Sygn. akt IV RC 189/15
UZASADNIENIE
Powódka H. G. wniosła przeciwko swojemu mężowi M. G. pozew o ustanowienie rozdzielności majątkowej z datą wsteczną tj. od dnia 24 października 2014 roku.
W uzasadnieniu podała, że strony od 2006 roku pozostają w związku małżeńskim, z którego mają dwoje dzieci. Dalej wyjaśniła, że od 30 maja 2014 roku strony pozostają w separacji faktycznej, w tym dniu bowiem powódka wyprowadziła się wraz z dziećmi ze swojego domu. Dodała, że pozwany nadal zamieszkuje w jej domu. Nadto strony pozostają ze sobą w konflikcie, a także nie utrzymują ze sobą kontaktów osobistych. W dalszej części pozwu powódka wskazała, że powód w dniu 23 października 2014 roku bez jej wiedzy i zgody wypłacił wszystkie pieniądze ze wspólnego konta w kwocie 21.000 zł. Powyższe środki były przeznaczone na spłatę rat kredytu hipotecznego zaciągniętego w Banku (...). Bank z konta, z którego pozwany wypłacił pieniądze, pobierał comiesięczne raty. Wskazany kredyt był zaciągnięty wspólnie przez strony, a pobrane przez pozwanego pieniądze pochodziły z wynajmu domków letniskowych, które zostały wybudowane ze środków z zaciągniętego kredytu hipotecznego. Powódka wyjaśniła, że w związku z tym, iż nie chciała dopuścić do zlicytowania nieruchomości przez bank, pożyczyła pieniądze na spłatę rat od M. M. i A. S.. Nadto pozwany w dniu 26 listopada 2014 roku wystosował pismo do (...) S.A., w którym wypowiedział polisę na ubezpieczenie domu położonego w G. przy ul. (...), stanowiącego własność powódki, bez jej wiedzy i zgody. Powódka dodała, że strony są w trakcie postępowania rozwodowego, a Sąd Okręgowy wydał postanowienie o zabezpieczeniu alimentów na czas trwania procesu. Wobec pozwanego została wszczęta egzekucja komornicza w związku z niewywiązywaniem się przez niego z postanowień ustanowionego zabezpieczenia.
(
pozew
: k. 2-3)
Na rozprawie w dniu 11 stycznia 2016 roku pozwany wniósł o oddalenie powództwa.
(
protokół z rozprawy
: k. 25)
Sąd ustalił następujący stan faktyczny sprawy:
Strony zawarły związek małżeński w dniu 30 września 2006 roku, mają wspólnie dwoje małoletnich dzieci. Nadto strony pozostają w separacji faktycznej od maja 2014r, kiedy to zamieszkali oddzielnie. W lipcu 2014 roku powódka wniosła do Sądu Okręgowego pozew o rozwód. Pozwany do stycznia 2015 roku mieszkał w domu przy ul. (...) w G., stanowiącym własność powódki. Powódka wraz z dziećmi wyprowadziła się z ww. domu w dniu 30 maja 2014 roku. Powróciła do niego w maju 2015 roku. W dniu 23 października 2014 roku pozwany wypłacił ze wspólnego rachunku stron prowadzonego przez Bank (...) kwotę 21.000 zł, o czym powódka nie wiedziała.
Powódka H. G. ma 42 lata, pracuje jako inspektor w urzędzie kontroli skarbowej. Pozwany M. G. ma 40 lat, pracuje jako specjalista do spraw analiz z wynagrodzeniem w kwocie 3.400 zł.
W skład majątku wspólnego stron wchodzą dwa samochody marki F. (...), działka budowlana na której znajdują się 3 domki letniskowe położona w S. oraz oszczędności zgromadzone na rachunku prowadzonym przez Bank (...) w wysokości 21.000 zł.
Strony zaciągnęły kredyt w 2007 roku w Banku (...) na kwotę 200.000 zł, z którego została sfinansowana inwestycja w postaci domków letniskowych, które strony wynajmują w okresie letnim. Nadto strony zaciągnęły kredyt w G. (...) Bank na kwotę 60.000 zł na zakup samochodu marki F. (...) z 2008 roku oraz zaciągnęły pożyczkę w 2007 roku w (...) Bank na kwotę 25.000 zł. Powódka w dniu 1 grudnia 2014 roku zawarła umowę pożyczki z M. M., na mocy której udzielono powódce pożyczki w wysokości 3.251 zł z terminem zapłaty do dnia 30 października 2015 roku. Następnie w dniu 30 stycznia 2015 roku powódka zawarła umowę pożyczki z A. S., na mocy której udzielono powódce pożyczki w wysokości 1.550 zł z terminem zapłaty do dnia 30 października 2015 roku. Nadto Sąd Okręgowy ustanowił zabezpieczenie kwoty alimentów w wysokości 2200 zł. Wobec pozwanego została wszczęta egzekucja komornicza w związku z niewywiązywaniem się przez niego z postanowień ustanowionego zabezpieczenia. Pozwany od października 2014 roku nie zaciągał żadnych zobowiązań.
(
dowód
: odpis skrócony aktu małżeństwa – k. 4, umowa pożyczki z dnia 1.12.2014 r. – k. 6-7, umowa pożyczki z dnia 30.01.2015 r. – k. 10-11, zeznania stron – k. 25-28)
Sąd zważył co następuje:
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie zgromadzonego w toku postępowania materiału dowodowego. Sąd oparł się na treści dokumentu urzędowego załączonego do akt sprawy, gdyż został on sporządzony przez uprawniony do tego organ, w sposób przepisany prawem. Sąd dał również wiarę dokumentom prywatnym złożonym przez strony na potrzeby niniejszej sprawy. W ocenie Sądu stanowią one wiarygodne źródło zawartych w nich informacji, a żadna ze stron nie podważyła ich autentyczności. Sąd dał wiarę także zeznaniom powódki oraz zeznaniom pozwanego w zakresie, w jakim były one spójne i logiczne.
