III PSK 159/24
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 25 lutego 2025 r.
SSN Bohdan Bieniek
w sprawie z powództwa A. K.
przeciwko D. w M.
o odszkodowanie z tytułu niezgodnego z przepisami prawa wypowiedzenia umowy
o pracę,
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 25
lutego 2025 r.,
na skutek skargi kasacyjnej strony pozwanej od wyroku Sądu Okręgowego w
Siedlcach
z dnia 17 czerwca 2024 r., sygn. akt IV Pa 1/24,
1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania,
2. zasądza od pozwanej na rzecz powódki kwotę 240 (dwieście
czterdzieści) zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego
w postępowaniu kasacyjnym.
UZASADNIENIE
Sąd Okręgowy w Siedlcach, wyrokiem z dnia 17 czerwca 2024 r., zmienił
wyrok Sądu Rejonowego w Siedlcach z dnia 6 listopada 2023 r. i zasądził od
pozwanego D. w M. na rzecz powódki A. K. kwotę 22.248 zł wraz z ustawowymi
odsetkami za opóźnienie od dnia 10 października 2022 r. do dnia zapłaty tytułem
odszkodowania za niezgodne z przepisami prawa wypowiedzenie umowy o pracę.
III PSK 159/24
2
W ocenie Sądu Okręgowego, całokształt okoliczności sprawy uprawnia do
oceny, że brak jest podstaw do stwierdzenia, iż powódka dopuszczała się wobec
pracowników pozwanego zachowań noszących znamiona mobbingu, a w tych
okolicznościach przyczyna rozwiązania z nią umowy o pracę, wskazana w
wypowiedzeniu, nie tylko nie była konkretna, ale nie była też prawdziwa. Powódka
była wymagającą przełożoną, a w czasie, kiedy zastępowała dyrektora pozwanego
była odpowiedzialna za należyte działanie całego D. i co istotne - w ocenie Sądu
odwoławczego -przypadało to na czas epidemii Covid-19, kiedy to wszyscy
mieszkańcy kraju poddani byli różnego rodzaju obostrzeniom, w tym sanitarnym.
Skargę kasacyjną wniósł pełnomocnik pozwanego, zaskarżając wyrok Sądu
Okręgowego w całości. We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania
wskazał na jej oczywistą zasadność, w zakresie naruszenia art. 45 k.p. w związku z
art. 30 § 4 k.p.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną powódka wniosła o wydanie
postanowienia odmawiającego przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania oraz
zasądzenie od pozwanego na jej rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów z
tytułu zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie kwalifikowała się do merytorycznego rozpoznania.
Z ogólnej perspektywy skargi kasacyjnej warto podkreślić, że postępowanie
sądowe jest dwuinstancyjne, co oznacza, że uruchomienie trybu przed Sądem
Najwyższym nie może być traktowane jako kolejna instancja sądowa, podczas
której kontestowane będą ustalenia faktyczne i ocena dowodów. Po wtóre, wniosek
o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie może być konstruowany
szablonowo, gdyż od niego zależy ewentualne powodzenie skargi kasacyjnej.
Skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, w rozumieniu art. 3989 § 1
pkt 4 k.p.c., gdy w sprawie doszło do kwalifikowanego oczywistego naruszenia
prawa, widocznego od razu, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej,
bez potrzeby głębszej analizy. Konieczne jest zatem wykazanie, że sąd drugiej
instancji w sposób oczywisty naruszył przepis jasny i jednoznaczny, którego
III PSK 159/24
3
wykładnia i stosowanie nie budzi żadnych wątpliwości. Innymi słowy, przesłanką
przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania nie jest oczywiste naruszenie
konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego, lecz sytuacja, w której
naruszenie to spowodowało wydanie oczywiście nieprawidłowego orzeczenia.
W odniesieniu do wskazanej podstawy przedsądu, to tłem do oceny, czy
doszło do kardynalnego uchybienia i tym samym do wydania oczywiście
niesprawiedliwego wyroku, pozostają ustalenia faktyczne, bo te wiążą Sąd
Najwyższy. Oznacza to, że spór o ocenę poszczególnych dowodów i ustalenie
stanu faktycznego nie może być przenoszony do postępowania przed Sądem
Najwyższym. Niemożliwe jest więc przyjęcie skargi do rozpoznania ze względu na
okoliczności, które wykraczają poza ustawowe podstawy tego środka zaskarżenia,
a więc nie mogą być uwzględnione przy jego rozpoznaniu (por. postanowienia
Sądu Najwyższego: z dnia 21 marca 2014 r., II PK 287/13, LEX nr 2008658; z dnia
23 września 2008 r., I PK 80/08, LEX nr 784907; z dnia 26 września 2005 r., II PK
98/05, OSNP 2006 nr 15-16, poz. 243).
Kwestia dostatecznie konkretnego i zrozumiałego dla pracownika wskazania
przyczyny wypowiedzenia jest okolicznością faktyczną (wyroki Sądu Najwyższego:
z dnia 19 stycznia 2000 r., I PKN 481/99, OSNAPiUS 2001 Nr 11, poz. 373; z dnia
25 lutego 2016 r., II PK 363/14, LEX nr 2019536), co wobec związania Sądu
Najwyższego ustalonym stanem faktycznym sprawy (art. 39813 § 2 k.p.c.) wyłącza
nie tylko przeprowadzenie w jakimkolwiek zakresie dowodów, lecz także badanie,
czy Sąd drugiej instancji nie przekroczył granic swobodnej ich oceny.
Niemniej sposób wskazania przyczyny, o której mowa w art. 30 § 4 k.p., nie
został przez ustawodawcę określony. Nie ma zatem jednolitego, powszechnego
wzorca prawidłowego wskazania pracownikowi przyczyny rozwiązania stosunku
pracy. Dlatego też należy zaaprobować rozwiązanie, że ocena czy przyczyna
ustania zatrudnienia została wskazana pracownikowi właściwie, to jest w sposób
przewidziany w art. 30 § 4 k.p., będzie wymagała rozważenia wszelkich
okoliczności każdego konkretnego przypadku, w tym także czy podane
pracownikowi okoliczności są dla niego dostatecznie zrozumiałe (por. wyroki Sądu
Najwyższego: z dnia 23 maja 2019 r., III PK 71/18, LEX nr 2673109; z dnia 10 maja
III PSK 159/24
4
2018 r., II PK 74/17, LEX nr 2488653; z dnia 12 kwietnia 2018 r., I PK 19/17,
LEX nr 2492099).
Przeprowadzony w tej mierze wywód Sądu drugiej instancji nie może być
kwalifikowany jako oczywiście niesprawiedliwy, zwłaszcza gdy koncentruje się na
wykazaniu braku podstaw do kwalifikowania zachowania powódki jako działania o
znamionach mobbingu.
Sumując powyższe, Sąd Najwyższy orzekł z mocy art. 3989 § 2 k.p.c.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 98 § 1 w związku z art. 39821 k.p.c.
[SOP]
[a.ł]
