III KO 4/26
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 20 lutego 2026 r.
SSN Piotr Mirek
w sprawie G. R.
skazanego z art. 296 § 1 i 3 k.k.,
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu
w dniu 20 lutego 2026 r.,
wniosku obrońcy skazanego o wstrzymanie wykonania prawomocnego orzeczenia,
na podstawie art. 531 § 1 k.p.k. w zw. z art. 545 § 1 k.p.k.
p o s t a n o w i ł
odmówić wstrzymania wykonania wyroku Sądu Okręgowego
w Kielcach z dnia 20 marca 2023 r., sygn. akt III K 105/20,
zmienionego wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 1
marca 2024 r., sygn. akt II AKa 258/23.
UZASADNIENIE
Wyrokiem Sądu Okręgowego w Kielcach z dnia 20 marca 2023 r., sygn. akt
III K 105/20 G. R. został uznany za winnego popełnienia przestępstwa z art. 296 §
1 k.k. w zw. z art. 296 § 3 k.k., za co wymierzono mu karę roku pozbawienia
wolności, której wykonanie warunkowo zawieszono na okres próby 3 lat. Ponadto
Sąd orzekł wobec oskarżonego karę grzywny w wymiarze 400 stawek dziennych po
100 zł każda, a także zastosował środek karny w postaci zakazu zajmowania
stanowisk kierowniczych w spółkach prawa handlowego przez okres 5 lat.
III KO 4/26
2
Dodatkowo orzekł obowiązek zapłaty 1 093 101,12 zł na rzecz pokrzywdzonego
tytułem naprawienia szkody. Rozstrzygnął także o kosztach postępowania.
Apelację od powyższego wyroku wniósł obrońca oskarżonego, okazała się
ona jednak nieskuteczna. Sąd Apelacyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 1 marca
2024 r., sygn. akt II AKa 258/23, zmienił zaskarżony wyrok jedynie o tyle, że
skorygował wysokość szkody wyrządzonej przestępstwem.
Pismem datowanym na 8 stycznia 2026 r. obrońca skazanego złożył
wniosek o wznowienie postępowania powołując się na przesłankę o której mowa w
art. 540 § 1 pkt 2 lit. a k.p.k. – a to ujawnienie się nowych faktów wskazujących na
to, że czyn skazanego nie stanowił przestępstwa. Jednocześnie, w kolejnym piśmie,
obrońca skazanego wniósł o wznowienie postępowania z powodu wystąpienie
bezwzględnej przyczyny odwoławczej, o której mowa w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., a
to ze względu na udział w wydaniu wyroku Sądu odwoławczego sędziego
powołanego na ten urząd na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej
w trybie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie
Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw.
W obu pismach zawarto także wniosek o wstrzymanie wykonania wyroku.
W ocenie Sądu Najwyższego nie zasługiwał on na uwzględnienie.
Wykładnia art. 532 § 1 k.p.k., do którego odsyła art. 545 § 1 k.p.k.,
jednoznacznie wskazuje, że wstrzymanie wykonania orzeczenia stanowi wyłączne
uprawnienie sądu wznowieniowego, a nie ustawowy obowiązek. Wstrzymanie
wykonania wyroku funkcjonuje zatem jako wyjątek od fundamentalnej zasady
bezzwłocznej wykonalności prawomocnych wyroków, wyrażonej w art. 9 § 2 k.k.w.
W orzecznictwie Sądu Najwyższego dominuje uzasadniona powściągliwość w
stosowaniu tego instrumentu, oparta na przekonaniu, że ingerencja w sferę
wykonawczą jest dopuszczalna jedynie w wyjątkowych okolicznościach. Kluczową
przesłanką merytoryczną jest w tym przypadku wysokie prawdopodobieństwo
wznowienia postępowania. Jedynie w takich sytuacjach wstrzymanie egzekucji kary
jawi się jako niezbędne dla zapobieżenia wystąpieniu nieodwracalnych i dotkliwych
skutków, które mogłyby uczynić ewentualne późniejsze uchylenie wyroku
spóźnionym i nieefektywnym z punktu widzenia ochrony praw jednostki.
III KO 4/26
3
W niniejszej sprawie Sąd Najwyższy, dokonując wstępnej i incydentalnej
kontroli wskazanych podstaw wznowienia, i nie przesądzając kierunku
merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, uznał, że nie zaistniały szczególne
przesłanki uzasadniające przełamanie zasady stabilności prawomocnych orzeczeń.
Choć okoliczności podnoszone we wnioskach wymagają pogłębionej analizy
merytorycznej, ich charakter na obecnym etapie procedowania nie pozwala na
stwierdzenie oczywistości potrzeby wznowienia postępowania. Dotyczy to również
sygnalizowanego uchybienia z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., którego wystąpienie z
uwagi udział w składzie sądu osoby powołanej na urząd sędziego w sądzie
powszechnym albo wojskowym na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa
ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o
zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.
U. z 2018 r. poz. 3), wymaga – zgodnie z uchwałą składu połączonych Izb: Cywilnej,
Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z dnia 23
stycznia 2020 r. ( BSA I-4110-1/20) – stwierdzenia, że wadliwość procesu
powoływania prowadzi, w konkretnych okolicznościach, do naruszenia standardu
niezawisłości i bezstronności w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji
Rzeczypospolitej Polskiej, art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej oraz
art. 6 ust, 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności.
Wobec powyższego stwierdzono brak wystarczających podstaw do
skorzystania z kompetencji przewidzianej w art. 532 § 1 k.p.k.
[J.J.]
[a.ł]
