IV KO 31/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Stanisław Stankiewicz
Dnia 25 lipca 2025 r.
w sprawie Ł.B.,
skazanego z art. 148 § 1 k.k.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej, na posiedzeniu w dniu 25 lipca 2025 r.,
wniosku skazanego o wznowienie postępowania
zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Białymstoku
z dnia 15 czerwca 2023 r., sygn. II AKa 50/23,
zmieniającego wyrok Sądu Okręgowego w Olsztynie
z dnia 19 stycznia 2023 r., sygn. akt II K 110/22,
na podstawie art. 545 § 3 k.p.k.
postanowił:
odmówić przyjęcia wniosku skazanego Ł.B. o wznowienie
postępowania z powodu jego oczywistej bezzasadności.
UZASADNIENIE
Pismem z dnia 12 lutego 2025 r. Ł.B. wniósł o wznowienie postępowania
zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia
15 czerwca 2023 r., sygn. akt II AKa 50/23, zmieniającego wyrok Sądu
Okręgowego w Olsztynie z dnia 19 stycznia 2023 r., sygn. akt II K 110/22.
W uzasadnieniu korespondencji skazany przedstawił własny przebieg
inkryminowanego zdarzenia wskazując, iż błędnie został przypisany mu czyn z art.
IV KO 31/25
2
148 § 1 k.k., w sytuacji gdy prawidłowa ocena materialnoprawna tegoż czynu winna
doprowadzić do uznania, iż wypełniał on znamiona art. 158 § 3 k.k.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Wniosek skazanego Ł.B. o wznowienie postępowania jest oczywiście
bezzasadny w rozumieniu art. 545 § 3 k.p.k.
Na wstępie przypomnieć należy, że „sąd, orzekając jednoosobowo, odmawia
przyjęcia wniosku niepochodzącego od osoby wymienionej w § 2 bez wzywania do
usunięcia jego barków formalnych, jeżeli z treści wniosku, w szczególności
odwołującego się do okoliczności, które były już rozpoznawane w postępowaniu o
wznowienie postepowania, wynika jego oczywista bezzasadność.” (art. 545 § 3
k.p.k. zd. 1). Powyższy przepis nakłada zatem na sąd obowiązek przeprowadzenia
kontroli wniosku o wznowienie postępowania pochodzącego od podmiotu
nieprofesjonalnego pod kątem tego czy nie jest on oczywiście bezzasadny.
Kontrola ta ma charakter quasi formalny, co oznacza, że w jej toku nie dochodzi do
merytorycznego rozpoznania wniosku, ani też do badania jego zasadności pod
kątem ewentualnych podstaw wznowienia, ale do wstępnego przeanalizowania
jego treści w celu ustalenia możliwości skutecznego złożenia tego pisma. Wniosek,
który jest bezzasadny w stopniu oczywistym, musi spotkać się z odmową przyjęcia
bez wzywania do usunięcia braków formalnych. Oczywista bezzasadność wniosku
o wznowienie postępowania to taka, która nie wymaga szczególnego badania, jest
widoczna „na pierwszy rzut oka”, jest niewątpliwa i wniosek obiektywnie nie może
doprowadzić do wzruszenia prawomocnego orzeczenia (zob. np. postanowienia SN:
z 25 września 2015 r., II KO 49/15, OSNKW 2016, z. 1, poz. 5; z 6 października
2015 r., V KO 56/15; z 12 maja 2025 r., III KO 31/25).
W analizowanym wniosku brak jest wszelako argumentacji choćby
potencjalnie wpisującej się w podstawy wznowienia. Na tle prezentowanego przez
skazanego stanowiska wypada zauważyć, że jego niezadowolenie z dokonanych
ustaleń faktycznych, przeprowadzonej oceny materiału dowodowego, czy też
zastosowania określonego przepisu prawa materialnego, nie mogą stanowić
podstawy do wznowienia prawomocnie zakończonego postępowania sądowego.
Podkreślić bowiem trzeba, że postępowanie wznowieniowe nie może stanowić
IV KO 31/25
3
powtórzenia postępowania apelacyjnego i nie jest również swego rodzaju „trzecią
instancją”, mającą służyć kolejnemu weryfikowaniu poprawności orzeczeń
zapadłych w sądach pierwszej i drugiej instancji. Tym bardziej niezasadne na tym
etapie jest eksponowanie uchybień w zastosowaniu prawa materialnego, które
rozważone zostały na etapie postępowania odwoławczego, a to właśnie czyni in
concreto wnioskodawca. Dostrzec wszak trzeba, że kwestia poprawności
przypisania zbrodni zabójstwa z art. 148 § 1 k.k., była przedmiotem zarzutu
odwoławczego obrońcy skazanego, który postulował zarówno w petitum apelacji,
jak na rozprawie odwoławczej, zmianę kwalifikacji prawnej czynu i przyjęcie art. 158
§ 3 k.k., co jednak okazało się niezasadne. Na rozprawie odwoławczej Ł.B.
oświadczył: „nie zabiłem, proszę o szansę, wnoszę o zmianę kwalifikacji prawnej
czynu, popieram apelację swojego obrońcy”. To właśnie postępowanie odwoławcze
stanowiło właściwe forum do podnoszenia zarzutu obrazy prawa materialnego, co
obrońca skazanego uczynił. Sąd ad quem (Sąd Apelacyjny w Białymstoku), w
uzasadnieniu wyroku odwoławczego wyraźnie podkreślił, że wniosek apelacji
obrońcy, postulujący „zmianę zaskarżonego wyroku poprzez zakwalifikowanie
czynu oskarżonego Ł.B. z art. 158 § 3 k.k., bądź uchylenie wyroku i przekazanie
sprawy do ponownego rozpoznania był niezasadny”.
Wznowienie postępowania może nastąpić wyłącznie w ściśle określonych
przez racjonalnego ustawodawcę podstawach. Takich jednak w przedłożonym
wniosku nie wskazano.
Reasumując, stwierdzić zatem należy, że zmaterializowały się przewidziane
w art. 545 § 3 k.p.k. podstawy do odmowy przyjęcia wniosku o wznowienie jako
oczywiście bezzasadnego, bez wzywania wnioskodawcy do uzupełnienia jego
braków formalnych, takich jak niesporządzenie go przez adwokata (radcę
prawnego) i brak wymaganej opłaty.
Mając powyższe względy na uwadze Sąd Najwyższy, orzekł jak na wstępie.
[WB]
[a.ł]
IV KO 31/25
4
