„… zachowania uprawnionego do zachowku w stosunku do spadkodawcy (zob. uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 19 maja 1981 r., lII CZP 18/81, OSNCP 1981, nr 12, poz. 228; wyroki z dnia 25 stycznia 2001 r., IV CKN 250/00, niepubl.; z dnia 7 kwietnia 2004 r., IV CK 215/03 ("Izba Cywilna" 2004, nr 11, s. 40); z dnia 16 czerwca 2016 r., V CSK 625/15, nie publ.; postanowienie), to jednak w opozycji do tego wyrażany jest też …”
V CSK 428/17Sąd Najwyższy · wyrok · 2018-03-28
„… zachowania uprawnionego do zachowku w stosunku do spadkodawcy (zob. uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 19 maja 1981 r., lII CZP 18/81, OSNCP 1981, nr 12, poz. 228; wyroki z dnia 25 stycznia 2001 r., IV CKN 250/00, niepubl.; z dnia 7 kwietnia 2004 r., IV CK 215/03 ("Izba Cywilna" 2004, nr 11, s. 40); z dnia 16 czerwca 2016 r., V CSK 625/15, niepubl.).”
„… rodziny (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 11 lipca 2012 r., I CSK 75/12, nie publ., wyroki Sądu Najwyższego z dnia 7 kwietnia 2004 r., IV CSK 215/03, nie publ. i z dnia 25 stycznia 2001 r., IV CKN 250/00, nie publ. oraz uchwała Sądu Najwyższego z dnia 19 maja 1981 r., III CZP 18/81, OSNC 1981, nr 12, poz. 228).”
„Problematyka pozbawienia zachowku osób uprawnionych, jak też obniżenia jego wysokości była przedmiotem wypowiedzi w orzecznictwie Sądu Najwyższego (por. uchwalę z dnia 19 maja 1981 r., III CZP 18/81, OSNC 1981, nr 12, poz. 228; wyroki z dnia 25 stycznia 2001 r., IV CKN 250/00; z dnia 7 kwietnia 2004 r., IV CK 215/03; z dnia 11 lipca 2012 r., I CSK 75/12, niepublikowane).”
„Pogląd ten w orzecznictwie Sądu Najwyższego znalazł swój wyraz wobec roszczeń z tytułu zachowku (wyroki Sądu Najwyższego z dnia 25 stycznia 2001 r., IV CKN 250/00, nie publ., z dnia 7 kwietnia 2004 r., nie publ., a także w uchwale z dnia 19 maja 1981 r., III CZP 18/81, OSNC 1981, nr 18, poz. 81).”
„W wyroku z dnia 25 stycznia 2001 r., IV CKN 250/00, (nie publ.) Sąd Najwyższy podkreślił, że zachowek stanowi minimum zagwarantowanego udziału w spadku spadkobiercy ustawowemu i można pozbawić go tego udziału na podstawie art. 5 k.c. w sytuacjach rzeczywiście wyjątkowych.”
„Czym innym jest natomiast kwestia odwołania się do konstrukcji nadużycia prawa (art. 5 k.c.) w odniesieniu istnienia i wysokości roszczenia uprawnionego o zachowek (por. np. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 25 stycznia 2001 r., IV CKN 250/00; nie publ.).”
„W uzasadnieniu wyroku z dnia 25 stycznia 2001 r. IV CKN 250/00 (nie publ.) Sąd Najwyższy stwierdził, że zobowiązany do zapłaty zachowku może powoływać się na art. 5 k.c. w sytuacjach zupełnie wyjątkowych z uwagi na zaistnienie szczególnych okoliczności, gdyż …”
„Sąd Najwyższy w swoich orzeczeniach rozważał stosowanie art. 5 k.c. w sprawach o zachowek, czego przykładem jest uchwała z dnia 19 maja 1981 r., III CZP 18/81 (OSNCP 1981, nr 12, poz. 228) oraz wyroki z dnia 25 stycznia 2001 r., IV CKN 250/00 (nie publ.) i z dnia 7 kwietnia 2004 r., IV CK 215/03 (PiP 2005, nr 6, s. 111).”
