IV KK 214/26
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 16 lipca 2026 r.
SSN Marek Pietruszyński (przewodniczący)
SSN Andrzej Tomczyk (sprawozdawca)
SSN Małgorzata Wąsek-Wiaderek
w sprawie K.S.
skazanego z art. 178a § 4 k.k. i in.,
po rozpoznaniu 16 lipca 2026 r.,
w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.,
kasacji wniesionej przez prokuratora na niekorzyść skazanego
od wyroku Sądu Okręgowego w Częstochowie
z 18 lutego 2026 r., sygn. akt VII Ka 969/25,
utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Lublińcu
z 17 października 2025 r., sygn. akt II K 196/25
uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Sądowi
Okręgowemu w Częstochowie do ponownego rozpoznania w
postępowaniu odwoławczym.
Andrzej Tomczyk
Marek Pietruszyński
Małgorzata Wąsek-Wiaderek
UZASADNIENIE
IV KK 214/26
2
K. S. został oskarżony o to, że
„w dniu 9 marca 2025 roku w L., woj. […] prowadził w ruchu lądowym, w stanie
nietrzeźwości z wynikami I badanie: 0,77 mg/1 alkoholu w wydychanym powietrzu, II
badanie: 0,82 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu, III badanie: 0,77 mg/1
alkoholu w wydychanym powietrzu, IV badanie: 0,72 mg/1 alkoholu w wydychanym
powietrzu, pojazd mechaniczny marki A. o nr VIN (..), używając w ten sposób tablic
rejestracyjnych o wyróżniku (..) na wyżej wymienionym pojeździe, które nie były do
niego przypisane, a były przypisane do pojazdu marki S., przy czym czynu tego
dopuścił się będąc uprzednio prawomocnie skazanym za prowadzenie pojazdów
mechanicznych w stanie nietrzeźwości wyrokiem Sądu Rejonowego w Lublińcu z
dnia 7 listopada 2019 roku o sygn. akt II K 347/19,
tj. o czyn z art. 178a § 4 k.k. w zb. z art. 306c § 2 k.k. przy zast. art. 11 § 2
k.k.”
Sąd Rejonowy w Lublińcu wyrokiem z 17 października 2025 r., sygn. akt
II K 196/25, orzekł, że:
„1. oskarżonego K.S. uznaje za winnego tego, że w dniu 9 marca 2025 roku w
miejscowości L. w woj. […] prowadził w ruchu lądowym pojazd mechaniczny w
postaci samochodu marki A. o nr (..), używając tablic rejestracyjnych o wyróżniku (..)
umieszczonych na tym pojeździe, które nie były do niego przypisane, a były
przypisane do pojazdu mechanicznego marki S. oraz znajdując się w stanie
nietrzeźwości (wyniki badań 0,77 mg/1 alkoholu w wydychanym powietrzu, 0,82 mg/1
alkoholu w wydychanym powietrzu, 0,77 mg/1 alkoholu w wydychanym powietrzu,
0,72 mg/1 alkoholu w wydychanym powietrzu), przy czym czynu tego dopuścił się
będąc wcześniej skazanym prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w Lublińcu
z dnia 7 listopada 2019 roku, sygn. akt II K 347/19 za prowadzenie pojazdu
mechanicznego w stanie nietrzeźwości, tj. za winnego popełnienia występku
określonego w art. 178a § 4 k.k. i art. 306c § 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. i za to na
podstawie art. 178a § 4 w zw. z art. 11 § 3 k.k. wymierza mu wolności mu karę 8
(ośmiu) miesięcy pozbawienia wolności;
IV KK 214/26
3
2. na podstawie art. 69 § 1, § 2 i § 4 i art. 70 § 1 k.k. warunkowo zawiesza wykonanie
orzeczonej kary pozbawienia wolności na okres próby lat 3 (trzech);
3. na podstawie art. 73 § 1 k.k. oddaje oskarżonego w okresie próby pod dozór
kuratora sądowego;
4. na podstawie art. 72 § 1 pkt 5 k.k. zobowiązuje oskarżonego do powstrzymania
się w okresie próby od nadużywania alkoholu;
5. na podstawie art. 42 § 2 i § 3 k.k. i art. 43 § 1 k.k. orzeka wobec oskarżonego
środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych
w ruchu lądowym na okres 8 (ośmiu) lat;
6. na podstawie art. 43a § 3 k.k. orzeka wobec oskarżonego świadczenie pieniężne
w kwocie 10000 (dziesięć tysięcy) złotych na rzecz Funduszu Pomocy
Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej;
7. na podstawie art. 178a § 5 k.k. orzeka wobec oskarżonego przepadek pojazdu
mechanicznego prowadzonego przez oskarżonego w czasie popełnienia
przypisanego mu przestępstwa w postaci samochodu marki A. o nr VIN (…);
8. na podstawie art. 627 k.p.k. zasądza od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa
kwotę 4500 (cztery tysiące pięćset) złotych tytułem części wydatków poniesionych
w sprawie, zwalniając oskarżonego na podstawie art. 624 § 1 k.p.k. i art. 17 ust. 1
ustawy z dnia 23 czerwca 1973 roku o opłatach w sprawach karnych od obowiązku
uiszczenia na rzecz Skarbu Państwa opłaty i pozostałych poniesionych w sprawie
wydatków.”
