III KZ 36/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 13 listopada 2025 r.
SSN Jarosław Matras
w sprawie A.B.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu
w dniu 13 listopada 2025 r.
zażalenia skazanego
na zarządzenie Przewodniczącego II Wydziału Karnego Sądu Okręgowego
w Nowym Sączu
z dnia 1 sierpnia 2025 r., sygn. akt II WKK 15/25,
o odmowie przyjęcia kasacji
na podstawie art. 530 § 3 k.p.k.
postanowił
uchylić zaskarżone zarządzenie i przekazać sprawę Sądowi
Okręgowemu w Nowym Sączu celem podjęcia dalszych czynności
związanych z wniesioną kasacją.
UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 29 maja 2025 r. sygn. akt II Ka 127/25 Sąd Okręgowy w
Nowym Sączu utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Nowym Targu z dnia
17 grudnia 2024 r. sygn. akt II K 506/24, skazujący A.B. za popełnienie
przestępstwa określonego w art. 35 ust. 1a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o
ochronie zwierząt i na karę 6 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym
III KZ 36/25
2
zawieszeniem jej wykonania na okres 2 lat próby. Od powyższego wyroku Sądu
Okręgowego w Nowym Sączu skazany A.B. osobiście wniósł kasację.
Zarządzeniem z dnia 1 sierpnia 2025 r. na podstawie art. 530 § 2 k.p.k.
odmówiono przyjęcia kasacji wniesionej przez skazanego A.B. wskazując, że
wniesiona została przez osobę nieuprawnioną, co powodowało konieczność
wydania zarządzenia o odmowie jej przyjęcia. W sprawie tej wydano bowiem wyrok
skazujący na karę pozbawienia wolności jednak z warunkowym zawieszeniem jej
wykonania, a w świetle art. 523 § 2 k.p.k. kasację na korzyść można wnieść jedynie
w razie skazania oskarżonego za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe na karę
pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania. Niezależnie
od tego wskazano także, iż wnosząc tę kasację skazany uchybił warunkowi
formalnemu określonemu w art. 526 § 2 k.p.k., zgodnie z którym, gdy kasacja nie
pochodzi od prokuratora, Ministra Sprawiedliwości-Prokuratora Generalnego,
bądź Rzecznika Praw Obywatelskich lub Rzecznika Praw Dziecka, to powinna ona
być sporządzona i podpisana przez obrońcę lub pełnomocnika będącego
adwokatem albo radcą prawnym. W uzasadnieniu zarządzenia wskazano, że w tym
wypadku nie zachodzi potrzeba inicjowania trybu uzupełniania tego braku
formalnego (art. 120 § 1 k.p.k.), skoro jak stwierdził przekonująco Sąd Najwyższy
w postanowieniu z dnia 10 listopada 2010 r. sygn. akt IV KZ 64/10: „Kasacja, która
jest niedopuszczalna z uwagi na niespełnienie wymogów jej wniesienia określonych
w art. 523 k.p.k., nie powoduje potrzeby wzywania strony do uzupełnienia i
warunków kasacyjnych w postaci sporządzenia i podpisania przez obrońcę ".
Na powyższe zarządzenie zażalenie wniósł skazany. W treści pisma zwrócił
uwagę, że w wywiedzionej przez siebie kasacji wskazywał na zaistnienie
bezwzględnych przyczyn odwoławczych. Dalej skarżący stwierdził, że
„Przewodniczący Wydziału II Karnego Sądu Okręgowego w Nowym Sączu nie ma
uprawnień ustawowych do oceny wniesionej Kasacji. Zostało złamane prawo.”