„… mieć miejsce jedynie w sytuacjach wyjątkowych (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 19 maja 1981 r., III CZP 18/81, OSNC 1981, nr 12, poz. 228 oraz wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 25 stycznia 2001 r., IV CKN 250/00, Lex nr 490432 i z dnia 7 kwietnia 2004 r., IV CK 215/03, Lex nr 152889), jeśli się zważy, że normy dotyczące prawa do zachowku są odzwierciedleniem zasad moralnych, według których spadkodawca nie …”
„Jednocześnie jednak dopuszcza się, że pozbawienie osoby uprawnionej zachowku na podstawie art. 5 k.c., jednakże tylko w sytuacjach wyjątkowych (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 25 stycznia 2001 r., IV CKN 250/00, niepubl.).”
„… zachowku może nastąpić w sytuacjach wyjątkowych (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 19 maja 1981 r., III CZP 18/81, OSNC 1981, nr 12, poz. 228 oraz wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 25 stycznia 2001 r., IV CKN 250/00, Lex nr 490432 i z dnia 7 kwietnia 2004 r., IV CK 215/03, Lex nr 152889).”
„Jak stwierdził Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 25 stycznia 2001 r., (sygn. akt IV CKN 250/00), zachowek stanowi minimum zagwarantowanego udziału w spadku spadkobiercy ustawowemu i pozbawić tego udziału na podstawie art. 5 k.c. można tylko w sytuacjach rzeczywiście wyjątkowych.”
„… 7 kwietnia 2004 r., IV CK 215/03, LEX nr 152889; z dnia 25 stycznia 2001 r., IV CKN 250/00, LEX nr 490432; wyroki Sądu Apelacyjnego: w W. z dnia 16 marca 2017 r., I ACa 67/16, LEX nr 2275510; w K. z dnia 30 stycznia 2013 r., I ACa 1352/12, LEX nr 1344081).”
„… zachowania uprawnionego do zachowku w stosunku do spadkodawcy (zob. uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 19 maja 1981 r., lII CZP 18/81, OSNCP 1981, nr 12, poz. 228; wyroki z dnia 25 stycznia 2001 r., IV CKN 250/00, niepubl.; z dnia 7 kwietnia 2004 r., IV CK 215/03, z dnia 16 czerwca 2016 r., V CSK 625/15, niepubl.).”
I ACa 454/19Sąd apelacyjny · wyrok · 2020-01-15
„… udziału w spadku spadkobiercy ustawowemu i pozbawić tego udziału na podstawie art. 5 k.c. można go tylko w sytuacjach rzeczywiście wyjątkowych (por. wyrok SN z dnia 25 stycznia 2001 r., IV CKN 250/00).”
„… zagwarantowanego udziału w spadku spadkobiercy ustawowemu i pozbawić go tego udziału na podstawie art. 5 KC można tylko w sytuacjach rzeczywiście wyjątkowych (wyrok SN z dnia 25 stycznia 2001 r. IV CKN 250/00).”
„… zachowania uprawnionego do zachowku w stosunku do spadkodawcy (zob. uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 19 maja 1981 r., III CZP 18/81, OSNCP 1981, Nr 12, poz. 228; wyroki z dnia 25 stycznia 2001 r., IV CKN 250/00, niepubl.; z dnia 7 kwietnia 2004 r., IV CK 215/03 ("Izba Cywilna" 2004, nr 11, s. 40); z dnia 16 czerwca 2016 r., V CSK 625/15, niepubl.).”
„Trzeba jednak każdorazowo wziąć pod uwagę, że zachowek stanowi minimum zagwarantowanego udziału w spadku spadkodawcy ustawowemu i pozbawić tego udziału można na podstawie art. 5 k.c. tylko w sytuacjach wyjątkowych (wyrok SN z 25 stycznia 2001 r., IV CKN 250/00, Lex nr 490432).”
I ACa 395/17Sąd apelacyjny · wyrok · 2017-10-26
„…, jest możliwe jedynie w sytuacjach absolutnie wyjątkowych (por. np. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 kwietnia 2004 r., IV CK 215/03, LEX nr 152889, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 25 stycznia 2001 r., IV CKN 250/00, LEX nr 490432, wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 2 marca 2016 r., I ACa 892/15, LEX nr 2053952, wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 16 grudnia 2009 r., I ACa 896/09, LEX nr 628229).”