Sąd Okręgowy w Częstochowie, po rozpoznaniu apelacji Prokuratora
Rejonowego w Lublińcu, wyrokiem z 18 lutego 2026 r., sygn. akt VII Ka 969/25,
utrzymał w mocy zaskarżony wyrok.
Kasację od tego wyroku wniósł prokurator, zaskarżając go w całości na
niekorzyść skazanego. Zarzucił on „naruszenie przepisu prawa karnego
procesowego, stanowiące bezwzględną przyczynę odwoławczą wskazaną w art. 439
§ 1 pkt 2 k.p.k., polegające na rozpoznaniu apelacji oskarżyciela publicznego na
IV KK 214/26
4
rozprawie w dniu 18 lutego 2026 roku przez Sąd Okręgowy w Częstochowie Wydział
VII Kamy Odwoławczy w składzie jednego sędziego, z rażącą obrazą art. 29 § 1 k.p.k.
w związku z art. 449 § 2 k.p.k. a contrario, podczas gdy postępowanie
przygotowawcze przeciwko K.S. prowadzone było w formie śledztwa, co obligowało
sąd odwoławczy do orzekania w składzie trzech sędziów”
i wniósł o
„uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego
rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Częstochowie jako sądowi odwoławczemu.”
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Stosownie do treści art. 29 § 1 k.p.k. na rozprawie apelacyjnej sąd orzeka
w składzie trzech sędziów. Wyjątek od tej zasady został uregulowany w art. 449 § 2
k.p.k., który określa skład sądu odwoławczego w sytuacji, gdy postępowanie
przygotowawcze zakończyło się w formie dochodzenia. Składem podstawowym
sądu odwoławczego jest wówczas skład jednego sędziego.
Na gruncie przedmiotowej sprawy nie ulega wątpliwości, że postępowanie
przygotowawcze było prowadzone w formie śledztwa, wszczętego postanowieniem
z 13 marca 2025 r. (k. 35), albowiem przedmiot rozpoznania stanowiło przestępstwo
stypizowane w art. 178a § 4 k.k. w zb. z art. 306c § 2 k.k., zakończonego 5 czerwca
2025 r. postanowieniem o zamknięciu śledztwa (k. 95).
Tymczasem zarządzeniem o wyznaczeniu rozprawy apelacyjnej ustalono
skład orzekający w składzie jednego sędziego (k. 170). W takim też składzie został
wydany zaskarżony kasacją wyrok (k. 176).
Rację ma zatem autor kasacji podnosząc, iż opisane wyżej uchybienie
proceduralne polegające na rozpoznaniu apelacji prokuratora przez sąd w składzie
jednoosobowym, zamiast w składzie trzech sędziów, skutkowało zaistnieniem
bezwzględnej przyczyny odwoławczej wymienionej w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.
Uznając zatem zasadność wywiedzionej kasacji, Sąd Najwyższy orzekł
o uchyleniu zaskarżonego wyroku i przekazaniu sprawy Sądowi Okręgowemu
IV KK 214/26
5
w Częstochowie do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym
w składzie trzyosobowym.
Andrzej Tomczyk
[WB]
Marek Pietruszyński
Małgorzata Wąsek-Wiaderek
