III KK 534/24
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 13 listopada 2025 r.
SSN Piotr Mirek (przewodniczący)
SSN Jarosław Matras
SSN Barbara Skoczkowska (sprawozdawca)
Protokolant Ewa Śliwa
przy udziale prokuratora Prokuratury Krajowej Małgorzaty Kozłowskiej,
w sprawie M.K.
skazanego z art. 56 § 1 k.k.s. w zw. art. 37 § 1 pkt 1 k.k.s.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie
w dniu 13 listopada 2025 r.
kasacji wniesionej przez obrońcę
od wyroku Sądu Okręgowego w Krakowie
z dnia 22 kwietnia 2024 r., sygn. akt IV Ka 1647/23,
utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Myślenicach
z dnia 19 lipca 2023 r., sygn. akt II K 539/22,
uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Sądowi
Okręgowemu w Krakowie do ponownego rozpoznania w
postępowaniu odwoławczym.
Jarosław Matras Piotr Mirek Barbara Skoczkowska
III KK 534/24
2
Sąd Rejonowy w Myślenicach wyrokiem z dnia 19 lipca 2023 r., sygn. akt II K
539/22, uznał oskarżonego M.K. za winnego tego, że:
„będąc prokurentem spółki B. Sp. z o. o. NIP: [...], będącej podatnikiem
podatku od towarów i usług, działając w warunkach czynu ciągłego, w okresie
od 18.07.2013 r. do 24.01.2014 r. podał nieprawdę w złożonych do Urzędu
Skarbowego w M. w dniach 18.07.2013 r., 24.10.2013 r., deklaracjach dla
podatku od towarów i usług YAT-7K za II, III kwartał 2013 roku oraz w
złożonych w dniach 25.11.2013 r., 19.12.2013 r., 24.01.2014 r., deklaracjach
dla podatku od towarów i usług YAT-7 za miesiące październik, listopad i
grudzień 2013 roku, poprzez nienależne odliczenie podatku naliczonego,
czym naraził na uszczuplenie w podatku od towarów i usług w łącznej kwocie
1.663.430,00 zł, stanowiącej należność publicznoprawną dużej wartości i
naruszył art.86 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 roku o podatku od
towarów i usług”
tj. za przestępstwo skarbowe z art. 56 § 1 k.k.s. w zw. z art. 6 § 2 k.k.s. w zw. z art.
9 § 3 k.k.s. w zw. z art. 37 § 1 pkt 1 k.k.s., za które wymierzył mu karę roku
pozbawienia wolności i karę grzywny w wysokości 170 stawek dziennych ustalając
wysokość jednej stawki dziennej na 100 złotych.
Tym samym wyrokiem Sąd rozstrzygnął w przedmiocie odpowiedzialności
karnej oskarżonej E.H.
Apelację od wyroku Sądu I instancji wniósł obrońca oskarżonego M.K.,
zaskarżając go w całości, zarzucając szczegółowo opisane naruszenie art. 4 k.p.k.
w zw. z art. 7 k.p.k., art. 4 k.p.k. w zw. z art. 410 k.p.k., błąd w ustaleniach faktycznych
oraz niewspółmierność kary.
Po rozpoznaniu apelacji obrońcy oskarżonego Sąd Okręgowy w Krakowie
wyrokiem z dnia 22 kwietnia 2024 r., sygn. akt IV Ka 1647/23, zaskarżony wyrok
utrzymał w mocy.
Kasację od wyroku Sądu odwoławczego wniósł obrońca skazanego M.K.
zaskarżając go w całości, zarzucając:
„obrazę art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. wynikającą z udziału w składzie orzekającym
Sądu Okręgowego w Krakowie Sędziego Sądu Okręgowego X. Y. powołanej
III KK 534/24
3
na ten urząd w dniu [...] 2020 r. przy udziale Krajowej Rady Sądownictwa
ukształtowanej na mocy ustawy z 8 grudnia 2017 r. oraz Sędziego Sądu
Okręgowego X.1 Y.1 powołanego na ten urząd w dniu 4 maja 2023 r. przy
udziale Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej na mocy ustawy z 8
grudnia 2017 r., co skutkowało nienależytym obsadzeniem składu
orzekającego Sądu Odwoławczego”.
