IV KO 14/26
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Stanisław Stankiewicz
Dnia 22 maja 2026 r.
w sprawie S.K.
oskarżonego z art. 193 § 1 k.k.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 22 maja 2026 r.
wystąpienia Sądu Rejonowego w Gliwicach,
zawartego w postanowieniu z dnia 5 lutego 2026 r., sygn. akt III K 129/26,
o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu,
na podstawie art. 37 § 1 k.p.k.
p o s t a n o w i ł:
przekazać sprawę S.K. o sygn. akt III K 129/26 do rozpoznania
Sądowi Rejonowemu Katowice-Zachód w Katowicach.
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 5 lutego 2026 r., sygn. akt III K 129/26, Sąd
Rejonowy w Gliwicach wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie
przedmiotowej sprawy, w trybie art. 37 § 1 k.p.k., do rozpoznania innemu sądowi
równorzędnemu - z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości.
W uzasadnieniu inicjatywy podniesiono, że S.K. został oskarżony o to, że w
dniu 9 kwietnia 2024 r. w Gliwicach wdarł się do budynku Sądu Okręgowego w
Gliwicach poprzez pominięcie wyraźnie zakomunikowanego obowiązku poddania
się kontroli odzieży i przejście na kolanach pod urządzeniem bezpieczeństwa tzw.
tripodem, tj. o przestępstwo z art. 193 § 1 k.k. W ocenie Sądu wnioskującego, skoro
IV KO 14/26
2
pokrzywdzonym w sprawie jest Sąd Okręgowy w Gliwicach, a więc sąd
bezpośrednio przełożony nad sądem miejscowo właściwym do rozpoznania sprawy,
to w interesie wymiaru sprawiedliwości jest przekazanie przedmiotowej sprawy do
rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu (poza obszarem właściwości SO w
Gliwicach), aby w odbiorze społecznym nie powstało przekonanie, że sąd właściwy
nie będzie w stanie obiektywnie i rzetelnie rozpoznać tej sprawy, zaś „rozpoznanie
sprawy będzie ograniczało się do wykonywania poleceń przełożonych”.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Inicjatywa Sądu Rejonowego w Gliwicach zasługuje na uwzględnienie.
Przepis art. 37 § 1 k.p.k., statuując wyjątek od zasady rozpoznawania
sprawy przez sąd miejsca popełnienia przestępstwa, ma na względzie takie
sytuacje, które mogą wywierać wpływ na swobodę orzekania lub stwarzać
przekonanie o braku warunków do rozpoznania sprawy w sposób obiektywny (zob.
postanowienie SN z 13 lipca 1995 r., III KO 34/05, OSNKW 1995, z. 9-10, poz. 68).
Do okoliczności takich bez wątpienia należy sytuacja, w której jako pokrzywdzony w
sprawie występuje (lub może wystąpić) sąd wyższego rzędu bezpośrednio
przełożony nad sądem właściwym miejscowo (zob. postanowienie SN z 27 sierpnia
2009 r., V KO 46/09). W takim układzie procesowym niewątpliwie „dobro wymiaru
sprawiedliwości” przemawia za przekazaniem sprawy innemu, niż sąd właściwy
miejscowo, sądowi równorzędnemu, z uwagi na potrzebę eliminowania sytuacji,
które wywoływać mogą, u uczestników postępowania lub postronnych
obserwatorów procesu, wątpliwości i opinie (chociażby mylne) - o niemożliwości
bezstronnego osądzenia danej sprawy w sądzie właściwym miejscowo.
W świetle powyższych uwarunkowań, skoro Sąd Okręgowy w Gliwicach
występuje w przedmiotowej sprawie charakterze pokrzywdzonego (co zresztą
podkreślono we wniesionym akcie oskarżenia - vide k. 170), zaś wniosek o ściganie
złożył Prezes Sądu Okręgowego w Gliwicach (arg. ex art. 193 § 2 k.k.), to Sądowi
Najwyższemu nie pozostawało nic innego, jak tylko podzielić wyrażone w
postanowieniu Sądu wnioskującego stanowisko. Realia niniejszej sprawy tworzą
bowiem szczególny zbieg podmiotowych i przedmiotowych przesłanek,
uzasadniających potrzebę odstąpienia od reguł określających właściwość sądu.
IV KO 14/26
3
Należy też wskazać, że fakt przekazania sprawy nie oznacza bynajmniej swoistej
„dyskwalifikacji” Sądu właściwego, lecz jest jedynie potwierdzeniem przez Sąd
Najwyższy zasadnej inicjatywy tegoż Sądu, że przekazanie sprawy innemu sądowi
równorzędnemu stworzy lepsze warunki dla trafnego rozstrzygnięcia kwestii
odpowiedzialności prawnej.
Z tych powodów Sąd Najwyższy uwzględnił wniosek i przekazał sprawę do
rozpoznania Sądowi Rejonowemu Katowice-Zachód w Katowicach, a więc Sądowi
spoza obszaru właściwości Sądu Okręgowego w Gliwicach.
[WB]
[a.ł]
