mu ochrony prawnej przed takim ograniczeniem prawa własności (powołał się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 11 maja 2023 r., P 12/18).”

„… gdy zachodziły podstawy do przyjęcia, iż uchybienie terminu nastąpiło bez winy skarżącej, gdyż podstawą do wniesienia skargi było powzięcie informacji o wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 11 maja 2023 r., P 12/18, w którym wskazano na niekonstytucyjność przepisu ustawy z 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, który był podstawą do włączenia budynku do gminnej ewidencji zabytków.”

„Powołała się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 11 maja 2023 r. sygn. akt P 12/18, w którym stwierdzono, że art. 22 ust. 5 pkt 3 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami w zakresie, w jakim ogranicza prawo własności nieruchomości przez dopuszczenie ujęcia nieruchomości jako …”

„Sąd pierwszej instancji powołał się w tym względzie na wyrok Trybunał Konstytucyjnego z 11 maja 2023 r. sygn. akt P 12/18, w którym uznano art. 22 ust. 5 pkt 3 ustawy z 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami w zakresie, w jakim ogranicza prawo własności nieruchomości przez dopuszczenie ujęcia …”

„… 5. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. przez nieuwzględnienie skargi i tym samym zaakceptowanie przez Sąd pierwszej instancji rażącego naruszenia prawa przez organy administracji publicznej § 18 rozporządzenia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 26 maja 2011 r., mimo wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 11 maja 2023 roku w sprawie o sygn. akt P 12/18;”

„… w gminnej ewidencji zabytków (art. 22 ust. 4 i 5 u.o.z.o.z.) i ewidencji wojewódzkiej (art. 22 ust. 2 tej ustawy), należy przywołać wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 11 maja 2023 r., sygn. akt P 12/18, w którym art. 22 ust. 5 pkt 3 u.o.z.o.z. w zakresie, w jakim ogranicza prawo własności nieruchomości przez dopuszczenie ujęcia nieruchomości jako zabytku nieruchomego w gminnej ewidencji zabytków, bez …”

„Wnioskujący powołał się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 11 maja 2023 r., sygn. akt P 12/18, wydany na podstawie pytania prawnego skierowanego przez Naczelny Sąd Administracyjny.”

„Przedstawione pytanie prawne wpłynęło do Trybunału Konstytucyjnego w dniu 29 sierpnia 2018 r. i jest rozpatrywane pod sygn. akt P 12/18.”

„W celu zapewnienia skarżącemu gwarantowanej Konstytucją RP ochrony prawa własności, w szczególności uwzględniając wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 11 maja 2023 r. sygn. akt P 12/18, w którym Trybunał stwierdził, że art. 22 ust. 5 pkt 3 uozoz w zakresie, w jakim ogranicza prawo własności nieruchomości przez dopuszczenie ujęcia nieruchomości jako zabytku nieruchomego w gminnej …”

„Zaakcentować następnie trzeba, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając skargę kasacyjną miał przede wszystkim na uwadze wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 11 maja 2023 r. sygn. akt P 12/18, w którym Trybunał stwierdził, że art. 22 ust. 5 pkt 3 uozoz w zakresie, w jakim ogranicza prawo własności nieruchomości przez dopuszczenie ujęcia nieruchomości jako zabytku nieruchomego w gminnej …”

„U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej Ppsa) polegające na podjęciu zawieszonego postępowania, pomimo braku odpowiedzi na pytanie prawne skierowane przez Naczelny Sąd Administracyjny do Trybunału Konstytucyjnego w sprawie zgodności z Konstytucją RP art. 22 ust 5 pkt 3 uozoz, sygn. akt P 12/18;”

„W związku z toczącą się przed Trybunałem Konstytucyjnym sprawą o sygn. P 12/18 wniesiono o zawieszenie postępowania w niniejszej sprawie.”

„Postanowieniem z 26 maja 2023 r., Naczelny Sąd Administracyjny podjął zawieszone w sprawie postępowanie w oparciu o art. 128 § 1 pkt 4 P.p.s.a. z uwagi na okoliczność, że Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z 11 maja 2023 r. sygn. akt P 12/18 rozstrzygnął zadane pytanie prawne, tym samym ustała przyczyna uzasadniająca zawieszenie niniejszego postępowania.”

