III KO 65/26
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Andrzej Stępka
Dnia 3 marca 2026 r.
w sprawie P. J.
po rozpoznaniu w dniu 3 marca 2026 r. na posiedzeniu bez udziału stron
wniosku Sądu Rejonowego w Rzeszowie z dnia 22 grudnia 2025 r.
o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu,
na podstawie art. 37 k.p.k. a contrario
p o s t a n o w i ł
nie uwzględnić wniosku.
UZASADNIENIE
W dniu 16 lutego 2026 r. do Sądu Najwyższego wpłynął wniosek Sądu
Rejonowego w Rzeszowie o przekazanie sprawy P. J. do rozpoznania innemu
równorzędnemu sądowi. W uzasadnieniu tego postanowienia Sąd wskazał, że
przedmiotowa sprawa została przydzielona sędziemu X. Y., który złożył odwołanie
do KRS od zmiany podziału czynności w zakresie, w którym podział ten
zobowiązywał sędziego do orzekania w Wydziale II Karnym Sądu Rejonowego w
Rzeszowie. Odwołanie to zostało uwzględnione przez KRS, jednak nie jest
respektowane przez Prezesa Sądu Okręgowego w Rzeszowie.
W ocenie wnioskującego Sądu, opisana w postanowieniu sytuacja wywiera
„wpływ na swobodę orzekania sędziego X. Y., zmuszając go de facto do pomijania
jednoznacznych postanowień uchwał Krajowej Rady Sądownictwa, do naruszania
obowiązujących przepisów ustawy, jak też do postępowania wbrew złożonemu
III KO 65/26
2
ślubowaniu sędziowskiemu. Sytuacja ta stwarza ponadto w odbiorze zewnętrznym
przekonanie o braku warunków do rozpoznania sprawy przez sędziego X. Y. w
sposób swobodny i obiektywny. (…) W ocenie Sądu przekazanie niniejszej sprawy
innemu sądowi równorzędnemu pozwoli uniknąć wszelkich zagrożeń, które
związane są z rozpoznawaniem niniejszej sprawy wbrew uchwałom Krajowej Rady
Sądownictwa oraz wbrew obowiązującym przepisom rangi ustawowej przez
sędziego X. Y.”.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.
Wypada zauważyć, że nie jest to pierwszy wniosek Sądu Rejonowego w
Rzeszowie złożony w trybie art. 37 k.p.k. i oparty praktycznie o tożsame argumenty,
przez sędziego referenta X. Y.. Przykładowo w sprawach: III KO 55/25,
postanowienie z dnia 28 kwietnia 2025 r.; III KO 129/25, postanowienie z dnia 10
września 2025 r.; III KO 239/25, postanowienie z dnia 15 stycznia 2026 r.; III KO
225/25, postanowienie z dnia 21 stycznia 2026 r.; III KO 248/25, postanowienie z
dnia 29 stycznia 2026 r.; III KO 237/25, postanowienie z dnia 10 lutego 2026 r. -
Sąd Najwyższy (w różnych składach) odmówił uwzględnienia kolejnych wniosków
Sądu Rejonowego w Rzeszowie złożonych w trybie art. 37 k.p.k. i
przedstawiających podobne argumenty. Także w niniejszym przypadku stanowiska
tam wyrażone w całości podziela Sąd Najwyższy rozpoznając przedmiotowy
wniosek.
Po raz kolejny trzeba podkreślić, że przekazanie sprawy do rozpoznania
innemu sądowi równorzędnemu w trybie art. 37 § 1 k.p.k. może nastąpić tylko
wyjątkowo, gdy w sposób realny wymaga tego dobro wymiaru sprawiedliwości, a
przepis ten nie może być interpretowany rozszerzająco. Do kategorii przyczyn
uzasadniających przekazanie sprawy na podstawie tego przepisu nie mieści się
kwestionowanie sposobu, w jakim przydzielono do rozpoznania sprawę
konkretnemu sędziemu. Wyrażony w postanowieniu pogląd Sądu Rejonowego w
Rzeszowie, jakoby z samego sposobu przydziału sprawy sędziemu można było
wyprowadzić wniosek o istnieniu w odbiorze zewnętrznym uzasadnionych
wątpliwości co do bezstronności sędziego, jest chybiony i dowodzi wadliwego
postrzegania czym jest bezstronność i niezawisłość sędziego. Nie można w sposób
III KO 65/26
3
logiczny wywodzić, iż czynność techniczno-organizacyjna związana z samym
przydziałem sprawy może mieć takie znaczenie, że zrodzi u postronnego
obserwatora wątpliwości co do bezstronności sędziego wyznaczonego do jej
rozpoznania.
Odnosząc się do argumentacji przedstawionej w postanowieniu stwierdzić
należy, że podniesione w nim okoliczności łączące zagrożenie dobra wymiaru
sprawiedliwości z organizacją pracy w Sądzie Rejonowym w Rzeszowie, nie
mieszczą się w pojęciu „dobra wymiaru sprawiedliwości”. Sąd Najwyższy w
składzie orzekającym w niniejszej sprawie, konsekwentnie stoi na stanowisku, że
zagrożenia dla dobra wymiaru sprawiedliwości nie mogą stanowić problemy
techniczne i organizacyjne istniejące po stronie sądu właściwego do rozpoznania
sprawy.
W postanowieniu z dnia 29 stycznia 2026 r., w sprawie III KO 248/25, Sąd
Najwyższy odmawiając uwzględnienia tożsamego wniosku zauważył – „Jeżeli
sędziemu sprawozdawcy towarzyszą ewentualne obawy zaistnienia okoliczności
tego rodzaju, że mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość, co do jego
bezstronności w omawianej sprawie, to należy w pierwszej kolejności rozwiązać je
w trybie art. 41 § 1 k.p.k. Po to bowiem ustawodawca przewidział instytucję iudex
suspectus, aby w każdej niejednoznacznej sytuacji innej, niż uregulowane w art. 40
k.p.k., a wynikającej czy też z subiektywnego poczucia sędziego co do własnej
bezstronności, czy też gdy jego bezstronność oparta na zobiektywizowanych
przesłankach i analizowana przez odwołanie się do oceny sytuacji dokonanej przez
przeciętnego, rozsądnie rozumującego obserwatora, mogłaby być kwestionowana
w odbiorze zewnętrznym, sędzia miał możliwość wyeliminowania siebie od
orzekania w danej, konkretnej sprawie”. Pogląd ten należy w pełni zaaprobować.
Mając na uwadze powyższe okoliczności i kierując się zakazem
rozszerzającej wykładni art. 37 k.p.k., Sąd Najwyższy odmówił uwzględnienia
wniosku.
[J.J.]
[r.g.]
III KO 65/26
4
