IV KK 499/25
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 15 maja 2026 r.
SSN Andrzej Stępka (przewodniczący)
SSN Michał Laskowski (sprawozdawca)
SSN Zbigniew Puszkarski
Protokolant Kamila Zacharz
przy udziale prokuratora Prokuratury Krajowej Roberta Tarsalewskiego
w sprawie K. W.,
wobec którego orzeczono wyrok łączny
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie w dniu 15 maja 2026 r.,
kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego
od wyroku łącznego Sądu Rejonowego w Rybniku
z dnia 5 grudnia 2024 r., sygn. akt III K 1343/24,
uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę
Rejonowemu w Rybniku do ponownego rozpoznania.
Sądowi
[J.J.]
Michał Laskowski
Andrzej Stępka
Zbigniew Puszkarski
UZASADNIENIE
IV KK 499/25
2
Sąd Rejonowy w Rybniku wydał w dniu 5 grudnia 2024 r., sygn. III K 1343/24,
wyrok łączny w sprawie K. W. skazanego następującymi wyrokami:
- Sądu Rejonowego w Rybniku z dnia 29 października 2019 roku - w sprawie
o sygn. akt III K 1271/18 za czyny z art. 58 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu
narkomanii popełnione w lipcu i grudniu 2017 roku na jedną karę 6 (sześciu)
miesięcy pozbawienia wolności, za czyny z art. 58 ust. 2 ustawy o
przeciwdziałaniu narkomanii popełnione w lipcu i grudniu 2017 roku oraz w
dniu 7 stycznia 2018 roku na jedną karę 9 (dziewięciu) miesięcy pozbawienia
wolności i za czyn z art. 62 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii
popełniony w dniu 8 stycznia 2018 roku na karę 2 (dwóch) miesięcy
pozbawienia wolności - które to kary połączono i wymierzono mu karę łączną
1 (jednego) roku pozbawienia wolności z warunkowym zwieszeniem jej
wykonania na okres 2 (dwóch) lat - postanowieniem Sądu Rejonowego w
Rybniku z dnia 28 stycznia 2022 roku zarządzono wykonanie warunkowo
zawieszonej kary pozbawienia wolności - skazany kary tej nie wykonał;
- Sądu Rejonowego w Rybniku z dnia 11 maja 2021 roku - w sprawie o sygn.
akt III K 2498/19 za czyn z art. 279 § 1 kk i art. 288 § 1 kk w zw. z art. 11 § 2
kk popełniony w dniu 24 października 2019 roku na karę 1 (jednego) roku
pozbawienia wolności z warunkowym zwieszeniem jej wykonania na okres 3
(trzech) lat - postanowieniem Sądu Rejonowego w Rybniku z dnia 4 stycznia
2022 roku zarządzono wykonanie warunkowo zawieszonej kary pozbawienia
wolności - skazany kary tej nie wykonał;
- Sądu Rejonowego w Rybniku z dnia 1 października 2021 roku w sprawie o
sygn. akt III K 1501/21 za czyn z art. 278 § 1 kk i art. 278 § 5 kk i art. 275 § 1
kk i art. 276 kk w zw. z art. 11 § 2 kk popełniony w nocy z 3 na 4 lipca 2021
roku na karę 4 (czterech) miesięcy ograniczenia wolności z obowiązkiem
wykonywania nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze
24 (dwudziestu czterech) godzin w stosunku miesięcznym oraz za czyn z art.
279 § 1 kk w zw. z art. 283 kk w zw. z art. 12 § 1 kk popełniony w dniu 4 lipca
2021 roku na karę 4 (czterech) miesięcy ograniczenia wolności z obowiązkiem
IV KK 499/25
3
wykonywania nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze
24 (dwudziestu czterech) godzin w stosunku miesięcznym - które to kary
połączono i wymierzono mu karę łączną 6 (sześciu) miesięcy ograniczenia
wolności z obowiązkiem wykonywania nieodpłatnej kontrolowanej pracy na
cele społeczne w wymiarze 24 (dwudziestu czterech) godzin w stosunku
miesięcznym - postanowieniem Sądu Rejonowego w Rybniku z dnia 20
kwietnia 2022 roku zamieniono karę ograniczenia wolności na zastępczą karę
pobawienia wolności w wymiarze 90 ( dziewięćdziesięciu ) dni - skazany kary
tej nie wykonał.
Sąd w miejsce kar pozbawienia wolności i ograniczenia wolności orzeczonych
wyrokami:
- Sądu Rejonowego w Rybniku z dnia 29 października 2019 r., sygn. III K 1271/18,
- Sądu Rejonowego w Rybniku z dnia 11 maja 2021 r., sygn. III K 2498/19,
- Sądu Rejonowego w Rybniku z dnia 1 października 2021 r., sygn. III K 1501/21
orzekł karę łączną 2 lat pozbawienia wolności.
Wyrok ten nie został zaskarżony i uprawomocnił się z dniem 13 grudnia 2024
r.
