IV KK 360/25
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 20 października 2025 r.
SSN Marek Pietruszyński (przewodniczący, sprawozdawca)
SSN Tomasz Artymiuk
SSN Barbara Skoczkowska
w sprawie M. W.,
wobec którego warunkowo umorzono postępowania o czyny z art. 217 § 1 k.k.
(dwukrotnie) i art. 216 § 1 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k.,
po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 20 października 2025 r.
na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.
kasacji Prokuratora Generalnego skierowanej na korzyść oskarżonego
od wyroku Sądu Okręgowego w Katowicach
z dnia 16 maja 2025 r., sygn. akt VII Ka 268/25
utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Siemianowicach Śląskich
z dnia 17 stycznia 2025 r., sygn. akt II K 102/24,
1. na podstawie art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 6
k.p.k. uchyla zaskarżony wyrok w części utrzymującej w mocy pkt.
3 i 4 wyroku Sądu Rejonowego w Siemianowicach Śląskich oraz
poprzedzający go wyrok Sądu Rejonowego w zakresie pkt. 3 i 4 i
na podstawie art. 17 § 1 pkt 6 k.p.k. umarza w tym zakresie
postępowanie karne prowadzone wobec oskarżonego;
IV KK 360/25
2
2. kosztami postępowania kasacyjnego obciąża Skarb Państwa.
Tomasz Artymiuk
Marek Pietruszyński
Barbara Skoczkowska
UZASADNIENIE
M.W. został oskarżony o to, że od nieustalonego dnia i miesiąca 2020 r. do 8
lipca 2023 r. znęcał się fizycznie i psychicznie nad swoją żoną N.W. przez
popychanie, chwytanie za szyję i kark, wykręcanie rąk oraz kierowanie do niej
licznych wyzwisk, ubliżanie, ośmieszanie i poniżanie, a także kontrolowanie
pokrzywdzonej oraz zawartości jej telefonu, a ponadto kierowanie gróźb pozbawienia
życia i zdrowia, które to groźby wywołały u pokrzywdzonej uzasadnioną obawę ich
spełnienia.
Sąd Rejonowy w Siemianowicach Śląskich wyrokiem z dnia 17 stycznia 2025 r., sygn.
II K 102/24, orzekł następująco:
1. warunkowo umorzył postępowanie o czyn z art. 216 § 1 k.k. w zw. z art. 12 § 1
k.k. polegający na tym, że od nieustalonego dnia i miesiąca 2020 r. do dnia 8
lipca 2023 r., działając w krótkich odstępach czasu, w wykonaniu z góry
powziętego zamiaru, znieważał swoją żonę N.W. słowami uznawanymi
powszechnie za obelżywe, ustalając okres próby na 2 lata od daty
uprawomocnienia się wyroku;
2. na podstawie art. 67 § 3 k.k. orzeczono stosowną nawiązkę na rzecz
pokrzywdzonej;
3. warunkowo umorzył postępowanie o czyn z art. 217 § 1 k.k. polegający na tym,
że w nieustalonym dniu stycznia 2021 r. naruszył nietykalność cielesną swojej
żony N.W. przez jej popchnięcie i wykręcenie rąk, ustalając okres próby na 2 lata
od uprawomocnienia się wyroku oraz orzekł nawiązkę na rzecz pokrzywdzonej;
4. na podstawie art. 67 § 3 k.k. orzeczono określoną nawiązkę na rzecz
pokrzywdzonej;
5. warunkowo umorzył postępowanie o czyn z art. 217 § 1 k.k. polegający na
naruszeniu w dniu 8 lipca 2023 r. nietykalności cielesnej żony N.W. przez jej
IV KK 360/25
3
popchnięcie i chwytanie za szyję i kark, ustalając okres próby na dwa lata od daty
uprawomocnienia się wyroku;
6. na podstawie art. 67 § 3 k.k. orzeczono stosowną nawiązkę na rzecz
pokrzywdzonej;
7. nadto orzeczono środek probacyjny w postaci obowiązku pisemnego
informowania kuratora o przebiegu okresu próby w odstępach czasu co 6
miesięcy liczonych od daty uprawomocnienia się wyroku (pkt 5-7 wyroku).