Wedle art. 52 § 1 k.r.o. z ważnych powodów każdy z małżonków może żądać ustanowienia przez sąd rozdzielności majątkowej. Rozdzielność majątkowa powstaje z dniem oznaczonym w wyroku, który ją ustanawia. W wyjątkowych wypadkach sąd może ustanowić rozdzielność majątkową z dniem wcześniejszym niż dzień wytoczenia powództwa, w szczególności, jeżeli małżonkowie żyli w rozłączeniu (§ 2).
Jak słusznie wskazał Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 26 lipca 2000 roku sygn. akt I CKN 293/00 do zniesienia wspólności ustawowej dochodzi w drodze kształtującego orzeczenia sądowego. Fakt, że drugi małżonek godzi się z żądaniem, nie zwalnia sądu od obowiązku ustalenia, czy istnieją ,,ważne powody" zniesienia i czy istniały wcześniej, wobec zgłoszenia żądania zniesienia wspólności z datą wsteczną. Wiąże się to z tym, że w odróżnieniu od umownego wyłączenia wspólności ustawowej (art. 47 § 2 k.r.o.) sądowe zniesienie wspólności majątkowej wywołuje skutki wobec osób trzecich (art. 435 § 1 k.p.c. w związku z art. 452 k.p.c.), a ponadto skutki te mogą zostać rozciągnięte w czasie na okres poprzedzający wyrok sądu. Dlatego w postępowaniu o zniesienie wspólności majątkowej sąd musi nadto rozważyć, czy powództwo nie zmierza do pokrzywdzenia wierzycieli jednego z małżonków. Wreszcie odwołać się należy do wyroku Sądu Najwyższego z dnia 31 stycznia 2003 roku, sygn. IV CKN 1710/00, zgodnie z którym ustrój małżeńskiej wspólności majątkowej ma na celu wzmocnienie rodziny oraz zapewnienie jej ustabilizowanej bazy materialnej i najpełniej realizuje zasadę równych praw obojga małżonków w dziedzinie stosunków majątkowych, stanowiących materialną podstawę funkcjonowania rodziny. Przez ważne powody, dające podstawę do zniesienia tej wspólności, przyjęło się rozumieć wytworzenie się takiej sytuacji, która w konkretnych okolicznościach faktycznych wywołuje stan pociągający za sobą naruszenie lub poważne zagrożenie interesu majątkowego jednego z małżonków i z reguły także dobra rodziny.
Podkreślić należy, że ważnymi powodami, o których mowa w przepisie art. 52 § 1 k.r.o. jest m.in. okoliczność, że małżonkowie żyją w rozłączeniu i jest to stan trwały (separacja faktyczna). Przez ważne powody w rozumieniu powołanego wyżej przepisu rozumie się najogólniej takie sytuacje, w których dalsze trwanie wspólności majątkowej pociąga za sobą poważne zagrożenie - lub tym bardziej naruszenie - interesu majątkowego małżonka żądającego zniesienia wspólności.
W toku sprawy wykazano, że małżonkowie nie zamieszkują razem. Strony żyły w rozłączeniu począwszy od dnia 30 maja 2014 roku kiedy to powódka wyprowadziła się wraz z dziećmi ze wspólnie zajmowanego domu. Materiał dowodowy zebrany w sprawie przekonuje, że małżonkowie od dawna nie są w stanie porozumieć się w kwestiach finansowych. W ocenie Sądu istnienie wspólności majątkowej zagraża interesom finansowym obu stron.
Jak słusznie zauważył Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 24 maja 1995 roku, sygn. akt I CKN 61/94, skoro zatem wspólność majątkowa jest przypisaną małżeństwu jego cechą ustrojową, to orzeczenie jej zniesienia może nastąpić tylko w okolicznościach wyjątkowych, a w żadnym wypadku nie wcześniej niż w dniu, w którym aktualne staje się ustalenie istnienia ważnych powodów w rozumieniu art. 52 § 1 k.r.o. W przedmiotowej sprawie o wystąpieniu takiej przesłanki można mówić nie wcześniej, niż w dniu 23 października 2014 roku kiedy to pozwany wypłacił ze wspólnego rachunku stron kwotę 21.000 zł, o czym powódka nie wiedziała. Zatem dopiero z zaistnieniem wskazanego zdarzenia można było przyjąć, iż ujawnił się taki stan stosunków między małżonkami, mający swe źródło w odmiennym zapatrywaniu, co do sposobu realizowania przez nich celów ekonomicznych, że dalsze ich współdziałanie w tym zakresie uznać należało za niemożliwe. Stąd też Sąd orzekł o ustanowieniu rozdzielności majątkowej z datą wsteczną, tj. z dniem 24 października 2014 roku.
Sytuacja między stronami powoduje w ocenie Sądu, że małżonkowie nie są w stanie współdziałać w zarządzie majątkiem wspólnym, do czego są zobowiązani w myśl art. 36 k.r.o.
Mając więc na uwadze powyższe Sąd na mocy art. 52 § 1 k.r.o. orzekł jak w pkt 1 wyroku.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 108 § 1 k.p.c. i art. 98 § 1 k.p.c., odstępując jednocześnie od obciążania pozwanego kosztami zastępstwa procesowego strony powodowej.