III KK 550/24
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 12 września 2025 r.
SSN Paweł Wiliński
w sprawie A. K.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 12 września 2025 r.
kwestii wyłączenia sędziego Antoniego Bojańczyka
od udziału w sprawie III KK 550/24,
na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 42 § 1 k.p.k. oraz art. 6 ust. 1
Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i Podstawowych Wolności
p o s t a n o w i ł:
wyłączyć sędziego Antoniego Bojańczyka od udziału w
sprawie Sądu Najwyższego o sygn. akt III KK 550/24.
UZASADNIENIE
Pismem z dnia 31 lipca 2025 r. (data wpływu) obrońca skazanego A. K.
wniósł o wyłączenie sędziego Antoniego Bojańczyka od udziału w rozpoznawaniu
niniejszej sprawy z uwagi na uzasadnione wątpliwości co do bezstronności
sędziego w przedmiotowej sprawie. W uzasadnieniu powołano się na fakt
powołania Antoniego Bojańczyka na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego przez
Prezydenta RP na skutek wniosku Krajowej Rady Sądownictwa działającej po
6.03.2018 r. oraz jego przeniesienia do Izby Karnej z Izby Kontroli Nadzwyczajnej i
Spraw Publicznych. Wskazano przy tym na kluczowe orzeczenia Sądu
Najwyższego w tym przedmiocie oraz orzecznictwo trybunałów międzynarodowych.
III KK 550/24
2
W przedmiotowej sprawie dokonano wznowienia postępowania
kasacyjnego na skutek stwierdzenia bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art.
439 § 1 pkt 2 k.p.k. wobec rozpoznania kasacji przez SSN Ryszarda Witkowskiego.
W tym wznowionym postępowaniu dokonano wyłączenia sędziów: dnia 17 stycznia
2025 r. – Małgorzaty Bednarek (KRI 664), dnia 5 lutego 2025 r. – Adama Rocha
(KRI 786), dnia 5 marca 2024 r. – Pawła Kołodziejskiego (KRI 834), dnia 25 marca
2025 r. – Marka Motuka (KRI 905), dnia 7 maja 2025 r. – Marka Siwka (KR 904),
dnia 10 lipca 2025 r. – Anny Dziergawki (KRI 1039). Do rozpoznania sprawy
wyznaczono następnie sędziego SN Antoniego Bojańczyka.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Wniosek okazał się w pełni uzasadniony.
Sąd Najwyższy związany jest przywołaną w treści wniosku obrońcy
uchwałą trzech połączonych Izb Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r.
(BSA I-4110-1/2020), w świetle której skład Sądu Najwyższego, w którym zasiada
sędzia Antoni Bojańczyk, powołany na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego
przez Prezydenta RP na skutek wniosku Krajowej Rady Sądownictwa działającej
po 6.03.2018 r., dotknięty jest wadą w postaci nienależytej obsady sądu w
rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Podkreślono tam m.in, że „powołanie do Sądu
Najwyższego jest zawsze pierwszym powołaniem na urząd w tym Sądzie, wymaga
więc spełnienia szczególnych warunków i dochowania procedur, w których
rzeczywiście można zweryfikować kompetencje kandydata, także z punktu
widzenia jego cech istotnych dla zachowania niezawisłości i bezstronności. Brak
takiej weryfikacji i brak transparentności procesu powołania, którą charakteryzowały
się przeprowadzone konkursy, tworzą stan niepewności i rodzą podejrzenia o
polityczne motywacje decyzji nominacyjnych. Wyklucza to spełnienie obiektywnych
warunków postrzegania tak nominowanych osób jako bezstronnych i niezawisłych.
Tym bardziej, że chodzi o powołania do sądu ostatniej instancji, mającego
kompetencję do uchylania prawomocnych orzeczeń sądowych i dokonywania
wiążącej wykładni prawa, którego orzeczenia nie podlegają już efektywnej kontroli,
pozwalającej na weryfikację, czy spełnione zostały warunki bezstronności i
niezawisłości sądu, w składzie którego biorą udział osoby powołane na urząd
III KK 550/24
3
sędziego Sądu Najwyższego w wadliwej procedurze. Z tego powodu dochowanie
najwyższych standardów w procesie powoływania na urząd jest decydujące dla
oceny czy osoba, która to postępowanie przeszła, daje gwarancje niezawisłości i
bezstronności Sądu Najwyższego, gdy orzeka ona w danym składzie tego Sądu”.
W świetle powyższego stwierdzić zatem należy zasadność wniosku o
wyłączenie, albowiem zachodzą podstawy do wyłączenia sędziego Antoniego
Bojańczyka od udziału w sprawie prowadzonej w Sądzie Najwyższym pod
sygnaturą III KK 550/24, skoro jak wskazano wyżej sąd orzekający, w którego
składzie by uczestniczył, nie spełniałby w tej sytuacji kryteriów określonych w art.
45 ust. 1 Konstytucji, art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka, zaś
postępowanie prowadzone przez taki sąd byłoby obciążone wadą traktowaną na
gruncie wykładni przyjętej w uchwale trzech połączonych Izb Sądu Najwyższego z
dnia 23 stycznia 2020 r. jako bezwzględna przyczyna odwoławcza z art. 439 § 1 pkt
2 k.p.k. Szczegółowe uzasadnienie wątpliwości co do bezstronności SSN
Antoniego Bojańczyka przedstawiono m.in. w postanowieniu Sądu Najwyższego z
7 marca 2024 r., sygn. akt IV KK 571/23, które zachowuje aktualność na gruncie
także niniejszej sprawy.
Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak na wstępie. Na marginesie
nasuwa się uwaga, że podjęta w następstwie niniejszego orzeczenia procedura
przydziału sprawy do referatu innego sędziego powinna pomijać sędziów, których
status jest tożsamy ze statusem sędziego Antoniego Bojańczyka, zwłaszcza wobec
długotrwałości niniejszego postępowania kasacyjnego.
[J.J.]
[a.ł]