Kasację od opisanego wyroku łącznego wniósł na niekorzyść skazanego
Prokurator Generalny. Zarzucił w niej rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku
naruszenie przepisów prawa procesowego, a mianowicie art. 366 § 1 k.p.k. i art. 410
k.p.k. w zw. z art. 574 k.p.k. oraz art. 607e § 1 k.p.k. w zw. z art. 569 § 1 k.p.k.,
polegające na zaniechaniu wyjaśnienia wynikających z ujawnionych na rozprawie
głównej w dniu 5 grudnia 2024 r. dowodów w postaci akt spraw Sądu Rejonowego w
Rybniku o sygn.: III K 1271/18, III K 2498/19 i III K 1501/21 istotnych informacji
wskazujących, iż skazany K.W. został przekazany z Holandii do Polski w celu
wykonania kary pozbawienia wolności orzeczonej wobec niego wyrokiem Sądu
Rejonowego w Rybniku z dnia 11 maja 2021 r., sygn. akt III K 2498/19 oraz, że strona
holenderska odmówiła jego przekazania celem wykonania kary pozbawienia
wolności orzeczonej wyrokiem Sądu Rejonowego w Rybniku z dnia 29 października
2019 r., sygn. akt III K 1271/18, wskutek czego z naruszeniem zasady specjalności
określonej w art. 607e § 1 k.p.k. objęto węzłem kary łącznej w kwestionowanym
IV KK 499/25
4
wyroku łącznym karę roku pozbawienia wolności orzeczoną wyrokiem Sądu
Rejonowego w Rybniku z dnia 29 października 2019 r.. sygn. akt III K 1271/18,
pomimo tego, że nie stanowiła ona podstawy wydania skazanego na podstawie
europejskiego nakazu aresztowania (ENA), jak również brak było stanowiska
skazanego co do zrzeczenia się w tej sprawie korzystania z zasady specjalności.
Prokurator Generalny wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie
sprawy Sądowi Rejonowemu w Rybniku do ponownego rozpoznania.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja Prokuratora Generalnego jest zasadna. K.W. poszukiwany był listem
gończym i wydano w odniesieniu do niego Europejski Nakaz Aresztowania - ENA.
Po zatrzymaniu poszukiwanego Sąd w Amsterdamie uwzględnił wykonanie ENA
jedynie częściowo, to jest w odniesieniu do wyroku Sądu Rejonowego w Rybniku w
sprawie III K 2498/19. Kara orzeczona tym wyrokiem miała być wykonywana w
Polsce i skazany został w tym celu przekazany polskim organom. Sąd w
Amsterdamie nie uwzględnił natomiast wniosku o przekazanie skazanego w celu
wykonania kary pozbawienia wolności wymierzonej wyrokiem Sądu Rejonowego w
Rybniku w sprawie o sygn. III K 1271/18. Informacja w tym zakresie znajduje się w
postanowieniu Izby ds. Międzynarodowej Pomocy Prawnej Sądu w Amsterdamie z
dnia 5 września 2024 r. sygn. […]. Sąd Rejonowy procedując w sprawie wydania
wyroku łącznego prawdopodobnie nie zapoznał się z treścią tego postanowienia.
Tymczasem w odniesieniu do orzeczenia kary łącznej w wyroku łącznym
konieczne było zbadanie sytuacji prawnej skazanego ze względu na zasadę
specjalności ustanowioną w art. 607e § 1 k.p.k. Zgodnie z tą zasadą nie można
bowiem orzec kary łącznej w wyroku łącznym obejmującej skazania, które nie były
objęte decyzją o przekazaniu na skutek Europejskiego Nakazu Aresztowania (zob.
wyrok Sądu Najwyższego z dnia 6 lutego 2020 r., II KK 2/20). Skazany może
wprawdzie zrzec się korzystania z zasady specjalności także po przekazaniu na
skutek ENA – zob. art. 607e § 3 pkt 7 k.p.k., takie zrzeczenie się jednak musi mieć
oczywisty, kategoryczny charakter, a wyrażenie zgody skazanego na wykonanie
także innych kar musi być dokonane w sposób jednoznaczny, po stosownych
pouczeniach i ze świadomością konsekwencji wyrażonej zgody. Przyjmuje się, że
samo złożenie wniosku o wydanie wyroku łącznego i wskazanie w nim wyroków
IV KK 499/25
5
skazujących nie jest równoznaczne ze zrzeczeniem się korzystania z zasady
specjalności, także wtedy, gdy można domyślać się, że skazany zamierza skorzystać
ze zrzeczenia (zob. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 9 lutego 2023 r., IV KK 324/22
i z dnia 9 stycznia 2024 r., II KK 426/23).
Tymczasem tak właśnie stało się w przedmiotowej sprawie. Sąd Rejonowy w
Rybniku, wydając wyrok łączny poprzestał na ustaleniu, które kary, z których
wyroków mogą być potencjalnie połączone, nie badając granic przekazania kar do
wykonania określonych przez Sąd w Amsterdamie i nie zwracając się do skazanego
i jego obrońcy o wyrażenie oświadczenia w przedmiocie korzystania z zasady
specjalności. K.W. nie był obecny na rozprawie w sprawie wydania wyroku łącznego.
Doszło zatem do naruszenia przepisów prawa związanych z zasadą specjalności i
konieczne stało się uwzględnienie wniosku Prokuratora Generalnego i przekazanie
sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd pierwszej instancji.
W toku ponownego rozpoznania sprawy należy dokonać prawidłowych
ustaleń co do granic przekazania kar do wykonania i uzyskać od skazanego
oświadczenie, co do korzystania przez niego z zasady specjalności albo zrzeczenia
się tej zasady.
[WB]
[a.ł]
Michał Laskowski
Andrzej Stępka
Zbigniew Puszkarski
