IV KK 400/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 10 czerwca 2026 r.
SSN Zbigniew Puszkarski
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu
w dniu 10 czerwca 2026 r.
wniosku obrońcy skazanego M.P.
o wyłączenie sędziego od udziału w sprawie,
na postawie art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 42 § 1 i 4 k.p.k.
postanowił:
wyłączyć sędziego Sądu Najwyższego M.S. od udziału w sprawie
kasacyjnej o sygn. akt IV KK 400/25.
UZASADNIENIE
Do Sądu Najwyższego wpłynęła wniesiona przez pełnomocnika oskarżycielki
posiłkowej J.B. kasacja od wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 13
marca 2025 r., sygn. akt II AKa 593/24, utrzymującego w mocy uniewinniający
oskarżonego M.P. wyrok Sądu Okręgowego w Gliwicach z dnia 13 września 2024
r., sygn. akt IV K 171/22.
Sprawa została zarejestrowana pod sygn. akt IV KK 400/25 i przydzielona
sędziemu Sądu Najwyższego M.S. Zawiadomiony o tym pełnomocnik oskarżycielki
posiłkowej złożył wniosek o „wyznaczenie do rozpoznania kasacji wniesionej przez
pełnomocnika osk. posiłkowej J.B. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach
sygn. akt II AKa 593/24 innego prawidłowo wyznaczonego składu Sądu
Najwyższego nie pozostającego w sprzeczności z Uchwałą Składu 7 Sędziów Izby
IV KK 400/25
2
Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z 24.09.2025 roku sygn. akt
III PZP 1/25”. W uzasadnieniu wskazał, że spełnia żądanie oskarżycielki, która
uzyskała informację, że „wyznaczony sędzia został nieprawidłowo powołany przez
kwestionowaną KRS”.
Wniosek został potraktowany jako wniosek o wyłączenie sędziego,
zarejestrowano go w kontrolce rozstrzygnięć incydentalnych pod sygnaturą KRI
1309 i przydzielono do rozpoznania sędziemu SN M.B. Postanowieniem z dnia 12
grudnia 2025 r. Sąd Najwyższy wniosek „o wyznaczenie innego składu do
rozpoznania sprawy o sygn. IV KK 400/25” pozostawił bez rozpoznania i w
uzasadnieniu wskazał, że „polska procedura karna nie zna instytucji wniosku o
zmianę składu orzekającego na wniosek strony” oraz że strona „ma możliwość
składania indywidualnych wniosków o wyłączenie poszczególnych sędziów
wyznaczonych do rozpoznania danej sprawy (…)”. Nasuwa się uwaga, iż
postąpienie po myśli art. 118 § 1 k.p.k. pozwoliłoby rozpoznać wniosek
merytorycznie, skoro na tym etapie postępowania skład orzekający Sądu
Najwyższego był jednoosobowy, a w treści pisma pełnomocnik oskarżycielki
posiłkowej wyraźnie wskazał, że ma na myśli wyłączenie sędziego M.S.
Następnie pełnomocnik oskarżycielki posiłkowej, powołując art. 41 § 1 k.p.k.,
wniósł o wyłączenie od rozpoznania sprawy już imiennie wskazanego sędziego SN
M.S. W uzasadnieniu przytoczył fragment uchwały składu 7 sędziów Sądu
Najwyższego z dnia 24 września 2025 r., III PZP 1/25 (podjętej w Izbie Pracy i
Ubezpieczeń Społecznych) oraz podniósł, że „Sędzia podlegający wyłączeniu
został powołany przez KRS ukształtowaną na podstawie ustawy z 08.12.2017 r.,
która została zakwestionowana w orzecznictwie SN oraz Wyrokiem TSUE z
19.11.2019 r. – C585/18, co uzasadnia stanowisko osk. posiłkowej, iż powstaje
wątpliwość co do możliwej bezstronności sędziego”. Nadto wskazał, że „wydanie
orzeczenia przez Sędziego nienależycie powołanego przez KRS prowadzi w
konsekwencji do nieważności postępowania”.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Pełnomocnik oskarżycielki posiłkowej nie dostrzega, że przepisy procedury
karnej nie przewidują nieważności postępowania, jak też, że sędziowie do pełnienia
urzędu nie są powoływani przez Krajową Radę Sądownictwa, a przez Prezydenta
IV KK 400/25
3
RP na wniosek Rady. Trafniejsze byłoby też powołanie przez autora wniosku
uchwały składu połączonych Izb: Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń
Społecznych Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r., BSA I-4110-1/20, oraz
judykatów wydanych przez Sąd Najwyższy w Izbie Karnej. Niemniej jednak wniosek
zasługuje na uwzględnienie, jako zmierzający do takiego ukształtowania składu
Sądu Najwyższego mającego orzekać w przedmiotowej sprawie, by nie nasuwał on
zastrzeżeń i nie dawał asumptu do ewentualnego podważania zapadłego
rozstrzygnięcia.
Jest faktem, że sędzia M.S. do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego
Sądu Najwyższego został powołany na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa
ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o
zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.
U. z 2018 r., poz.3). Ma to znaczenie w kontekście uchwały składu połączonych
Izb: Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z
dnia 23 stycznia 2020 r., BSA I-4110-1/20, stwierdzającej w pkt 1., że „nienależyta
obsada sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. (…) zachodzi także wtedy, gdy
w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego Sądu
Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie
określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o
Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r., poz.
3)”. Ma zatem rację pełnomocnik oskarżycielki posiłkowej, gdy zabiega o takie
ukształtowanie składu Sądu Najwyższego, by wydane w sprawie orzeczenie nie
było dotknięte uchybieniem o randze bezwzględnej przyczyny odwoławczej. Wszak
znany jest fakt, że wskazując na nienależytą obsadę Sądu Najwyższego,
zainteresowane osoby niekiedy postulują – bywa, że skutecznie – wznowienie z
urzędu postępowania kasacyjnego, nierzadko też kierują skargi do Europejskiego
Trybunału Praw Człowieka z zarzutem naruszenia przez Polskę art. 6 ust. 1
Europejskiej konwencji o ochronie praw człowieka i uzyskują korzystne dla siebie
rozstrzygnięcie, względnie dochodzi do ugodowego załatwienia sprawy, bowiem
rząd RP zasadności tych skarg nie kwestionuje (zob. komunikat ETPCz nr 259 z
dnia 7 listopada 2024 r., dotyczący skarg nr 41097/20, 42668/21, 39577/22 i
innych).
IV KK 400/25
4
Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak na wstępie.
[WB]
[a.ł]