„Jednak judykatura dopuszcza możliwość zastosowania w odniesieniu do niego art. 5 k.c. Trzeba jednak każdorazowo wziąć pod uwagę, że zachowek stanowi minimum zagwarantowanego udziału w spadku spadkodawcy ustawowemu i pozbawić tego udziału można na podstawie art. 5 k.c. tylko w sytuacjach wyjątkowych (wyrok SN z 25 stycznia 2001 r., IV CKN 250/00, Lex nr 490432).”
I ACa 1718/16Sąd apelacyjny · wyrok · 2017-07-11
„… (...) /11/40 i z dnia 25 stycznia 2001 r., IV CKN 250/00, LEX nr 490432, wyrok SA w Szczecinie z dnia 21 maja 2013 r., I ACa 101/13, LEX nr 1392043).”
„Należy bowiem pamiętać, że zachowek stanowi minimum zagwarantowanego udziału w spadku spadkodawcy ustawowemu i pozbawić tego udziału można na podstawie art. 5 k.c. tylko w sytuacjach wyjątkowych (wyrok SN z 25 I 2001 r., IV CKN 250/00).”
„Zachowek stanowi minimum zagwarantowanego udziału w spadku spadkobiercy ustawowemu i pozbawić tego udziału na podstawie art. 5 k.c. można tylko w sytuacjach rzeczywiście wyjątkowych(por. wyrok SN z dnia 25 stycznia 2001 r. IV CKN 250/00).”
„… w przypadkach szczególnie rażących, wyjątkowych (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 15 lutego 2012 r., I ACa 1121/11, LEX nr 1133334, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 25 stycznia 2001 r., IV CKN 250/00, LEX nr 490432.”
„Zatem możliwe jest pozbawienie osoby uprawnionej zachowku na podstawie tego przepisu, ale tylko w sytuacjach wyjątkowych (zob. wyrok SN z dnia 25.01.2001 r., IV CKN 250/00, niepubl., postanowienie SN z dnia 11.07.2012 r. I CSK 75/12, Lex 1311040).”
„Jednocześnie jednak dopuszcza się możliwość pozbawienia osoby uprawnionej zachowku na podstawie art. 5 k.c., jednakże tylko w sytuacjach wyjątkowych (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 25 stycznia 2001 r., IV CKN 250/00, niepubl., postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 11 lipca 2012 r. I CSK 75/12, Lex 1311040].”
I ACa 820/15Sąd apelacyjny · wyrok · 2016-01-27
„SN z 25.01.2001r., IV CKN 250/00;”
I ACa 201/15Sąd apelacyjny · wyrok · 2015-10-15
„Sąd Apelacyjny podziela w tym zakresie stanowisko Sądu Najwyższego wyrażone w wyroku z dnia 25 stycznia 2001 r. IV CKN 250/00, że zachowek stanowi minimum zagwarantowanego udziału w spadku spadkobiercy ustawowemu i pozbawić tego udziału na podstawie art. 5 k.c. można tylko w sytuacjach rzeczywiście wyjątkowych.”
„… (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 25 stycznia 2001 r. IV CKN 250/00).”
„W wyroku z dnia 25 stycznia 2001r., IV CKN 250/00, niepubl.) Sąd Najwyższy wskazał, że zachowek stanowi minimum zagwarantowanego udziału w spadku spadkobiercy ustawowemu i pozbawić tego udziału na podstawie art. 5 k.c. można tylko w sytuacjach rzeczywiście wyjątkowych.”
„Za takim stanowiskiem opowiedział się również Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 25 stycznia 2001 r., IV CKN 250/00 (system informacji Lex nr 490432).”
I ACa 247/14Sąd apelacyjny · wyrok · 2014-10-01
„… aprobowanym jest też pogląd, że z uwagi na specyfikę roszczenia o zachowek pozbawienie spadkobiercy zachowku może nastąpić tylko w sytuacjach rzeczywiście wyjątkowych (por. wyrok SN z 25 stycznia 2001r, IV CKN 250/00, LEX nr 490432, wyrok SA w Warszawie z 6 marca 2013r, I ACa 1132/12, wyrok SA w Poznaniu z 9 maja 2013r, I ACa 334/13, LEX nr 1342321 i in.).”