Podnosząc te okoliczności skazany wniósł o uchylenie przedmiotowego
zarządzenia i „nadanie sprawie dalszego biegu”.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Wniesione zażalenie jest zasadne. Zgodnie z treścią art. 523 § 2 k.p.k.
kasację na korzyść można wnieść jedynie w razie skazania oskarżonego za
III KZ 36/25
3
przestępstwo na karę pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej
wykonania, a w sytuacji skazania na inną karę, dla dopuszczalności kasacji
wniesionej przez strony konieczne jest podniesienie zarzutu opartego na jednej z
okoliczności wymienionych w art. 439 § 1 k.p.k. (art. 523 § 4 pkt 1 k.p.k.). W tym
aspekcie trzeba zauważyć, że skazany na str. 2 swojego pisma nazwanego
„kasacją” wyraźnie sygnalizował rażące naruszenie przepisów art. 439 § 1 pkt 2 i
10 k.p.k. wskazując chociażby na nieprawidłową obsadę sądów orzekających w
jego sprawie w obu instancjach („orzekali neosędziowie”). Tym samym stwierdzenie
Przewodniczącego II Wydziału Karnego Sądu Okręgowego w Nowym Sączu
zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego zarządzenia, że „od tej treści orzeczenia
skazanemu kasacja nie przysługuje" jest błędne, albowiem przepis art. 523 § 4 pkt
1 k.p.k. umożliwia stronie wniesienie kasacji od wyroku, w którym orzeczono karę
pozbawienia wolności warunkowo zawieszoną. W takim układzie, skoro w osobistej
kasacji strony wskazuje się na naruszenie art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. w zakresie
obsady sądu, to kasacja nie spełniała jedynie warunku z art. 526 § 2 k.p.k., ale
spełniała warunek jej dopuszczalności z art. 523 § 4 pkt 1 k.p.k. zw. z art. 523 § 2
k.p.k. W tej sytuacji nie znajduje zastosowania przywołane stanowisko Sądu
Najwyższego w sprawie IV KZ 64/10 albowiem w tamtej sprawie skazany uchybił
po prostu terminowi do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia
wyroku sądu drugiej instancji, a ta czynność otwiera drogę do wniesienia kasacji.
Warto wskazać, że sędzia orzekająca w składzie sądu drugiej instancji otrzymała
powołanie na stanowisko sędziego Sądu Okręgowego w Nowym Sączu już po
zmianach w składzie sędziowskiej części Krajowej Rady Sądownictwa, co w
kontekście obecnego stanu prawnego uzasadnia możliwość postawienia zarzutu
obrazy art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. w kasacji, nie przesądzając oczywiście, czy zarzut
taki jest zasadny.
Przepis art. 530 § 2 k.p.k. nakazuje prezesowi sądu, za pośrednictwem którego
wnosi się kasację, odmówić jej przyjęcia, m.in. jeżeli oparto ją na innych powodach
niż wskazane w art. 523 § 1 k.p.k. Jak już wskazano, ten ostatni przyjmuje, że w
sytuacji orzeczenia kary pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej
wykonania podstawę kasacji może stanowić uchybienie wskazane w art. 439 k.p.k.
(art. 523 § 4 pkt 1 k.p.k.). Skoro zarzut wskazany w kasacji był formalnie
III KZ 36/25
4
dopuszczalny w takim układzie procesowym, to tym samym prezes sądu, do
którego wniesiono kasację, powinien uznać, iż w tej sytuacji kasacja jest
dopuszczalna, ale obarczona jest uchybieniem z art. 526 § 2 k.p.k. Wówczas
obowiązkiem prezesa sądu winno być uruchomienie trybu uzupełnienia braku z art.
120 § 1 k.p.k. w zw. z art. 526 § 2 k.p.k. pod rygorem odmowy przyjęcia kasacji.
Czynności tej jednak w tej sprawie nie wykonano, co oznacza, że zaskarżone
zarządzenie wydano przedwcześnie, z naruszeniem przepisów art. 120 § 1 k.p.k. w
zw. z art. 526 § 2 k.p.k. w zw. z art. 523 § 4 pkt 1 k.p.k., które to uchybienie miało
oczywisty wpływ na treść wydanego zarządzenia. Z tego powodu konieczne było
uchylenie zaskarżonego zarządzenia i przekazanie sprawy do ponownego
rozpoznania w kwestii związanej z brakiem formalnym wniesionej kasacji i wydania
stosownego zarządzenia w trybie art. 120 § 1 k.p.k.
Z tych też względów orzeczono jak w sentencji.
[WB]
[a.ł]