Podnosząc powyższy zarzut skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego
wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w Krakowie do ponownego
rozpoznania.
W odpowiedzi na kasację prokurator pełniący funkcję Prokuratora
Rejonowego w Myślenicach wniósł o oddalenie kasacji.
Na rozprawie kasacyjnej w dniu 13 listopada 2025 r., prokurator Prokuratury
Krajowej poparła kasację obrońcy w zakresie odnoszącym się do zarzutu związanym
z udziałem w składzie sądu odwoławczego SSO X.1 Y.1
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasację należało uwzględnić, a w związku z tym uchylić zaskarżony wyrok i
przekazać sprawę Sądowi Okręgowemu w Krakowie do ponownego rozpoznania.
Skarżący podniósł w kasacji jeden zarzut, który dotyczył zaistnienia w sprawie
bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Nienależyta obsada
sądu miała wynikać z zasiadania w składzie Sądu odwoławczego sędziów: X. Y. oraz
X.1 Y.1
Nie ma potrzeby w tym miejscu szczegółowo wykazywać tego, że nienależyta
obsada sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. zachodzi m.in. wówczas, gdy w
składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego w sądzie
powszechnym albo wojskowym na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa
ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o
zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.
U. z 2018 r. poz. 3), jeżeli wadliwość procesu powoływania prowadzi, w konkretnych
okolicznościach, do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności w
rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 47 Karty Praw
Podstawowych Unii Europejskiej oraz art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw
człowieka i podstawowych wolności (uchwała składu połączonych Izb Sądu
III KK 534/24
4
Najwyższego: Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 23
stycznia 2020 r., BSA I-4110-1/20). Sąd Najwyższy wielokrotnie podkreślał również,
że każdy skład Sądu Najwyższego jest tą uchwałą związany, bez względu na
rozstrzygnięcie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 kwietnia 2020 r., sygn. akt U
2/20, oraz inne późniejsze rozstrzygnięcia TK lub zmiany ustaw o Sądzie
Najwyższym.
Dwie istotne kwestie, które wynikają z cytowanego fragmentu uchwały to
wadliwość procedury powoływania sędziów z udziałem nieprawidłowo
ukształtowanej Krajowej Rady Sądownictwa od 2018 r. oraz konieczność ustalania
każdorazowo (in concreto), czy zasiadanie w składzie sądu przez sędziego
powołanego na urząd w procedurze z udziałem wadliwie ukształtowanej Krajowej
Rady Sądownictwa spełnia chociażby w minimalnym stopniu kryterium niezawisłości
i bezstronności. Poza stwierdzeniem, że sędzia został powołany na stanowisko
sędziego sądu powszechnego w wyniku konkursu przed wadliwą Krajową Radą
Sądownictwa, niezbędna okazuje się weryfikacja okoliczności towarzyszących temu
powołaniu oraz następujących po powołaniu, które obiektywnie (w społecznym
odbiorze) mogłyby podważyć gwarancje bezstronności i niezawisłości składu
orzekającego.
Należy również odnotować powszechnie znany fakt, że wadliwość procesu
powoływania sędziów została potwierdzona w wielu orzeczeniach organów
międzynarodowych, w tym Europejskiego Trybunału Praw Człowieka oraz Trybunału
Sprawiedliwości Unii Europejskiej.
Zarówno sędzia X. Y., jak i sędzia X.1 Y.1, uzyskali stanowiska sędziów Sądu
Okręgowego w Krakowie w procedurze z udziałem wadliwie powołanej Krajowej
Rady Sądownictwa (odpowiednio: uchwała KRS nr [...] z dnia [...] 2020 r. – sędzia X.
Y.; oraz uchwała KRS nr [...] z dnia [...] 2022 r. – sędzia X.1 Y.1). Oznacza to, że
należy w ich przypadku ustalić in concreto, czy sąd z ich udziałem spełnia wymóg
minimum bezstronności i niezależności.
