III KO 72/26
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 25 marca 2026 r.
SSN Włodzimierz Wróbel
w sprawie K.B.
po rozpoznaniu wniosku Sądu Rejonowego w Rzeszowie
z dnia 23 grudnia 2025 r., sygn. akt II K 1193/24,
o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu
na podstawie art. 37 k.p.k.
postanowił:
nie uwzględnić wniosku.
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 23 grudnia 2025 r. Sąd Rejonowy w Rzeszowie
(sygn. akt II K 1193/24) wystąpił do Sądu Najwyższego w trybie art. 37 k.p.k. z
wnioskiem o przekazanie sprawy K.B., oskarżonego o czyn z art. 209 § 1a k.k..,
innemu sądowi równorzędnemu.
W uzasadnieniu wniosku wskazano na sytuację organizacyjną i prawną
zaistniałą w Sądzie Rejonowym w Rzeszowie, wynikającą z rzekomego
nierespektowania przez kierownictwo tego sądu uchwał Krajowej Rady
Sądownictwa nr […]/2025 oraz nr […]2025, a także naruszania art. 22a § 6 u.s.p.
Sędzia referent X.Y. podniósł, że mimo uwzględnienia przez KRS jego odwołania
od podziału czynności i zwolnienia go z obowiązku orzekania w Wydziale Karnym,
jest on zmuszany do rozpoznawania spraw karnych na podstawie zarządzeń
prezesa sądu.
III KO 72/26
2
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Wniosek Sądu Rejonowego w Rzeszowie nie zasługuje na uwzględnienie.
Instytucja przewidziana w art. 37 k.p.k., pozwalająca na przekazanie sprawy
innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, ma
charakter wyjątkowy i jako odstępstwo od konstytucyjnej zasady rozpoznawania
sprawy przez sąd właściwy (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP), nie może podlegać
wykładni rozszerzającej. Sąd Najwyższy wielokrotnie podkreślał w swoim
orzecznictwie, że pojęcie dobra wymiaru sprawiedliwości odnosi się przede
wszystkim do sytuacji, w których lokalne uwarunkowania, silne emocje społeczne
lub inne czynniki zewnętrzne mogłyby realnie zagrozić bezstronności sądu lub
wywołać w opinii publicznej uzasadnione wątpliwości co do obiektywizmu
orzekania.
Przedstawiona we wniosku argumentacja, choć obrazuje problem o
charakterze ustrojowo-administracyjnym w Sądzie Rejonowym w Rzeszowie, nie
stanowi podstawy do zastosowania nadzwyczajnego trybu z art. 37 k.p.k. Sąd
Najwyższy nie jest organem powołanym do rozstrzygania sporów kompetencyjnych
czy personalnych wewnątrz jednostek wymiaru sprawiedliwości, ani nie może
przejmować roli nadzoru administracyjnego nad działalnością prezesów sądów.
Rozwiązywanie problemów dotyczących podziału czynności, obsady wydziałów czy
respektowania uchwał organów samorządu sędziowskiego winno odbywać się przy
wykorzystaniu instrumentów przewidzianych w ustawie – Prawo o ustroju sądów
powszechnych, a nie poprzez przenoszenie spraw karnych poszczególnych
oskarżonych do innych okręgów sądowych.
Należy podkreślić, że sytuacja zawodowa sędziego referenta, nawet jeśli
wiąże się z subiektywnym poczuciem wadliwości procedur administracyjnych, nie
może być utożsamiana z brakiem warunków do sprawiedliwego osądzenia
konkretnej osoby oskarżonej o przestępstwo. Oskarżony ma prawo do rozpoznania
jego sprawy przez sąd właściwy według miejsca popełnienia czynu, a wewnętrzne
spory w Sądzie Rejonowym w Rzeszowie nie mogą rzutować na stabilność
właściwości miejscowej w taki sposób, by czynić z Sądu Najwyższego arbitra w
kwestiach organizacji pracy sądu.
III KO 72/26
3
Wobec powyższego, uznając, że nie zaistniały przesłanki wskazujące, iż
pozostawienie sprawy w Sądzie Rejonowym w Rzeszowie sprzeciwia się dobru
wymiaru sprawiedliwości w rozumieniu przepisów procedury karnej, należało orzec
jak w sentencji.
[WB]
[a.ł]