Apelację od tego wyroku wniósł obrońca oskarżonego oraz pełnomocnik
oskarżycielki posiłkowej.
Sąd Okręgowy w Katowicach wyrokiem z dnia 16 maja 2025 r., sygn. VII Ka
268/25, utrzymał zaskarżony wyrok w mocy.
Od tego wyroku – w części, w jakiej utrzymano nim w mocy pkt. 3 i 4 wyroku
Sądu Rejonowego w Siemianowicach Śląskich – kasację na korzyść oskarżonego
wniósł Prokurator Generalny.
Skarżący zarzucił obrazę art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 6 k.p.k.
w zw. z art. 101 § 2 k.p.k. i art. 102 § 1 k.k. przez utrzymanie w mocy zaskarżonego
wyroku w zakresie pkt. 3 i 4, warunkowo umarzającego postępowanie wobec
oskarżonego o czyn z art. 217 § 1 k.k., a w konsekwencji orzeczenie nawiązki na
rzecz pokrzywdzonej w sytuacji, gdy nastąpiło przedawnienie karalności czynu, a tym
samym zaistniała negatywna przesłanka procesowa z art. 17 § 1 pkt 6 k.p.k.
W konkluzji wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w części, w jakiej
utrzymano w mocy pkt 3 i 4 wyroku Sądu Rejonowego w Siemianowicach Śląskich
oraz umorzenie postępowania w tym zakresie.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja okazała się oczywiście zasadna, co umożliwiało jej rozstrzygnięcie na
posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.
Czyn z art. 217 § 1 k.k. ścigany jest z oskarżenia prywatnego (art. 217 § 3
k.k.). Zatem zgodnie z treścią art. 101 § 2 k.k. karalność przestępstwa ściganego z
oskarżenia prywatnego ustaje z upływem roku od czasu, gdy pokrzywdzony
dowiedział się osobie sprawcy, nie później jednak niż z upływem 3 lat od czasu jego
popełnienia. W tym kontekście wskazać należało, że czyn objęty kasacją został
IV KK 360/25
4
popełniony w styczniu 2021 r. przez M.W. będącego mężem N.W., a tym samym
pokrzywdzona w chwili czynu wiedziała już kto jest sprawcą przestępstwa.
Stąd, z uwagi na treść art. 101 § 2 k.k. termin przedawnienia karalności tego
czynu wynosi rok.
Przepis art. 102 k.k. przewidujący możliwość przedłużenia karalności czynu
prywatnoskargowego nie miał w tej sprawie zastosowania, gdyż postępowanie
wszczęte zostało postanowieniem z dnia 11 lipca 2023 r., a sprawca czynu
popełnionego w styczniu 2021 r. był znany pokrzywdzonej.
Zatem uwzględniając przedstawioną argumentację, należało uznać, że czyn
oskarżonego M.W. z art. 217 § 1 k.k., popełniony w styczniu 2021 r. uległ
przedawnieniu z ostatnim dniem stycznia 2022 r. Tym samym zaistniała przeszkoda
procesowa z art. 17 § 1 pkt 6 k.p.k. z uwagi na przedawnienie karalności czynu, a
jednocześnie bezwzględna przyczyna uchylenia orzeczenia na podstawie art. 439 §
1 pkt 9 k.p.k.
Z tych względów należało uchylić zaskarżony wyrok w części, w jakiej
utrzymano nim w mocy pkt 3 i 4 wyroku Sądu Rejonowego w Siemianowicach
Śląskich ale również poprzedzający go wyrok Sądu pierwszej instancji w tym
zakresie i umorzyć w tej części postępowanie na podstawie art. 17 § 1 pkt 6 k.p.k.
Dlatego orzeczono jak na wstępie.
Tomasz Artymiuk
Marek Pietruszyński
Barbara Skoczkowska
[WB]
[r.g.]