Sędzia X. Y. w 1995 r. ukończyła wyższe studia prawnicze na Uniwersytecie
[…] z oceną dobrą, uzyskując tytuł magistra. W 1998 r. złożyła egzamin sędziowski
z łącznym wynikiem dobrym. Z dniem 1 czerwca 1999 r. została mianowana
asesorem sądowym w Sądzie Rejonowym dla Krakowa- Śródmieścia w Krakowie, a
III KK 534/24
5
1 września 1999 r. została przeniesiona na stanowisko asesora sądowego w Sądzie
Rejonowym dla Krakowa- Nowej Huty w Krakowie. Postanowieniem Prezydenta
Rzeczypospolitej Polskiej z dnia […] 2001 r. została powołana do pełnienia urzędu
na stanowisku sędziego Sądu Rejonowego dla Krakowa- Nowej Huty w Krakowie.
Od 1 stycznia 2010 r. do 31 grudnia 2012 r. pełniła funkcję Zastępcy
Przewodniczącego […] Sądu Rejonowego dla Krakowa- Nowej Huty w Krakowie. Na
podstawie delegacji w trybie art. 77 § 9 p.u.s.p. orzekała od stycznia 2011 r. w IV
Wydziale Karnym Odwoławczym Sądu Okręgowego w Krakowie, a następnie w VI
Wydziale Karnym Sądu Okręgowego w Krakowie. Od 1 maja 2014 r. była
delegowana przez Ministra Sprawiedliwości do pełnienia czynności sędziego w VI
Wydziale Karnym Sądu Okręgowego w Krakowie, przy czym od 1 maja 2016 r. była
to delegacja na czas nieokreślony. Jak już wskazano, uchwałą Krajowej Rady
Sądownictwa nr [...] z dnia [...] 2020 r. przedstawiono wniosek o powołanie X. Y. na
stanowisko sędziego Sądu Okręgowego w Krakowie. Postanowieniem z dnia […]
2020 r. Prezydent RP powołał ją na to stanowisko.
Jak wynika z opinii sędziego wizytatora do spraw karnych Sądu Okręgowego
w Krakowie, B.S., która została sporządzona w związku z ubieganiem się sędzi X. Y.
o stanowisko sędziego Sądu Okręgowego w Krakowie, „ocena pracy kandydatki
wypada korzystnie”, a „wydajność jej pracy nie nasuwa żadnych wątpliwości”. W
konkluzji opiniujący stwierdził, że kandydatura X. Y. zasługuje na rekomendację na
stanowisko sędziego sądu okręgowego.
Na posiedzeniu Kolegium Sądu Okręgowego w Krakowie w dniu 1 czerwca
2020 r. sędzia X. Y. uzyskała 6 głosów „za”, 11 głosów „przeciw” i 3 głosy
„wstrzymujące się”, przy 1 głosie „nieważnym”. W trakcie posiedzenia Krajowej Rady
Sądownictwa [...] 2020 r. na kandydaturę tej sędzi oddano 12 głosów „za”, nie oddano
głosów „przeciw”, oddano 5 głosów „wstrzymujących się”, w rezultacie czego
kandydatura ta uzyskała wymaganą bezwzględną większość głosów.
Należy jednocześnie odnotować, że w 2022 r. sędzia X. Y. udzieliła poparcia
sędzi D.W. jako kandydatce na członka Krajowej Rady Sądownictwa.
Bez wątpienia powyższa okoliczność zasługuje na jednoznacznie negatywną
ocenę, zwłaszcza zważywszy na fakt, że podpisanie listy poparcia nastąpiło po
wydaniu przez Sąd Najwyższy i trybunały europejskie szeregu orzeczeń, w których
III KK 534/24
6
wyraźnie wskazano na wadliwość Krajowej Rady Sądownictwa od 2018 r. Rzecz
jednak w tym, że udzielenie poparcia sędzi D.W. nastąpiło już po uzyskaniu nominacji
na stanowisko sędziego Sądu Okręgowego w Krakowie, a zatem nie miało wpływu
ani na uzyskanie poparcia Krajowej Rady Sądownictwa, ani na powołanie przez
Prezydenta RP. Istotne jest także to, iż sędzia X. Y. nie uzyskała jakichkolwiek
stanowisk kierowniczych, które można by wiązać z faktem złożenia podpisu na liście
poparcia dla sędzi D.W..