„Naczelny Sąd Administracyjny, z uwagi na toczące się w Trybunale Konstytucyjnym postępowanie w sprawie o sygn. P 12/18 zainicjowane pytaniem prawnym Naczelnego Sądu Administracyjnego, postanowieniem z 13 lipca 2021 r. zawiesił postępowanie kasacyjne.”

„Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z 11 maja 2023 r. sygn. akt P 12/18 orzekł, że art. 22 ust. 5 pkt 3 ustawy z 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz.”

„Naczelny Sąd Administracyjny, z uwagi na toczące się w Trybunale Konstytucyjnym postępowanie w sprawie o sygn. P 12/18 zainicjowane pytaniem prawnym Naczelnego Sądu Administracyjnego, postanowieniem z 20 listopada 2018 r., zawiesił postępowanie kasacyjne.”

„Naczelny Sąd Administracyjny, z uwagi na toczące się w Trybunale Konstytucyjnym postępowanie w sprawie o sygn. P 12/18 zainicjowane pytaniem prawnym Naczelnego Sądu Administracyjnego, postanowieniem z 20 maja 2019 r, zawiesił postępowanie kasacyjne.”

„Istotne dla sprawy jest to, że 11 maja 2023 r. zapadł długo oczekiwany wyrok TK (sygn. akt P 12/18), którym Trybunał orzekł o niekonstytucyjności art. 22 ust. 5 pkt 3 ustawy z 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, który to przepis był podstawą podjęcia zaskarżonej czynności administracyjnej.”

„Nie można bowiem pominąć przy tej ocenie zapadłego w dniu 11 maja 2023 r. wyroku Trybunału Konstytucyjnego o sygn. akt P 12/18, w którym Trybunał zweryfikował konstytucyjność postępowania w zakresie wpisu do gminnej ewidencji zabytków "zabytków nieruchomych" wyznaczonych przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta) w porozumieniu z …”

„Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z 11 maja 2023 r., sygn. akt P 12/18 orzekł, że art. 22 ust. 5 pkt 3 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz.”

„Na koniec jedynie informacyjnie zauważyć należy, iż bez wpływu na wynik tego postępowania pozostaje wyrok Trybunału Konstytucyjnego sygn. akt P 12/18, z dnia 11 maja 2023 r., w którym to orzeczeniu uznano, iż art. 22 ust. 5 pkt 3 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz.”

„Sprawa została zarejestrowana w Trybunale Konstytucyjnym pod sygnaturą P 12/18.”

„Ponadto wniósł o zawieszenie postępowania zainicjowanego niniejszą skargą kasacyjną do czasu rozpoznania przez Trybunał Konstytucyjny sprawy o sygn. akt P 12/18 toczącej się w przedmiocie pytania Naczelnego Sądu Administracyjnego dotyczącego zgodności art. 22 ust. 5 pkt 3 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami z konstytucją.”

„Zainicjowane tym pytaniem postępowanie toczy się w Trybunale Konstytucyjnym pod sygn. P 12/18, a jego wynik z uwagi na podstawę prawną wydania zarządzenia ma kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy.”

„Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 16 lutego 2021 r. zawiesił postępowanie kasacyjne do czasu rozstrzygnięcia przez Trybunał Konstytucyjny sprawy o sygn. akt P 12/18.”

„W tym miejscu podkreślenia wymaga, że wskazana wyżej regulacja prawna była przedmiotem oceny Trybunału Konstytucyjnego, który wyrokiem z dnia 11 maja 2023 r., sygn. akt P 12/18, orzekł, że art. 22 ust. 5 pkt 3 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz.”

„… poinformowania spółki przy utworzeniu Kart adresowych zabytku z 2022 r. oraz z 2024 r. W dalszej części skargi skarżąca wskazała na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 11 maja 2023 r., sygn. akt P 12/18, w którym Trybunał zweryfikował konstytucyjność postępowania w zakresie wpisu do gminnej ewidencji zabytków, tj. postępowania z art. 22 ust. 5 pkt 3 u.o.z. i orzekł, iż wskazana procedura jest niezgodna z …”

„Skarżący, powołując się na orzecznictwo krajowe, w tym wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 11 maja 2023 r. o sygn. akt P 12/18, wskazał, że nie jest już dopuszczalne stosowanie art. 22 ust. 5 pkt 3 u.o.z. bez zapewnienia stronie, będącej właścicielem obiektu umieszczanego w gminnej ewidencji zabytków, gwarancji ochrony prawnej przed dokonaniem takiego ograniczenia.”

