III KZ 25/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Małgorzata Bednarek
Dnia 24 lipca 2025 r.
w sprawie z oskarżenia prywatnego W. M. przeciwko Z. K.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 24 lipca 2025 r.
zażalenia oskarżycielki prywatnej W. M.
na postanowienie Sądu Okręgowego w Krakowie
z 28 maja 2025 r., sygn. akt IV Ka 1191/24
o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wyznaczenie
pełnomocnika
z urzędu celem sporządzenia i podpisania kasacji od wyroku Sądu Okręgowego
w Krakowie z 16 września 2024 r., sygn. akt IV Ka 1191/24
na podstawie art. 437 § 1 k.p.k.
postanowił:
utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie;
UZASADNIENIE
Sąd Okręgowy w Krakowie postanowieniem z 28 maja 2025 r. o sygn. akt IV
Ka 1191/224 z oskarżenia prywatnego W.M. przeciwko Z. K. odmówił przywrócenia
terminu do złożenia wniosku o wyznaczenie oskarżycielce prywatnej pełnomocnika
z urzędu celem sporządzenia i podpisania kasacji od wyroku Sądu Okręgowego w
Krakowie z 16 września 2024 r., sygn. akt IV Ka 1191/24. Zażalenie na to
postanowienie złożyła oskarżycielka prywatna, wskazując, że brak poinformowania
jej przez pełnomocnika o możliwości i sposobie zaskarżenia wyroku sądu
III KZ 25/25
2
odwoławczego, uzasadnia przywrócenie terminu do złożenia wniosku o
wyznaczenie pełnomocnika celem sporządzenia i podpisania kasacji.
Sąd Najwyższy zważył co następuje.
Zażalenie nie było zasadne i nie zasługiwało na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 126 § 1 k.p.k., jeżeli niedotrzymanie terminu zawitego
nastąpiło z przyczyn od strony niezależnych, strona w zawitym terminie 7 dni od
daty ustania przeszkody może zgłosić wniosek o przywrócenie terminu, dopełniając
jednocześnie czynności, która miała być w terminie wykonana.
Warunkiem merytorycznym uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu
jest więc wykazanie przez stronę, że uchybienie terminowi, o jakim mowa w art.
126 § 1 k.p.k., nastąpiło z powodu okoliczności, na które nie miała wpływu, a które
zarazem uniemożliwiły dokonanie wymaganej przez prawo czynności we
właściwym czasie.
W przedmiotowej sprawie, Sąd Okręgowy w Krakowie, prawidłowo uznał, że
nie stanowią przyczyny niezależnej od strony brak stosownego pouczenia strony
przez sąd oraz jej pełnomocnika oraz brak dysponowania przez nią wiedzą
prawniczą.
Sąd Najwyższy podziela stanowisko Sądu Okręgowego w Krakowie, który
stwierdził, że oskarżycielka prywatna została prawidłowo zawiadomiona o terminie
rozprawy odwoławczej i nie stawiła się na nią, pozbawiając się w ten sposób
możliwości wysłuchania odpowiednich pouczeń towarzyszących ogłoszeniu
wyroku. Również prawidłowo sąd ten stwierdził, iż to, że pełnomocnik oskarżycielki
prywatnej nie poinformował jej o terminie i sposobie wniesienia kasacji nie może
zostać potraktowane jako okoliczność uzasadniająca przywrócenie terminu do
złożenia wniosku o wyznaczenie pełnomocnika z urzędu celem sporządzenia i
podpisania kasacji. Racje ma sąd, iż zgodnie z ugruntowanym w judykaturze
poglądem, o ile zaniechanie obrońcy i niedotrzymanie przez niego terminu jest
przyczyną uchybienia od oskarżonego niezależną, o tyle w wypadku takiego
uchybienia pełnomocnika innej strony niedotrzymanie przez nią terminu takiego
charakteru już nie ma, co wynika z rozróżnienia istoty obowiązków i uprawnień,
jakie w świetle ustawy ciążą na obrońcy oskarżonego oraz na pełnomocniku stron.
III KZ 25/25
3
Sąd Najwyższy zgadza się ze stwierdzeniem, iż fakt zaniechania stosownego
poinformowania oskarżycielki prywatnej przez jej pełnomocnika na temat
możliwości zaskarżenia wyroku sądu odwoławczego nie uzasadnia restytucji
terminu do złożenia wniosku o wyznaczenia pełnomocnika z urzędu celem
sporządzenia i podpisania kasacji. Również deficyty w zakresie wiedzy prawnej czy
nieznajomość prawa nie stanowią - w rozumieniu art. 126 § 1 k.p.k. - "niezależnej
do strony przyczyny" niedotrzymania terminu zawitego.
Z tych względów, Sąd Najwyższy orzekł jak w części dyspozytywnej
niniejszego postanowienia.
[J.J.]
[a.ł]