Podsumowując, pomimo udziału sędzi X. Y. w wadliwej procedurze przed
Krajowej Rady Sądownictwa – który należy uznać za niezgodny z zasadami
etycznymi wiążącymi sędziego – Sąd Najwyższy nie dopatrzył się takich okoliczności,
które in concreto powodowałyby utratę przez sąd z udziałem tej sędzi przymiotu
niezależności i bezstronności.
Nienależyta obsada Sądu Okręgowego w Krakowie wynikała natomiast z
zasiadania w składzie tego sądu sędziego X.1 Y.1
Sędzia X.1 Y.1 ukończył wyższe studia prawnicze na Uniwersytecie […] w
1997 r. z oceną bardzo dobrą, uzyskując tytuł magistra. W maju 2001 r. – po odbyciu
aplikacji sądowej – złożył egzamin sędziowski z łącznym wynikiem bardzo dobrym.
Z dniem 6 sierpnia 2001 r. został mianowany asesorem sądowym w Sądzie
Rejonowym dla Krakowa-Krowodrzy w Krakowie. Postanowieniem Prezydenta
Rzeczypospolitej Polskiej z dnia […] 2003 r. został powołany do pełnienia urzędu na
stanowisku sędziego Sądu Rejonowego dla Krakowa-Krowodrzy w Krakowie. Od
dnia 1 kwietnia 2004 do 31 marca 2005 r. pełnił obowiązki Zastępcy [….] Wydziału
Karnego tego Sądu, a od 1 lipca 2006 r. do 31 grudnia 2009 r. obowiązki
Przewodniczącego […] Wydziału Grodzkiego z siedzibą w Czernichowie (k. 119-124
akt SN).
Na przełomie 2017 i 2018 r. podpisał listy poparcia dla następujących sędziów
kandydujących na członków Krajowej Rady Sądownictwa: J.D., J.K. i J.M.
Decyzją Ministra Sprawiedliwości z dnia […] 2018 r. sędzia X.1 Y.1 został na
podstawie art. 77 § 1 pkt 1 p.u.s.p. delegowany przez Ministra Sprawiedliwości do
pełnienia czynności sędziego w IV Wydziale Karnym Odwoławczym Sądu
Okręgowego w Krakowie na okres od dnia 1 stycznia 2019 r. do dnia 31 grudnia 2019
r. (decyzja [...] – k. 158 akt SN).
III KK 534/24
7
Zarządzeniem z dnia […] 2019 r. ówczesna Prezes Sądu Okręgowego w
Krakowie D.W. powołała sędziego X.1 Y.1 do pełnienia obowiązków Koordynatora
do spraw współpracy międzynarodowej i praw człowieka w sprawach karnych.
Od 9 grudnia 2019 r. został delegowany przez Ministra Sprawiedliwości Z.Z.
– na czas nieokreślony – do pełnienia czynności administracyjnych w Ministerstwie
Sprawiedliwości i powierzono mu obowiązki Zastępcy Dyrektora Departamentu Kadr
i Organizacji Sądów Powszechnych i Wojskowych.
Zarządzeniem z dnia […] 2019 r. został powołany przez Ministra
Sprawiedliwości na członka Komisji Egzaminacyjnej do przeprowadzenia egzaminu
[…] z siedzibą w Krakowie. Z kolei zarządzeniem z dnia […] 2019 r. Minister
Sprawiedliwości powołał sędziego na członka Komisji Egzaminacyjnej nr […] do
przeprowadzenia egzaminu […] w 2019 r. z siedzibą w Krakowie. Następnie,
zarządzeniem z dnia […] 2020 r. został powołany przez Ministra Sprawiedliwości na
członka Komisji Egzaminacyjnej Nr […] do spraw aplikacji […] przy Ministrze
Sprawiedliwości z siedzibą w Warszawie. We wszystkich trzech przypadkach sędzia
X.1 Y.1 był członkiem komisji jako przedstawiciel Ministra Sprawiedliwości.
Sędzia X.1 Y.1 przystąpił do konkursu na stanowisko sędziego Sądu
Okręgowego w Krakowie ogłoszonego w Monitorze Polskim z 2020 r., poz. 769.
W tym samym czasie, w 2021 r., podpisał listę poparcia dla kandydatki na
członka Krajowej Rady Sądownictwa I.B.
Zarządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia […] 2021 r. zmieniającym
zarządzenie w sprawie powołania Rady Programowej Krajowej Szkoły Sądownictwa
i Prokuratury sędzia X.1 Y.1 został powołany w skład Rady Programowej Krajowej
Szkoły Sądownictwa i Prokuratury.
Krajowa Rada Sądownictwa uchwałą nr [...] z [...] 2021 r. przedstawiła wniosek
o powołanie sędziego X.1 Y.1 do popełnienia urzędu na stanowisku sędziego sądu
okręgowego w Sądzie Okręgowym w Krakowie. W posiedzeniu Krajowej Rady
Sądownictwa uczestniczyło troje sędziów, którym w 2018 r. sędzia X.1 Y.1 udzielił
poparcia (sędziowie: J.D., J.M., J. K. – k. 125 akt SN). Uchwała ta została zaskarżona
przez kontrkandydatkę w konkursie, sędzię X.2 Y.2 Następnie, w dniu 12 stycznia
2022 r., sygn. akt I NKRS 118/21, Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych
III KK 534/24
8
działająca przy Sądzie Najwyższym uchyliła zaskarżoną uchwałę i przekazała
sprawę Krajowej Radzie Sądownictwa do ponownego rozpatrzenia.
Na przełomie 2021 i 2022 r. sędzia X.1 Y.1 udzielił poparcia następującym
sędziom kandydującym na członków Krajowej Rady Sądownictwa: K.C., J.M., K.F.,
D.W., R.P. oraz P.S.
Niedługo później, uchwałą z dnia [...] 2022 r., nr [...], Krajowa Rada
Sądownictwa ponownie przedstawiła Prezydentowi RP wniosek o powołanie
sędziego X.1 Y.1 do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego sądu okręgowego w
Sądzie Okręgowym w Krakowie. W posiedzeniu Krajowej Rady Sądownictwa w dniu
[...] 2022 r. uczestniczyli sędziowie-członkowie KRS, którym wcześniej sędzia X.1
Y.1 udzielił poparcia jako kandydatom do KRS: P.S., K.C., J.D., J.M., J.K., D.W. oraz
R.P. (k. 137 akt SN). Prezydent RP powołał sędziego X.1 Y.1 na to stanowisko
postanowieniem z dnia […] 2023 r.
Jeszcze w 2022 r., pismem z dnia […] 2022 r. podsekretarz stanu w
Ministerstwie Sprawiedliwości K.F. delegowała sędziego X.1 Y.1 do pełnienia
czynności w Biurze Krajowej Rady Sądownictwa od dnia 18 lipca 2022 r. na czas
nieokreślony (k. 168 akt SN). W Biurze Krajowej Rady Sądownictwa pełnił funkcję
[…]. Ze względu na powyższe z dniem 17 lipca 2022 r. ustała delegacja sędziego
X.1 Y.1 do pełnienia czynności administracyjnych w Ministerstwie Sprawiedliwości (k.
167 akt SN). Po powołaniu sędziego X.1 Y.1 na stanowisko sędziego Sądu
Okręgowego w Krakowie, pismem z dnia […] 2023 r. podsekretarz stanu w
Ministerstwie Sprawiedliwości K.F. utrzymała w mocy decyzję z dnia […] 2022 r. w
przedmiocie delegowania sędziego X.1 Y.1 do pełnienia czynności w Biurze Krajowej
Rady Sądownictwa na czas nieokreślony, z zachowaniem dodatku funkcyjnego i
specjalnego w dotychczasowej wysokości. Decyzją z dnia […] 2024 r. Minister
Sprawiedliwości A.B. odwołał sędziego X.1 Y.1 z delegacji do Biura KRS.