I ACa 820/13Sąd apelacyjny · wyrok · 2014-06-13
„Zachowek stanowi bowiem minimum zagwarantowanego udziału w spadku spadkobiercy ustawowemu (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 25.01.2001r., IV CKN 250/00, LEX nr 490432 i uzasadnienie wyroku Sądu Najwyższego z dnia 7.02.2013r., II CSK 403/12, LEX nr 1314389).”
„Szpunara, NP 1983, nr 2, s. 94, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 25 stycznia 2001r. sygn.. IV CKN 250/00, wyrok Sądu Najwyższego z 7 kwietnia 2004 r. IV CK 215/03, wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 22 kwietnia 2009 r. sygnatura akt I ACa 459/08).”
I ACa 619/13Sąd apelacyjny · wyrok · 2013-12-17
„Ponadto z uwagi na to, że zachowek stanowi minimum zagwarantowanego udziału w spadku spadkobiercy ustawowemu i pozbawić tego udziału na podstawie art. 5 kc można tylko w sytuacjach rzeczywiście wyjątkowych (wyrok SN z dnia 25.01.2001r., IV CKN 250/00, Lex nr 490432).”
I ACa 494/13Sąd apelacyjny · wyrok · 2013-06-07
„Prowadzi to do wniosku, że do nadużycia prawa będzie mogło dojść jedynie w przypadkach szczególnie rażących, wyjątkowych (tak S.A. w Poznaniu w wyroku z 15 lutego 2012 r., I ACa 1121/11, LEX nr 1133334, Sąd Najwyższy w wyroku z 25 stycznia 2001 r., IV CKN 250/00, LEX 490432).”
I ACa 101/13Sąd apelacyjny · wyrok · 2013-05-21
„IV CK 215/03, Lex nr 152889 oraz z 25 stycznia 200ir. IV CKN 250/00, Lex nr 490432).”
I ACa 517/12Sąd apelacyjny · wyrok · 2013-04-12
„Zachowek stanowi minimum zagwarantowanego udziału spadkobiercy ustawowego w spadku i pozbawić go tego udziału można tylko w sytuacjach rzeczywiście wyjątkowych (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 26 stycznia 2001 roku, IV CKN 250/00, LEX nr 490432).”
„Pogląd ten kilkukrotnie był wyrażany w orzecznictwie Sądu Najwyższego (zob. m.in. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 25 stycznia 2001 r., IV CKN 250/00, czy wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 kwietnia 2004 r., IV CK 215/03).”
„… (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 25 stycznia 2001 roku, sygn. IV CKN 250/00, LEX nr 490432; wyroki Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 9 września 2009 roku, sygn. VI A Ca 286/09, LEX nr 1120244 i z dnia 21 października 2010 roku, sygn. VI A Ca 332/10, LEX nr 785393, wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 15 lutego 2012 roku, sygn. I A Ca 1121/11, LEX nr 1133334).”
„W orzecznictwie dopuszcza się pozbawienie osoby uprawnionej zachowku na podstawie art. 5 k.c., jednakże tylko w sytuacjach wyjątkowych (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 25 stycznia 2001 r., IV CKN 250/00, wyrok Sądu Rejonowego w Gdyni z dnia 31 lipca 2025 r. I C 210/24).”
I C 266/25Sąd powszechny · wyrok · 2025-08-29
„Jednocześnie jednak dopuszcza się, że pozbawienie osoby uprawnionej zachowku na podstawie art. 5 k.c., ale tylko w sytuacjach wyjątkowych (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 25 stycznia 2001r., IV CKN 250/00, niepublikowany).”
„W orzecznictwie dopuszcza się pozbawienie osoby uprawnionej zachowku na podstawie art. 5 k.c., jednakże tylko w sytuacjach wyjątkowych (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 25 stycznia 2001r., IV CKN 250/00, niepublikowany).”