III KO 104/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 13 sierpnia 2025 r.
SSN Marek Siwek
w sprawie X.4Y.4, X.5Y.5, R.L., X.2Y.2, X.3Y.3, X.Y., X.6Y.6
oskarżonych z art. 272 k.k. i in.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 13 sierpnia 2025 r.,
wniosku zawartego w postanowieniu Sądu Okręgowego w Krakowie
z dnia 16 czerwca 2025 r., sygn. akt III K 109/25
o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu
na podstawie art. 37 k.p.k.
p o s t a n o w i ł
przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w
Rzeszowie.
UZASADNIENIE
Sąd Okręgowy w Krakowie wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem w
trybie art. 37 k.p.k. o przekazanie sprawy dotyczącej wskazanych wyżej
oskarżonych, innemu równorzędnemu sądowi z uwagi na dobro wymiaru
sprawiedliwości, które miałoby być zagrożone poprzez fakt, iż oskarżonymi w tej
sprawie są m.in. X.2Y.2 i X.3Y.3, wieloletnie pracownice Sądu Rejonowego dla
Krakowa Śródmieścia w Krakowie oraz X.Y., […] notariusz będący jednocześnie
mężem sędzi X.1Y.1, która dotychczas pełniła służbę w Sądzie Rejonowym dla
Krakowa Nowej Huty w Krakowie, aktualnie zaś jest na delegacji stałej w Sądzie
Okręgowym w Krakowie w II Wydziale Cywilnym – Odwoławczym. Sędziowie Sądu
miejscowo właściwego dobrze znają żonę oskarżonego z aplikacji, ale także pracy
III KO 104/25
2
zawodowej, w tym wspólnych szkoleń, zgromadzeń. Nieuniknione są dalsze
kontakty sędziów Sądu miejscowo właściwego z żoną oskarżonego, a to z uwagi na
wspólnie zajmowany budynek przez Sąd Okręgowy i wymieniony wyżej Sąd
Rejonowy.
Zależności zawodowe tego natomiast rodzaju, pomiędzy stronami
postępowania a sędzią orzekającym w miejscowo właściwym sądzie, mogą
wywołać przekonanie o braku możliwości bezstronnego rozpoznania przedmiotowej
sprawy.
Naczelnik […] Wydziału Zamiejscowego Departamentu do Spraw
Przestępczości Zorganizowanej i Korupcji w K. w nadesłanym wniosku, powołując
się na tożsame argumenty, wniósł o przekazanie sprawy niniejszej do rozpoznania
innemu równorzędnemu sądowi.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Wniosek jest zasadny.
Wskazać należy, że skorzystanie z art. 37 k.p.k. może mieć miejsce jedynie
w sytuacji powstania nadzwyczajnych a zarazem racjonalnych względów
związanych z dobrem wymiaru sprawiedliwości, do których także należą
okoliczności, które w realiach konkretnej sprawy mogą wywoływać w odbiorze opinii
publicznej wątpliwości co do możliwości bezstronnego i obiektywnego rozpoznania
sprawy lub rzutować na swobodę orzekania. Na wnioskującym sądzie ciąży
natomiast obowiązek wykazania i uzasadnienia, że w konkretnym przypadku
osądzenie sprawy przez sąd właściwy zagraża tak istotnej wartości, jaką jest dobro
wymiaru sprawiedliwości.
Wniosek Sądu Okręgowego w Krakowie spełnia powyższe wymogi. Trafnie
bowiem podniesiono w nim, że dobro wymiaru sprawiedliwości zostało w tej
sprawie zagrożone poprzez fakt, że miałoby dojść do osądzenia sprawy przez sąd
właściwy w sytuacji, kiedy oskarżonym w sprawie jest X.Y., mąż sędzi X.1Y.1, która
dotychczas pełniła służbę w Sądzie Rejonowym dla Krakowa Nowej Huty w
Krakowie, aktualnie jest na stałej delegacji w Sądzie Okręgowym w Krakowie w II
Wydziale Cywilnym – Odwoławczym i jest osobą osobiście znaną wszystkim
sędziom tego sądu. Nie ulega natomiast wątpliwości, że powiazania rodzinne
III KO 104/25
3
(małżeńskie) sędziego orzekającego na co dzień w sądzie właściwym miejscowo z
oskarżonym, są okolicznościami uzasadniającymi skorzystanie z instytucji art. 37
k.p.k., gdyż mogą w sposób realny podważać autorytet i zaufanie do wymiaru
sprawiedliwości. Jasne jest bowiem, że z racji tych powiązań może więc powstać w
opinii publicznej przekonane o braku możliwości rozpoznania sprawy dotyczącej m.
in. męża wskazanej sędzi, w sposób niezawisły i bezstronny, a tego rodzaju
spekulacjom ma przeciwdziałać przekazanie sprawy innemu równorzędnemu
sądowi.
Sąd Najwyższy uznał, że rozpoznanie sprawy przez Sąd Okręgowy w
Rzeszowie, który znajduje się na terenie apelacji rzeszowskiej, uwzględni
wskazany wcześniej aspekt wykluczenia wszelkich podejrzeń co do niezależnego
rozstrzygnięcia sprawy, jak również zapewni stronom dogodne możliwości
komunikacyjne dojazdu do siedziby tego Sądu.
Mając na uwadze powyższe, rozstrzygnięto jak w sentencji postanowienia.
[WB]
[r.g.]