Niezależnie od powyższego należy wskazać, że Sąd Apelacyjny – Sąd
Dyscyplinarny w Krakowie wyrokiem z dnia 22 września 2014 r., sygn. akt ASD […],
uznał sędziego X.1 Y.1 za winnego tego, że w okresie od stycznia 2011 r. do dnia 13
grudnia 2013 r., bez zawiadomienia Prezesa Sądu Okręgowego we właściwym
terminie o zamiarze podjęcia dodatkowego zatrudnienia na stanowiskach
dydaktycznych prowadził wykłady z różnych przedmiotów prawniczych w różnych
III KK 534/24
9
instytucjach dydaktycznych i organizacjach, a także tego, że w okresie od czerwca
2011 r. do marca 2014 r., jako sędzia Sądu Rejonowego, nie sporządził w terminie
ustawowym 14 dni uzasadnień pisemnych wyroków w kilkudziesięciu sprawach
karnych i wykroczeniowych. Z treści uzasadnienia wyroku wynika, że w okresie
objętym drugim z zarzutów obwiniony nie sporządził w wymaganym,
czternastodniowym terminie, pisemnych motywów wydanych przez siebie orzeczeń
w 87 sprawach, w tym w 60 sprawach „K” i 27 sprawach „W”. Zakres przekroczenia
terminów był różny: od 20 do 158 dni (k. 13 akt SN). W związku z przypisanymi
przewinieniami dyscyplinarnymi Sąd Dyscyplinarny wymierzył sędziemu X.1 Y.1 karę
dyscyplinarną upomnienia. Po rozpoznaniu odwołania Ministra Sprawiedliwości Sąd
Najwyższy – Sąd Dyscyplinarny wyrokiem z dnia 14 kwietnia 2015 r. zmienił
zaskarżony wyrok w ten sposób, że w miejsce wymierzonej kary dyscyplinarnej
wymierzył kary dyscyplinarne upomnienia za każde z przewinień służbowych
przypisanych X.1 Y.1
Jak wynika z treści uzasadnienia wyroku Sądu Dyscyplinarnego, sędzia X.1
Y.1 przyznał się do zarzutu braku sporządzenia w terminie uzasadnień wyroków,
wskazując, że „zachowanie terminowości w sporządzaniu pisemnych motywów
podejmowanych przez niego rozstrzygnięć zawsze stanowiło dla niego trudność i nie
jest w stanie wskazać na żadne okoliczności, które mogłyby usprawiedliwić
dopuszczanie się zwłoki w tym zakresie” (k. 14 akt SN). Warto przy tym odnotować,
że już w 2005 r. Prezes Sądu Rejonowego dla Krakowa- Krowodrzy w Krakowie SSO
E.M. nie wystąpiła o ponowne powołanie na stanowisko Zastępcy Przewodniczącego
Wydziału […] Karnego tego Sądu sędziego X.1 Y.1, który dotychczas pełnił tę funkcję,
„bowiem zarówno w [jej] ocenie, jak i ocenie Przewodniczącego Wydziału […]
Karnego, dotychczasowy wkład pracy Pana Sędziego, a w szczególności jego
niewielkie zaangażowanie w wykonywanie powierzonych obowiązków, brak
dyspozycyjności w godzinach pracy obowiązujących osoby pełniące funkcje,
zaległości w wykonywaniu poszczególnych zadań, w tym w zakresie terminowości
sporządzania uzasadnień, sprawiają, iż nie daje on gwarancji należytego
sprawowania tych obowiązków w przyszłości” (k. 154 akt SN). Także w 2007 r.
Prezes Sądu Rejonowego dla Krakowa-Krowodrzy w Krakowie SSO E.M.
wskazywała na występujące w odniesieniu do sędziego X.1 Y.1 „uchybienia w pracy
III KK 534/24
10
orzeczniczej, polegające głównie na nieterminowości sporządzania uzasadnień” (k.
155 akt SN).
Na podstawie całości powyższej analizy można postawić następujące wnioski.
Nie ulega wątpliwości, że punktem zwrotnym w karierze zawodowej sędziego
X.1 Y.1 było podpisanie list poparcia dla kandydatów na członków KRS po zmianach
dokonanych ustawą z 2017 r. Wypada przypomnieć, że podpisywanie list w 2018 r.
odbyło się w warunkach powszechnego bojkotu środowiska sędziowskiego. Wiedzą
powszechną było (co potwierdziły następnie opublikowane zgłoszenia do KRS), że
podpisanie list zamknęło się w bardzo wąskiej grupie sędziów, z których
zdecydowana większość w kolejnych latach w szybkim tempie awansowała i
obejmowała stanowiska kierownicze. Okres, w którym sędzia X.1 Y.1 zdecydował się
swoim działaniem legitymizować proces dekonstytucjonalizacji wymiaru
sprawiedliwości, to czas uzyskiwania profitów zawodowych zależnych od
dyskrecjonalnej decyzji Ministra Sprawiedliwości.