„Ponadto zarzucono naruszenie art. 22 ust. 4 i 5 ustawy o ochronie zabytków poprzez ich niewłaściwe zastosowanie podczas gdy przepis ten został uznany za niezgodny z Konstytucją przez Trybunał Konstytucyjny (wyrok z 11 maja 2023 r. sygn. P 12/18).”

„Odwołując się do orzecznictwa skarżący wskazał, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 11 maja 2023 r., sygn. akt P 12/18, usunął z obrotu prawnego niekonstytucyjne rozumienie art. 22 ust. 5 u.o.z. co oznacza, że sąd musi tę okoliczność brać pod uwagę i zastosować ww. wyrok jako formę stosowania Konstytucji.”

„W uzasadnieniu skargi powołał się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego (sygn. akt P 12/18) i podniósł, że z pisma z 11 kwietnia 2025 r. dowiedział się o tym, że obiekt ujęto w GEZ zarządzeniem z 28 sierpnia 2013 r. (aktualizacja: zarządzenie z 1 grudnia 2020 r.) na podstawie art. 22 ust. 5 pkt …”

„… 1. prawa materialnego, tj. art. 22 ust 5 pkt 3 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytkowi opiece nad zabytkami w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 11 maja 2023 r.. do sygn. akt P 12/18. poprzez ograniczenie prawo własności nieruchomości przez dokonanie ujęcia nieruchomości jako zabytku nieruchomego w gminnej ewidencji zabytków, bez zapewnienia właścicielom udziału w procedurze …”

„U. z 1995 r. Nr 36, poz. 175 ze zm.) Sąd postanowił zawiesić postępowanie sądowoadministracyjne do czasu rozstrzygnięcia przez TK sprawy pytania prawnego NSA, które zarejestrowane zostało pod sygn. P 12/18.”

„… 3 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 1292) - dalej: "u.o.z.", w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 11 maja 2023 r., sygn. P 12/18 poprzez ograniczenie prawa własności nieruchomości przez dokonanie ujęcia nieruchomości jako zabytku nieruchomego w GEZ, bez zapewnienia właścicielowi udziału w procedurze skutkującej ujęciem …”

„… - naruszenie art. 22 ust. 5 pkt. 3 u.o.o.z. poprzez jego zastosowanie, podczas gdy przepis ten został uznany za niezgodny z Konstytucją przez Trybunał Konstytucyjny (wyrok z 11 maja 2023 r. sygn. P 12/18);”

„Dalej wskazano, że w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 11 maja 2023 r., sygn. akt P 12/18 uznano, że art. 22 ust. 5 pkt 3 u.o.z.”

„… w wyroku z dnia 11 maja 2023 roku sygn. akt: P 12/18, stwierdził niekonstytucyiność art. 22 ust. 5 pkt 3 ustawy z dnia 23 lipca 2003 roku o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz.”

„Powołał się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 11 maja 2023 r. sygn. P 12/18 stwierdzający niezgodność nieobowiązującego art. 22 ust. 5 pkt 3 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami z Konstytucją RP oraz orzecznictwo sądów administracyjnych potwierdzające, że wpisanie przedmiotowego budynku należącego do skarżącego do ww. ewidencji nastąpiło bez podstawy prawnej.”

„W świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego (sygn. akt P 12/18) podniósł, że karta adresowa z 2011 r. (bez oznaczenia autora) zawiera tylko jedno zdjęcie i przybliżoną datę powstania (1925 r.) ze wskazaniem, że budynek został przebudowany, zaś karta adresowa z 2020 r.”

„… (wyrok TK z dnia 11 maja 2023 r., sygn. akt P 12/18), winno skutkować wyeliminowaniem jej i jej skutków z obrotu prawnego.”

„Powołał się na wyrok TK z 11 maja 2023 r. (sygn. akt P 12/18).”