III KZ 8/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 19 marca 2025 r.
Prezes SN Wiesław Kozielewicz (przewodniczący,
sprawozdawca)
SSN Marek Pietruszyński
SSN Waldemar Płóciennik
Protokolant Ewelina Turlej
w sprawie J. W.
oskarżonego z art. 280 § 1 k.k. i in.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 19 marca 2025 r.
zażalenia złożonego przez obrońcę oskarżonego
na postanowienie Sądu Najwyższego
z dnia 24 lutego 2025 r., sygn. akt III KO 70/24
w przedmiocie zastosowania tymczasowego aresztowania
p o s t a n o w i ł:
utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie.
UZASADNIENIE
Sąd Najwyższy, po wznowieniu postępowania karnego zakończonego
wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 10 maja 2023 r., sygn. akt II AKa
42/23 i przekazaniu sprawy, między innymi oskarżonego J.W., do ponownego
rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu w Krakowie, postanowił postanowieniem z dnia
24 lutego 2025 r., sygn. akt II KO 70/24, na podstawie art. 538 § 2 k.p.k. w zw. z art.
249 § 1 k.p.k. i art. 258 § 2 k.p.k., zastosować wobec J.W. środek zapobiegawczy
III KZ 8/25
2
w postaci tymczasowego aresztowania na okres trzech miesięcy, to jest do dnia 25
maja 2025 r., przy czym w związku z uchyleniem wyroku sądu odwoławczego oraz
wydaniem postanowienia o tymczasowym aresztowaniu w dniu 24 lutego 2025 r. o
godz. 13:30 - trwanie tego środka zapobiegawczego należy liczyć od tej właśnie
chwili i według niej oznaczyć rzeczywiste pozbawienie go wolności w warunkach
aresztu śledczego.
Zażalenie na to postanowienie złożyła adwokat J.K. – obrońca
oskarżonego J.W. Zarzuciła obrazę przepisów postępowania, mającą wpływ na
treść orzeczenia, a mianowicie:
• art. 249 § 1 k.p.k. a poprzez przyjęcie, iż samo skazanie oskarżonego J. W.
nieprawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 7 września 2022
r., sygn. akt VIK128/22 uzasadnia przesłankę ogólną zastosowania wobec niego
środka zapobiegawczego w postaci tymczasowego aresztowania, podczas gdy
wobec wznowienia postępowania i uchylenia wyroku Sądu Apelacyjnego w
Krakowie z dnia 10 maja 2023 r., sygn. akt II AKa 42/23, brak jest podstaw do
przyjęcia istnienia domniemania, iż oskarżony będzie wpływał w sposób
destabilizujący na dalszy tok postępowania po wznowieniu postępowania i
uchyleniu ww. wyroku Sądu Apelacyjnego w Krakowie;
• art. 258 § 2 k.p.k. poprzez przyjęcie, iż surowość kary grożącej
oskarżonemu J.W., a wynikająca z nieprawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w
Krakowie z dnia 7 września 2022 r., sygn. akt: VI K 128/22, może stanowić
samodzielną podstawę do przedłużenia stosowania środka zapobiegawczego w
postaci tymczasowego aresztowania.
Podnosząc te zarzuty wniosła o uchylenie zaskarżonego
postanowienia, ewentualnie o jego zmianę i zastosowanie wobec oskarżonego J.W.
środka zapobiegawczego w postaci dozoru policji z jednoczesnym zobowiązaniem
oskarżonego do codziennego stawiennictwa w Komendzie Wojewódzkiej Policji w
Krakowie i zakazu opuszczania kraju połączonego z zatrzymaniem
paszportu/innych stosownych dokumentów.
Sąd Najwyższy zważył co następuje.
