IV KO 69/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 26 czerwca 2025 r.
SSN Wiesław Kozielewicz
w sprawie P. B.
oskarżonego z art. 280 § 1 k.k., art. 157 § 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art.
64 § 1 k.k. i art. 280 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 26 czerwca 2025 r.,
wniosku zawartego w postanowieniu Sądu Rejonowego w Bielsku - Białej
z dnia 15 kwietnia 2025 r., sygn. akt IX K 159/25
o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu
p o s t a n o w i ł:
uwzględnić wniosek i na podstawie art. 37 § 1 k.p.k. sprawę Sądu
Rejonowego w Bielsku – Białej o sygn. akt IX K 159/25, przekazać
do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Żywcu.
UZASADNIENIE
Do Sądu Rejonowego w Bielsku-Białej wpłynął akt oskarżenia przeciwko P.
B., oskarżonemu o popełnienie przestępstw z art. 280 § 1 k.k., art. 157 § 2 k.k. w
zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. i art. 280 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k.
Jak wskazał Sąd Rejonowy w Bielsku - Białej, w rozpatrywanej sprawie
jednym z pokrzywdzonych (zarzut II aktu oskarżenia) jest asesor sądowy
orzekający w Wydziale I Cywilnym tego Sądu – X. Y.. Z tego powodu, po wpłynięciu
aktu oskarżenia, niektórzy sędziowie żądali ich wyłączenia od udziału w sprawie.
IV KO 69/25
2
Sędziowie powoływali się w swych oświadczeniach (k. 211, 218, 227) na
okoliczności dotyczące ich związków z osobą ww. pokrzywdzonego (był on
aplikantem w tym Sądzie, utrzymywane z nim relacje koleżeńskie). W wyniku
wydania trzech postanowień trzech sędziów Sądu Rejonowego w Bielsku - Białej
zostało wyłączonych od udziału w sprawie (k. 214, 223, 230). W rezultacie
kolejnego losowania sprawa została przydzielona SSR X.1 Y.1 (k. 238 - 239).
We wniosku Sądu Rejonowego w Bielsku-Białej wskazano, że Sąd w osobie
obecnego referenta nie składał do tej pory żądania wyłączenia od udziału w
sprawie uznając, że po jego stronie nie zachodzą okoliczności, na które powoływali
się sędziowie żądający wyłączenia ich od udziału w sprawie, następnie wyłączeni
od tego udziału. Zaznaczono, że pokrzywdzony X. Y. na etapie odbywania aplikacji
sędziowskiej nie był aplikantem u obecnego referenta sprawy jako patrona aplikacji.
Obecny sędzia referent kojarzy jedynie osobę pokrzywdzonego X. Y. jako asesora
orzekającego w Wydziale I Cywilnym Sądu Rejonowego w Bielsku - Białej.
Podkreślono też, że przejściowo, przez stosunkowo niedługi okres, sędzia referent
był przełożonym służbowym pokrzywdzonego jako asesora, gdy pełnił funkcję
prezesa Sądu Rejonowego w Bielsku-Białej. Nie wiązał się z tym jednak
bezpośredni kontakt ani bezpośrednie wykonywanie funkcji nadzorczych, ponieważ
pion cywilny Sądu był nadzorowany przez jednego z wiceprezesów.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Wniosek zasługuje na uwzględnienie.
W orzecznictwie Sądu Najwyższego podkreśla się, iż dobro wymiaru
sprawiedliwości, o jakim mowa w art. 37 k.p.k., wymaga przekazania sprawy do
rozpoznania innemu sądowi niż sąd właściwy, gdy występują realne okoliczności,
które mogą stwarzać zasadne przekonanie o braku warunków do obiektywnego
rozpoznania sprawy przez sąd właściwy miejscowo, przede wszystkim zaś
wówczas gdy zachodzą obawy o bezstronności sądu właściwego, oraz gdy istnieje
uzasadnione przekonanie co do tego, że tylko przekazanie sprawy stworzy lepsze
możliwości trafnego rozstrzygnięcia o przedmiocie procesu (por. postanowienia
Sądu Najwyższego: z dnia 27 maja 1972 r., sygn. akt IV KO 31/72, OSNPG 1972,
nr 9 – 10, poz. 158, z dnia 13 lutego 1982 r., sygn. akt IV KO 9/82, OSNKW 1982,
IV KO 69/25
3
z. 6, poz. 33, z dnia 13 lipca 1995 r., sygn. akt III KO 34/95, OSNKW 1995, z. 9 –
10, poz. 68, z dnia 17 maja 2001 r., sygn. akt IV KO 21/01, OSNKW 2001, z. 7 - 8,
poz. 58). Dobro wymiaru sprawiedliwości może także uzasadniać uruchomienie
trybu określonego w art. 37 k.p.k. wtedy, gdy w następstwie konkretnych
okoliczności może powstać w społecznym odbiorze przekonanie (nawet błędne), że
sprawa nie zostanie bezstronnie rozpoznana (por. np. postanowienia Sądu
Najwyższego: z dnia 10 grudnia 1999 r., sygn. akt III KO 98/99, Prokuratura i
Prawo – Orzecznictwo, Nr 2000, z 3, poz. 7, z dnia 5 stycznia 2001 r., sygn. akt III
KO 105/00, Legalis, z dnia 12 lutego 2002 r., sygn. akt V KO 3/02, Legalis).
Okoliczności wskazane we wniosku Sądu Rejonowego w Bielsku - Białej, tj.
fakt, że w rozpoznawanej sprawie jednym z pokrzywdzonych (zarzut II aktu
oskarżenia) jest asesor orzekający w Sądzie Rejonowym w Bielsku - Białej, mogą
wywołać w społecznym odbiorze przekonanie (nawet błędne), że sprawa nie
zostanie przez ten Sąd bezstronnie rozpoznana.
Kierując się powyższym Sąd Najwyższy rozstrzygnął, jak na wstępie.
[J.J.
[r.g.]]
