IV CSK 235/19

Sygn. akt IV CSK 235/19

POSTANOWIENIE

Dnia 19 grudnia 2019 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Monika Koba

w sprawie z wniosku N. G.
‎przy uczestnictwie H. Ł. i B. Ż.
‎o stwierdzenie nabycia spadku,
‎na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 19 grudnia 2019 r.,
‎na skutek skargi kasacyjnej wnioskodawczyni

od postanowienia Sądu Okręgowego w Ł.
‎z dnia 29 listopada 2018 r., sygn. akt I Ca (…),

1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania,

2) zasądza od wnioskodawczyni na rzecz uczestniczki B. Ż. kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 29 listopada 2018 r. Sąd Okręgowy w Ł. na skutek apelacji uczestniczki B. Ż. zmienił postanowienie Sądu Rejonowego w W. z dnia 30 czerwca 2017 r., stwierdzając, że spadek po C. Ś. na podstawie testamentu sporządzonego w formie aktu notarialnego nabyły siostra H. Ł. w ½ części oraz siostrzenica B. Ż. w ½ części.

Orzeczenie to zostało zaskarżone skargą kasacyjną przez wnioskodawczynię N. G.. Wnosząc o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania wskazała, że zachodzi oczywista zasadność skargi z uwagi na naruszenie przez Sąd Okręgowy art. 286 w zw. z 382 i w zw. z 391 § 1 k.p.c. Na poparcie wniosku argumentowała, że Sąd drugiej instancji pomimo dwóch sprzecznych opinii biegłych dokonał ustaleń faktycznych na podstawie opinii dopuszczonej w postępowaniu apelacyjnym, nie konfrontując biegłych i nie powołując kolejnego biegłego celem wyjaśnienia rozbieżności między opiniami.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną uczestniczka B. Ż. wniosła o odmowę przyjęcia skargi do rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, którego rozpoznanie przez Sąd Najwyższy musi być uzasadnione względami o szczególnej doniosłości, wykraczającymi poza indywidualny interes skarżącego, a mającymi swoje źródło w interesie publicznym. Zgodnie z art. 398⁹ § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Sąd Najwyższy w ramach przedsądu bada tylko wskazane w skardze kasacyjnej okoliczności uzasadniające jej przyjęcie do rozpoznania, a nie podstawy kasacyjne i ich uzasadnienie. Cel wymagania określonego w art. 398⁴ § 2 k.p.c. może być osiągnięty tylko przez powołanie i uzasadnienie istnienia przesłanek o charakterze publicznoprawnym, które będą mogły stanowić podstawę oceny skargi kasacyjnej pod kątem przyjęcia jej do rozpoznania.

Oparcie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na przesłance wymienionej w art. 398⁹ § 1 pkt 4 k.p.c. wymaga wykazania niewątpliwej, widocznej prima facie, bez konieczności głębszej analizy, sprzeczności orzeczenia z zasadniczymi i nie podlegającymi różnej wykładni przepisami albo jego wydania w wyniku oczywiście błędnej, widocznej bez głębszej analizy prawniczej wykładni lub niewłaściwego zastosowania prawa. Natomiast skarżąca przedstawiając, jako okoliczność uzasadniającą rozpoznanie skargi kasacyjnej „oczywiste naruszenie prawa” powinna wykazać kwalifikowany charakter tego naruszenia (por. m. in. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 8 marca 2002 r., I PKN 341/01, OSNP 2004, nr 6, poz. 100 i z dnia 10 stycznia 2003 r., V CZ 187/02, OSNC 2004, nr 3, poz. 49). Analiza wniosku na tle podstaw skargi oraz motywów zaskarżonego orzeczenia, nie prowadzi do oceny, że Sąd Okręgowy ferując zaskarżone rozstrzygnięcie dopuścił się kardynalnych błędów, w stopniu przemawiającym za oczywistą zasadnością skargi.

Skarżąca pominęła, że o oczywistej zasadności skargi nie może przekonywać błędna ocena przez Sąd meriti dowodu z opinii biegłych, są to bowiem kwestie usuwające się spod kontroli Sądu Najwyższego w postępowaniu kasacyjnym (art. 398³ § 3 i art. 398¹³ § 2 k.p.c.). Tymczasem istota zarzutów skargi, z którymi skarżąca wiąże, jej oczywistą zasadność polega w znacznej mierze na kwestionowaniu poczynionych w sprawie ustaleń faktycznych, wywiedzionych z opinii biegłych sądowych powołanych w toku postępowania apelacyjnego, które pozwoliły na przyjęcie przez Sąd Okręgowy, że spadkodawca C. Ś. sporządzając w dniu 8 maja 2009 r. testament notarialny nie był w stanie wyłączającym świadome, albo swobodne podjęcie decyzji i wyrażenie woli.

W przypadku sprzecznych wniosków opinii biegłych sądowych, nie zawsze jest konieczne powoływanie kolejnego biegłego czy wyjaśnianie przez biegłych rozbieżności w ich opiniach. Ponadto fakt, że opinia nie jest przekonywująca dla stron nie jest przesłanką dopuszczenia kolejnych opinii (por. m.in. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 10 października 2012 r., I UK 210/12, nie publ., z dnia 14 listopada 2013 r., IV CSK 135/13, nie publ., z dnia 14 lipca 2017 r., II CSK 655/16, nie publ. oraz postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 listopada 2010 r., I CKN 1170/98, OSNC 2001 nr 4, poz. 64). Prezentując pogląd odmienny skarżąca nie bierze także pod uwagę, że Sąd Okręgowy ocenił, że opinia biegłego sporządzona w toku postępowania pierwszoinstancyjnego nie daje podstaw do stwierdzenia, że spadkodawca w dacie sporządzenia testamentu znajdował się w stanie o którym mowa w art. 82 k.c. Ponadto uzupełnił postępowanie dowodowe w zakresie osobowych źródeł dowodowych, a opinia biegłych sporządzona w postępowaniu odwoławczym opierała się na dodatkowym materiale dowodowym.

Z przytoczonych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 398⁹ § 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, nie znajdując też okoliczności, które w ramach przedsądu jest obowiązany brać pod uwagę z urzędu.

O kosztach postępowania kasacyjnego Sąd Najwyższy orzekł na podstawie art. 98§3, art. 99 w zw. z art. 391 § 1 w zw. z art. 398²¹ k.p.c. i § 10 ust. 4 pkt 2 w zw. z § 6 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (jedn. tekst: Dz. U. z 2018, poz. 265).

jw