W 2018 r., kiedy sędzia X.1 Y.1 udzielił poparcia trzem kandydatom do KRS,
został delegowany przez Ministra Sprawiedliwości do pełnienia czynności sędziego
w Sądzie Okręgowego w Krakowie. Niedługo później, w 2019 r., uzyskał stanowisko
Koordynatora do spraw współpracy międzynarodowej i praw człowieka w sprawach
karnych, a jeszcze w tym samym roku – w ramach delegacji udzielonej przez Ministra
Sprawiedliwości został Zastępcą Dyrektora Departamentu Kadr i Organizacji Sądów
Powszechnych i Wojskowych, Dyrektorem tego Departamentu był wówczas D.P.
Udzielenie delegacji do sądu wyższego rzędu oraz do Ministerstwa Sprawiedliwości
nastąpiło pomimo ukarania sędziego X.1 Y.1 karami upomnienia za popełnienie
dwóch deliktów dyscyplinarnych (które wówczas nie uległy jeszcze zatarciu; zatarcie
nastąpiło dopiero w 2020 r. – art. 124 § 2 p.u.s.p.). W 2019 i 2020 r. Minister
Sprawiedliwości trzykrotnie ustanawiał go swoim przedstawicielem jako członka
komisji przeprowadzających prawnicze egzaminy zawodowe.
Bezpośrednio po zatarciu kar dyscyplinarnych sędzia X.1 Y.1 wziął udział w
konkursie na stanowisko sędziego Sądu Okręgowego w Krakowie. Z przystąpieniem
do konkursu przed KRS w 2021 r. zbiega się czasowo podpisanie kolejnej listy
poparcia do KRS, a także uzyskanie stanowiska w Radzie Programowej Krajowej
Szkoły Sądownictwa i Prokuratury (w czasie, gdy dyrektorem KSSiP był D.P.). W
III KK 534/24
11
sytuacji, w której chronologicznie pierwsza – korzystna dla sędziego X.1 Y.1 –
uchwała KRS została uchylona przez Izbę Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw
Publicznych, sędzia X.1 Y.1 udzielił w 2022 r. poparcia siedmiu kandydatom na
członków KRS. Wszystkie te osoby uczestniczyły następnie w posiedzeniu KRS
dotyczącym ponownego rozpatrzenia kandydatury sędziego Y.1 na sędziego sądu
okręgowego. Rozstrzygnięcie w przedmiocie tej kandydatury okazało się ponownie
korzystne dla sędziego X.1 Y.1 Niedługo po uzyskaniu rekomendacji KRS sędzia X.1
Y.1 został Szefem […] – ponownie na podstawie dyskrecjonalnej decyzji Ministra
Sprawiedliwości.
Wyraźnie zatem trzeba zaznaczyć, że sędzia X.1 Y.1 zarówno uczestniczył w
wadliwej procedurze przed Krajową Radą Sądownictwa, jak i współdziałał z sędziami
kandydującymi w złej wierze na członków wadliwie utworzonej Krajowej Rady
Sądownictwa. Odbyło się to nie tylko w sytuacji, w której środowiska prawnicze w
Polsce sygnalizowały wątpliwości konstytucyjne (2017-2018 r.), ale także wówczas,
gdy sądy międzynarodowe notorycznie stwierdzały tę wadliwość (począwszy od
wyroku TSUE z 5 listopada 2019 r.), a Sąd Najwyższy wielokrotnie wypowiadał się
na temat wadliwości składu Krajowej Rady Sądownictwa (począwszy od uchwały
składu połączonych Izb Sądu Najwyższego: Cywilnej, Karnej oraz Pracy i
Ubezpieczeń Społecznych z dnia 23 stycznia 2020 r., BSA I-4110-1/20).
