III SW 133/03

Uchwała z dnia 7 lipca 2003 r. III SW 133/03 Osoby pozbawione praw publicznych nie mają prawa udziału w referen- dum (art. 3 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o referendum ogólno- krajowym, Dz.U. Nr 57, poz. 507 ze zm.). Środek karny - pozbawienie praw pu- blicznych - obowiązuje od daty orzeczenia, lecz okres na jaki go orzeczono nie biegnie w czasie odbywania kary pozbawienia wolności (art. 43 § 2 k.k.). Przewodniczący SSN Teresa Flemming-Kulesza (sprawozdawca), Sędziowie SN: Beata Gudowska, Herbert Szurgacz. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 7 lipca 2003 r. sprawy z protestu refe- rendalnego Radosława N. p o s t a n o w i ł: p r z e d s t a w i ć opinię, że zarzut protestu jest bezzasadny. U z a s a d n i e n i e Radosław N. w swym piśmie zatytułowanym „zażalenie” domagał się „powtó- rzenia referendum” z powodu bezpodstawnego - jego zdaniem - pominięcia go na liście osób uprawnionych do głosowania i uniemożliwienia mu wzięcia udziału w refe- rendum. Z pisma (które winno być potraktowane jako protest przeciwko ważności refe- rendum w rozumieniu art. 33 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o referendum ogólno- krajowym - Dz.U. Nr 57, poz. 507 ze zm.) wynika, że jego autor odbywa karę pozba- wienia wolności oraz, że orzeczono wobec niego w 1994 r. karę dodatkową pozba- wienia praw publicznych na okres dwóch lat. Uczestnik postępowania - Komisarz Wyborczy w Elblągu stwierdził, że z za- wiadomienia Sądu Okręgowego w Elblągu wynika, iż wnoszący protest pozbawiony jest prawa wybierania i pozbawienie to nie ustało do dnia referendum. 2 Uczestnik postępowania - Przewodniczący Państwowej Komisji Wyborczej wy- raził przypuszczenie, że przekonanie wnoszącego protest o bezpodstawności skre- ślenia ze spisu wyborców wywodzi się z niezrozumienia „przepisu art. 42 § 2 Ko- deksu karnego”, a na wypadek potwierdzenia się zarzutu wniósł o uznanie że ewen- tualne naruszenie przepisów ustawy o referendum nie miało wpływu na wynik refe- rendum. Uczestnik postępowania Prokurator Generalny wniósł o pozostawienie prote- stu bez dalszego biegu, ponieważ na pominięcie w spisie wyborców służy reklama- cja. Sąd Najwyższy rozważył, co następuje: Zarzut bezpodstawnego niedopuszczenia do głosowania mieści się w podsta- wach protestu przeciwko ważności referendum (art. 33 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o referendum ogólnokrajowym). Należy zakwalifikować go jako zarzut naruszenia przepisów ustawy dotyczących głosowania (art. 33 ust. 1 ustawy), mimo że na pomi- nięcie w spisie służy reklamacja i skarga (art. 28 ustawy z dnia 12 kwietnia 2001 r. Ordynacja wyborcza do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i do Senatu Rzeczypospo- litej Polskiej - Dz.U. Nr 46, poz. 499 ze zm. w związku z art. 9 ust. 7 ustawy o refe- rendum), co mogłoby być podstawą pozostawienia protestu bez dalszego biegu zgodnie z art. 81 ust. 2 Ordynacji w związku z art. 34 ust. 2 ustawy o referendum. Protest Radosława N. jest jednakże niezasadny, gdyż zarzut okazał się bezpodstaw- ny, prawdopodobnie wynikający z nierozumienia prawa. Wnoszący protest nie kwe- stionuje tego, że został (na mocy orzeczenia sądu) pozbawiony praw publicznych. Z treści samego protestu wynika, że odbywa on karę pozbawienia wolności. Do takiej sytuacji ma zastosowanie art. 43 § 2 Kodeksu karnego, zgodnie z którym pozbawie- nie praw publicznych obowiązuje od uprawomocnienia się orzeczenia, jednakże okres na który ten środek karny (poprzednio nazywany karą dodatkową) orzeczono nie biegnie w czasie odbywania kary pozbawienia wolności, chociażby orzeczonej za inne przestępstwo. W przypadku wnoszącego protest środek karny - pozbawienie praw publicznych - orzeczony, jak twierdzi, na okres dwóch lat obowiązywał już od uprawomocnienia się orzeczenia i obowiązuje nadal uniemożliwiając mu również wzięcie udziału w referendum. Osoby pozbawione praw publicznych, w myśl art. 3 ust. 2 pkt 1 ustawy o referendum nie mają prawa udziału w referendum. Okres, na 3 który orzeczono pozbawienie praw publicznych rozpocznie bieg dopiero po zakoń- czeniu odbywania przez wnoszącego protest kary pozbawienia wolności. Z tych przyczyn Sąd Najwyższy sformułował opinię o niezasadności protestu działając na podstawie art. 80 Ordynacji wyborczej do sejmu Rzeczypospolitej Pol- skiej i do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej w związku z art. 34 ust. 2 ustawy o refe- rendum. ========================================