III KO 163/26
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Jerzy Grubba
Dnia 29 lipca 2026 r.
w sprawie skazanego G. T.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej
na posiedzeniu w dniu 29 lipca 2026r.
wniosku Sądu Okręgowego w Krakowie
z dnia 7 lipca 2026r., sygn. akt V Kow 367/25
o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu
na podstawie art. 37§1 k.p.k.
p o s t a n o w i ł:
nie uwzględnić wniosku.
UZASADNIENIE
Sąd Okręgowy w Krakowie wskazanym wyżej postanowieniem, na
podstawie art. 37§1 k.p.k., wystąpił do Sądu Najwyższego z inicjatywą przekazania
sprawy o udzielenie przerwy w odbywaniu kary przez G. T. do rozpoznania sądowi
równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości.
Wniosek Sądu został uzasadniony faktem, że sprawa dotyczy skazanego,
który był adwokatem w okręgu tego Sądu, a jego była żona jest nadal Sędzią Sądu
Rejonowego, przy czym obydwoje są silnie skonfliktowani.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Wniosek Sądu Okręgowego nie zasługiwał na uwzględnienie.
III KO 163/26
2
Uzasadnienie wydanego w tym przedmiocie postanowienia nie zawiera
przekonujących argumentów mogących świadczyć o tym, że pozostawienie
niniejszej sprawy we właściwości sądu powołanego ustawowo do jej rozpoznania,
mogłoby stanowić zagrożenie dla dobra wymiaru sprawiedliwości, będącego
wyłącznym kryterium przekazania sprawy – na podstawie art. 37§1 k.p.k. – innemu
sądowi równorzędnemu. W orzecznictwie Sądu Najwyższego wielokrotnie
wskazywano na wyjątkowy charakter instytucji uregulowanej we wskazanym
przepisie, podkreślając że zbyt szerokie jej stosowanie może spowodować skutki
wręcz sprzeczne z ratio legis powołanego przepisu, osłabiając poczucie zaufania
nie tylko do konkretnego sądu, lecz również do całego wymiaru sprawiedliwości
(zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 4 sierpnia 2000r., II KO 156/00,
Prok. i Pr. 2001, nr 1, poz. 9). Tylko więc w szczególnych wypadkach, gdy
zagrożenie dla dobra wymiaru sprawiedliwości jest realne, uznać można, że istnieją
istotne racje przemawiające za odstąpieniem od konstytucyjnej zasady rozpoznania
sprawy przez sąd właściwy, również w znaczeniu miejscowym.
Takiej okoliczności nie może stanowić sam fakt, że sprawa dotyczy osoby,
która wykonywała swój zawód na terenie właściwości Sądu Okręgowego w
Krakowie. Brak jest bowiem jakichkolwiek przekonujących przesłanek
świadczących o tym, że ta okoliczność mogłaby wpłynąć na obiektywizm i
bezstronność wszystkich sędziów tego sądu.
Sprawa była w przeszłości przekazywana do rozpoznania sądowi
równorzędnemu poza apelację […], jednak dotyczyło to merytorycznego jej
rozpoznania. Obecna toczy się na etapie postępowania wykonawczego i w istocie
sprowadza się do analizy przedstawionej dokumentacji lekarskiej, a więc kryterium
obiektywnego. Brak jakichkolwiek podstaw do przyjęcia, iż obecnie istnieje
jakiekolwiek zagrożenie dla dokonania obiektywnej oceny stanu zdrowia skazanego
i wyciągnięcia z tego wniosków co o możliwości odbywania przez niego kary
pozbawienia wolności. Sam Sąd w swym wniosku podkreśla to wielokrotnie.
Jeżeli zaś istnieją indywidualne względy w ocenie bezstronności
poszczególnych sędziów, winny one zostać rozwiązane poprzez złożenie wniosków
w trybie art. 41§1 k.p.k., tak jak już ma to miejsce. Skorzystać należy też z instytucji
z art. 42§1 k.p.k. Takie rozwiązanie w znacznie właściwszy sposób oddaje istotę
III KO 163/26
3
problemu, który w tym przypadku może dotyczyć tylko pojedynczych osób, niż to,
które przewidziano w art. 37§1 k.p.k.
Uwzględniając powyższe, Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie.
[J.J.]
[r.g.]