Należy zatem stwierdzić, że okoliczności rozpatrywane łącznie: złożenie
wielokrotnie podpisów na listach poparcia do Krajowej Rady Sądownictwa od 2018
r.; uzyskanie delegacji do Sądu Okręgowego w Krakowie i do Ministerstwa
Sprawiedliwości w sytuacji, gdy kary dyscyplinarne wymierzone sędziemu Y.1 nie
uległy jeszcze zatarciu; uzyskiwanie stanowisk w Ministerstwie Sprawiedliwości,
Sądzie Okręgowym w Krakowie oraz w Krajowej Radzie Sądownictwa zależnych od
Ministra Sprawiedliwości i Prezesa Sądu Okręgowego w Krakowie, powiązane są z
udziałem w procedurze powołania na urząd sędziego sądu okręgowego wadliwie
ukształtowanej Krajowej Rady Sądownictwa. To zaś prowadzi do stwierdzenia, że
sąd z udziałem sędziego X.1 Y.1 nie spełnia gwarancji minimum bezstronności i
niezawisłości.
Sędzia X.1 Y.1 nie tylko akceptował działania władzy ustawodawczej i
wykonawczej mającej na celu instrumentalne wykorzystanie władzy sądowniczej,
III KK 534/24
12
„wydrążenie” instytucji państwa prawnego z ich ustrojowych funkcji (vide modelowo:
Trybunał Konstytucyjny), chaos prawny oraz podporządkowanie sądownictwa
interesom politycznym, ale również swoimi działaniami afirmował uzależnienie
sądów od władzy wykonawczej. Nie ulega wątpliwości, że wszystkie kolejne awanse
i stanowiska sędzia X.1 Y.1 uzyskał w następstwie podpisania list poparcia do organu
obarczonego licznymi wadami konstytucyjnymi. Podpisanie list zamknęło się zresztą
w bardzo wąskiej grupie sędziów, z których zdecydowana większość w kolejnych
latach w szybkim tempie awansowała i obejmowała stanowiska kierownicze.
Dokonało się to w szczególności pomimo ciążącego wówczas na sędzim X.1 Y.1
wyroku sądu dyscyplinarnego, w którym stwierdzono popełnienie przez niego
przewinień dyscyplinarnych.
Szczególnego podkreślenia wymaga to, że działanie legitymizujące
naruszenia prawa dokonane przez ówczesnych przedstawicieli władzy
ustawodawczej i wykonawczej było równoznaczne z osiągnięciem przez sędziego
X.1 Y.1 nie tylko realnych korzyści osobistych (awanse i stanowiska; zmniejszony
przydział spraw), ale również majątkowych. Przykładowo, w związku z powołaniem
do pełnienia funkcji Koordynatora [...] został przyznany mu dodatek funkcyjny w
kwocie 904 zł miesięcznie (k. 161 akt SN). Delegacja do pełnienia czynności
administracyjnych w Ministerstwie Sprawiedliwości wiązała się z uzyskaniem
dodatku z tytułu pełnionej funkcji w wysokości 0,8 mnożnika podstawy ustalenia
wynagrodzenia zasadniczego sędziego, a ponadto – z uzyskaniem dodatku
specjalnego w wysokości 45% sumy wynagrodzenia zasadniczego i dodatku
funkcyjnego miesięcznie brutto (k. 165 akt SN). Z kolei delegując sędziego X.1 Y.1
do Biura KRS podsekretarz stanu w Ministerstwie Sprawiedliwości K.F. przyznała mu
na czas delegowania dodatek z tytułu pełnionej funkcji w wysokości 0,5 mnożnika
podstawy ustalenia wynagrodzenia zasadniczego sędziego oraz dodatek specjalny
w wysokości 60% sumy wynagrodzenia zasadniczego i dodatku funkcyjnego
miesięcznie brutto.
Wszystkie opisane aspekty pozwalają na postawienie jeszcze jednego
wniosku: sędzia X.1 Y.1 znalazł się w gronie sędziów cieszących się szczególnym
zaufaniem ze strony kierownictwa Ministerstwa Sprawiedliwości, przekraczającym
III KK 534/24
13
granice typowego zaufania jakiego należy oczekiwać w relacjach sędzia – organ
władzy wykonawczej (in concreto – resort sprawiedliwości).
W sprawie doszło zatem do nienależytej obsady sądu w rozumieniu art. 439 §
1 pkt 2 k.p.k.
Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji wyroku.
Jarosław Matras
[WB]
[r.g.]
Piotr Mirek
Barbara Skoczkowska