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
III KZ 8/25
3
W przepisie art. 538 § 2 k.p.k., do którego odpowiedniego stosowania w
postępowaniu wznowieniowym odsyła przepis art. 545 § 1 k.p.k., określono prawo
Sądu Najwyższego do zastosowania – po uchyleniu prawomocnego wyroku –
środka zapobiegawczego. Zastosowanie środka zapobiegawczego w postaci
tymczasowego aresztowania, może nastąpić gdy spełnione są warunki wskazane w
art. 249 k.p.k. i art. 258 k.p.k., oraz nie zachodzą negatywne przesłanki z art. 259
k.p.k. Poza sporem jest, że unormowanie z przepisu art. 258 § 2 k.p.k. zawiera
domniemanie bezprawnego utrudniania przez oskarżonego postępowania karnego,
a przez to potrzeby zastosowania tymczasowego aresztowania w celu zapewnienia
prawidłowego toku postępowania karnego, między innymi, gdy sąd pierwszej
instancji skazał oskarżonego na karę pozbawienia wolności nie niższą niż 3 lata
(por. np. J. Izydorczyk, Stosowanie tymczasowego aresztowania w polskim
postępowaniu karnym, Kraków 2002, s. 128). Słusznie przyjęto, że w takiej sytuacji
groźba uprawomocnienia się orzeczenia skazującego na surową karę pozbawienia
wolności może skłaniać oskarżonych do podejmowania działań zakłócających
prawidłowy tok postępowania karnego. Nadto w orzecznictwie podnosi się, że z
chwilą wydania nieprawomocnego wyroku skazującego
wysokie
prawdopodobieństwo popełnienia przez oskarżonego przestępstwa przekształca
się w domniemanie prawidłowości poczynionych ustaleń faktycznych co do
sprawstwa oskarżonego (por. np. postanowienia: Sądu Najwyższego z dnia 10
czerwca 2015 r., sygn. akt II KK 9/15, Legalis, z dnia 26 sierpnia 2020 r., sygn. akt
III KZ 48/20, Legalis, z dnia 9 lutego 2021 r., sygn. akt, Legalis, z dnia 7 lutego
2024 r., sygn. akt Legalis). Trafnie zatem wskazano w uzasadnieniu zaskarżonego
postanowienia, iż w niniejszej sprawie, z uwagi na nieprawomocnie orzeczoną karę
łączną 8 lat pozbawienia wolności, zachodzi domniemanie prawne, o którym mowa
w powołanym przepisie. Nie jest zatem konieczne dowodowe wykazywanie, czy
oskarżony J.W. podejmował konkretne działania utrudniające prawidłowy bieg
postępowania karnego. W tej sytuacji, nie można podzielić wywodu z zażalenia, że
w realiach sprawy cyt. ,,w żaden obiektywny sposób nie można wskazać na
jakiekolwiek bezprawne zachowania oskarżonego mogące wpłynąć na dobro
prowadzonego postępowania”. Inaczej zatem, niż w przypadku o którym mowa w
art. 258 § 1 k.p.k., gdy stosuje się unormowanie z art. 258 § 2 k.p.k., to nie
III KZ 8/25
4
zachodzi konieczność wykazywania, że zachodzi uzasadniona obawa
bezprawnego utrudniania przez oskarżonego toczącego się postępowania np.
obawa ucieczki lub ukrycia się, obawa nakłania do składania fałszywych zeznań
(por. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 20 lutego 2020 r., sygn. akt I KZ
6/20, Legalis). Należy też przypomnieć, iż w wyroku Europejskiego Trybunału Praw
Człowieka z dnia 24 marca 2015 r., Nr 38510/06, w sprawie Stettner przeciwko
Polsce, Legalis, stwierdzono, że wynikające z art. 258 § 2 k.p.k. domniemanie
utrudniania prawidłowego toku postępowania z powodu grożącej oskarżonemu kary
nie jest samo w sobie sprzeczne z art. 5 ust 3 Europejskiej Konwencji o ochronie
praw człowieka i podstawowych wolności, nie może natomiast uzasadniać długich
okresów stosowania tymczasowego aresztowania, bowiem wówczas to
domniemanie przestaje stanowić wystarczającą przesłankę dla dalszego
pozbawienia wolności oskarżonego. Sąd Najwyższy w zaskarżonym postanowieniu
zastosował środek zapobiegawczy – tymczasowe aresztowanie na okres trzech
miesięcy, nie jest to zatem długi okres, i uwzględniając realia niniejszej sprawy,
Sąd Apelacyjny w Krakowie powinien w tym czasie ponownie rozpoznać złożoną
apelację od wyroku Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 7 września 2022 r., sygn.
akt VI K 128/22 r., którym skazano oskarżonego J.W. na karę łączną 8 lat
pozbawienia wolności.
Obrońca oskarżonego J.W. w zażaleniu nie wskazuje okoliczności z
art. 259 § 1 i § 2 k.p.k., które stałyby na przeszkodzie zastosowaniu
najostrzejszego środka zapobiegawczego. Sąd Najwyższy z urzędu również nie
widzi, w realiach niniejszej sprawy, ziszczenia się negatywnych przesłanek o
których mowa w tym przepisie.
Kierując się przedstawionymi motywami Sąd Najwyższy na podstawie
art. 437 § 1 k.p.k. w zw. z art. 518 k.p.k. i art. 538 § 2 k.p.k. w zw. art. 545 § 1
k.p.k., rozstrzygnął jak na wstępie.
Marek Pietruszyński Wiesław Kozielewicz Waldemar Płóciennik
[WB
[a.ł]]
III KZ 8/25
5
