III KO 194/25
ZARZĄDZENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 30 stycznia 2026 r.
SSN Paweł Kołodziejski
w sprawie J.M.
o stwierdzenie zgodności z prawdą oświadczenia lustracyjnego
w związku z pismem adw. J.M. z dnia 2 listopada 2025 r.
o wznowienie z urzędu postępowania kasacyjnego zakończonego postanowieniem
Sądu Najwyższego z dnia 17 lutego 2021 r., sygn. akt V KK 598/19,
oddalającym jako oczywiście bezzasadną kasację wniesioną przez lustrowanego
od orzeczenia Sądu Apelacyjnego w Szczecinie
z dnia 18 czerwca 2019 r., sygn. akt II AKa 217/18,
utrzymującego w mocy orzeczenie Sądu Okręgowego w Szczecinie
z dnia 10 lipca 2018 r., sygn. akt III K 21/17,
na podstawie art. 542 § 3 k.p.k. a contrario
zarządza:
stwierdzić niedopuszczalność wznowienia z urzędu
wskazanego wyżej postępowania.
UZASADNIENIE
Pismem z dnia 2 listopada 2025 r. lustrowany adw. J.M. zwrócił się do Sądu
Najwyższego z wnioskiem o rozważenie wznowienia postępowania zakończonego
postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 17 lutego 2021 r., sygn. akt V KK
598/19, na mocy którego oddalono jako oczywiście bezzasadną kasację
wywiedzioną przez lustrowanego od orzeczenia Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z
III KO 194/25
2
dnia 18 czerwca 2019 r., sygn. akt II AKa 217/18, utrzymującego w mocy
orzeczenie Sądu Okręgowego w Szczecinie z dnia 10 lipca 2018 r., sygn. akt III K
21/17. Motywując podjętą inicjatywę adw. J.M. wskazał, że zasadność wznowienia
upatruje w okoliczności „uczestniczenia w w/w postępowaniu kasacyjnym
neosędziego S.S.N. M.S. orzekającego jednoosobowo w postanowieniu S.N. z dnia
15.02.2021 r. sygn. akt V KO 5/21 o nie uwzględnieniu (…) wniosku o wyłączenie z
postępowania kasacyjnego sygn. akt V KK 598/19 SSN J.M. (…)”, co w związku z
uchwałą połączonych Izb Sądu Najwyższego: Cywilnej, Karnej oraz Pracy i
Ubezpieczeń Społecznych z dnia 23 stycznia 2020 r. (BSA I-4110-1/20), a także
uchwały składu 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 13 czerwca 2023 r. (I KZP
22/22), powinno skutkować stwierdzeniem zaistnienia bezwzględnej przyczyny
odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. w postępowaniu kasacyjnym.
Powyższa inicjatywa lustrowanego nie mogła przynieść oczekiwanego przez
niego rezultatu. Wznowienie postępowania jest nadzwyczajnym środkiem
zaskarżenia służącym do wzruszenia – zarówno na wniosek strony, jak i z urzędu –
prawomocnych orzeczeń kończących postępowanie sądowe. Wprawdzie art. 542 §
3 k.p.k. nie precyzuje jaki rodzaj postępowania podlega wznowieniu z uwagi na
ujawnienie się jednego z uchybień wymienionych w art. 439 § 1 k.p.k., niemniej
jednak uregulowania tego nie sposób odczytywać w oderwaniu od wcześniejszych
przepisów rozdziału 56 k.p.k. Oczywistym jest, że do wznowienia postępowania z
urzędu może dojść jedynie wówczas, gdy w ogóle wchodzi w grę wznowienie
postępowania, a nie w szerszym zakresie. Jak zatem słusznie zauważył Sąd
Najwyższy w postanowieniu z dnia 23 marca 2023 r., I KZP 17/22 (OSNK 2023, nr
4, poz. 20), skoro w świetle art. 540 § 1 k.p.k. wznowienie dotyczy „postępowania
sądowego zakończonego prawomocnym orzeczeniem", to wszelkie podstawy
wznowieniowe, w tym i określone w art. 542 § 3 k.p.k., dotyczyć mogą wyłącznie
takiego postępowania.
Powyższego charakteru nie ma postanowienie o oddaleniu kasacji, w tym
także w wypadku uznania jej za oczywiście bezzasadną. Podejmując taką decyzję
Sąd Najwyższy orzeka bowiem wyłącznie o niezasadności tego środka zaskarżenia,
nie wkracza zaś w żadnym zakresie w sferę, w której orzeczenie kończące
postępowanie, korzysta już z powagi rzeczy osądzonej. Stąd też postępowanie
III KO 194/25
3
kasacyjne zakończone takim postanowieniem nie podlega wznowieniu. Inaczej
natomiast przedstawia się sytuacja wówczas, gdy Sąd Najwyższy, po uchyleniu w
wyniku kasacji prawomocnego orzeczenia, wydaje orzeczenie następcze,
rozstrzygając merytorycznie o przedmiocie procesu zgodnie z art. 537 § 2 k.p.k.
Wówczas orzeczenie to jako rozstrzygające prawomocnie w przedmiocie głównego
nurtu procesu (w niniejszej sprawie jest nim kwestia stwierdzenia zgodności z
prawdą oświadczenia lustracyjnego) może podlegać wznowieniu (zob. zarządzenie
SN z dnia 13 marca 2025 r., II KO 180/24 i przywołane tam judykaty). Taka
sytuacja w przedmiotowej sprawie jednak nie zaistniała, gdyż Sąd Najwyższy
postanowieniem z dnia 17 lutego 2021 r., sygn. akt V KK 598/19 oddalił kasację
wniesioną na korzyść lustrowanego jako oczywiście bezzasadną.
Reasumując, skoro postanowienie Sądu Najwyższego o oddaleniu kasacji
nie jest orzeczeniem prawomocnie kończącym postępowanie sądowe w rozumieniu
przepisów rozdziału 56 k.p.k., to brak jest możliwości zastosowania w tego rodzaju
sprawie przepisów o wznowieniu postępowania, w tym także ex officio.
Już tylko na marginesie wypada wskazać, że SSN M.S. w postępowaniu
kasacyjnym o sygn. akt V KK 598/19 orzekał jedynie w kwestii wpadkowej,
dotyczącej oceny zasadności wniosku o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego
od rozpoznania wniesionej kasacji. Wydane w tym przedmiocie rozstrzygnięcie z
udziałem SSN M.S. (tj. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 15 lutego 2021 r.
o nieuwzględnieniu wniosku o wyłączenie sędziego) również nie zalicza się do
kategorii orzeczeń kończących postępowanie w rozumieniu 540 k.p.k. (zob.
zarządzenie SN z dnia 1 lutego 2024 r., sygn. akt I KO 74/23; postanowienie SN z
dnia 5 kwietnia 2024 r., II KZ 8/24).
Mając na względzie powyższe, zarządzono jak na wstępie.
[WB]
[a.ł]
III KO 194/25
4
