III KZ 14/26
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Piotr Mirek
Dnia 1 lipca 2026 r.
w sprawie K.F.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej
na posiedzeniu w dniu 1 lipca 2026 r.,
zażalenia skazanego na postanowienie
Sądu Okręgowego w Koszalinie z dnia 19 marca 2026 r.
o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie na piśmie
i doręczenie uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego w Koszalinie
z dnia 10 lutego 2026 r. w sprawie o sygn. akt V Ka 583/25,
na podstawie art. 437 § 1 k.p.k.
p o s t a n o w i ł
zmienić zaskarżone postanowienie w ten sposób, że
przywrócić skazanemu termin do złożenia wniosku o doręczenie
wyroku Sądu Okręgowego w Koszalinie z dnia 10 lutego 2026 r.,
sygn. akt V Ka 583/25 z uzasadnieniem.
UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy w Koszalinie, wyrokiem z dnia 25 września 2025 r., sygn. akt
II K 1159/24, uznał oskarżonego K.F. za winnego popełnienia przestępstwa z art.
286 § 1 k.k. w zw. z 64 § 1 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k. Powyższy wyrok został
zaskarżony apelacjami oskarżonego oraz jego obrońcy, które jednak okazały się
III KZ 14/26
2
bezskuteczne. Sąd Okręgowy w Koszalinie wyrokiem z dnia 10 lutego 2026 r.,
sygn. akt V Ka 583/25, utrzymał zaskarżony wyrok w mocy.
Pismem datowanym na 2 marca 2026 r., data wpływu 6 marca 2026 r. (k.
288), skazany wniósł do Sądu odwoławczego o przywrócenie terminu do złożenia
wniosku o sporządzenie i doręczenie pisemnego uzasadnienia wyroku Sądu
odwoławczego. Swój wniosek argumentował brakiem wiedzy o tym, że warunkiem
koniecznym do wywiedzenia kasacji jest uprzednie uzyskanie uzasadnienia wyroku
Sądu odwoławczego. Wskazał ponadto, że jego obrońca nie pouczył go o tym
wymogu. Tego samego dnia skazany wniósł także o doręczenie mu odpisu wyroku
wraz z uzasadnieniem (k. 289).
Postanowieniem z dnia 19 marca 2026 r. Sąd Okręgowy w Koszalinie nie
uwzględnił wniosku skazanego i odmówił przywrócenia terminu do złożenia
wniosku o sporządzenie na piśmie i doręczenie uzasadnienia wyroku Sądu
Okręgowego w Koszalinie z dnia 10 lutego 2026 r. w sprawie o sygn. akt V Ka
583/25 (k. 293).
Powyższe postanowienie skazany zaskarżył zażaleniem (k. 316). Z treści
pisma wynika, że domaga się on uchylenia zaskarżonego orzeczenia, powielając
argumentację zawartą we wniosku o przywrócenie terminu.
Sąd Najwyższy stwierdził, co następuje.
Zażalenie zasługiwało na uwzględnienie.
Zgodnie z treścią art. 126 § 1 k.p.k. kluczową przesłanką przywrócenia
terminu procesowego jest jego niedochowanie z przyczyn niezależnych od
wnioskodawcy, który jest zobligowany do precyzyjnego wskazania powodu
opóźnienia i udowodnienia, że dochowanie terminu leżało poza jego
możliwościami. Powodem takim może być niezawiniony brak wiedzy na temat
przepisów proceduralnych, kształtujących drogę zaskarżenia, będący efektem
braku należytego pouczenia (por. m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16
kwietnia 2026 r., III KZ 8/26). Jak wynika z protokołu rozprawy, Sąd odwoławczy
pouczył skazanego jedynie o treści art. 457 § 1 oraz 2 k.p.k., pomijając treść art.
524 k.p.k., który to przepis miał kluczowe znaczenie z perspektywy jego interesów
procesowych. Skazany nie uzyskał zatem informacji, że w jego sytuacji dopiero
uzyskanie pisemnego uzasadnienia otwiera mu drogę do zaskarżenia wyroku
III KZ 14/26
3
kasacją. Z samego faktu pouczenia o treści art. 457 § 1 oraz 2 k.p.k. nie można
wnioskować, że przekazana informacja dotyczyła także art. 524 § 1 k.p.k. i
pouczenia o możliwości wniesienia kasacji.
Nie ulega wątpliwości, że obowiązkiem Sądu odwoławczego było pouczenie
skazanego o proceduralnych warunkach zaskarżenia wydanego wyroku. Sąd
odwoławczy nie dopełnił w tym zakresie ciążących na nim obowiązków. Jak wynika
z art. 16 § 1 k.p.k. „brak takiego pouczenia lub mylne pouczenie nie może
wywoływać ujemnych skutków procesowych dla uczestnika postępowania lub innej
osoby, której to dotyczy”. W realiach niniejszej sprawy owym ujemnym skutkiem
procesowym jest brak możliwości wniesienia kasacji od prawomocnego wyroku
Sądu odwoławczego. Skoro ustawodawca wprost przesądził, że skutek tego
rodzaju musi zostać zniwelowany, to biorąc pod uwagę istniejące instrumenty
procesowe oznaczało to konieczność przywrócenia terminu do złożenia wniosku o
sporządzenie i doręczenie pisemnego uzasadnienia wyroku Sądu odwoławczego.
Nie ma przy tym znaczenia, że w trakcie rozprawy apelacyjnej obecny był
także obrońca skazanego. To, że nie poinformował on skazanego o jego sytuacji
procesowej nie sanuje błędu Sądu odwoławczego i nie może stanowić argumentu
za odmową przywrócenia terminu.
Mając na względzie powyższe, orzeczono jak na wstępie.
[WB]
[r.g.]
