III KK 349/25
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 9 października 2025 r.
SSN Waldemar Płóciennik (przewodniczący)
SSN Michał Laskowski (sprawozdawca)
SSN Marek Pietruszyński
Protokolant Klaudia Binienda
przy udziale prokuratora Prokuratury Krajowej Małgorzaty Kozłowskiej,
w sprawie K. J.
skazanego z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 148 § 1 k.k. i i in.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie
w dniu 9 października 2025 r.,
kasacji, wniesionej przez obrońcę
od wyroku Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie
z dnia 16 listopada 2023 r., sygn. akt II AKa 110/22,
utrzymującego w mocy wyrok Sądu Okręgowego w Przemyślu
z dnia 16 września 2022 r., sygn. akt II K 27/22,
uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Sądowi
Apelacyjnemu w Rzeszowie do ponownego rozpoznania.
[J.J.]
Michał Laskowski
Waldemar Płóciennik
Marek Pietruszyński
III KK 349/25
2
UZASADNIENIE
Sąd Okręgowy w Przemyślu, wyrokiem z dnia 16 września 2022 r., sygn. II K
27/22, uznał K. J. za winnego tego, że w dniu 11 grudnia 2021 roku w L., znajdując
się w stanie nietrzeźwości - 2,25 % alkoholu w wydychanym powietrzu, przewidując
możliwość nastąpienia określonego skutku i godząc się na to, usiłował pozbawić
życia P. H. , zadając mu z dużą siłą co najmniej dwa ciosy nożem kuchennym w dolną
część tułowia, jednak zamierzonego celu nie osiągnął z uwagi na niezwłocznie
udzieloną pokrzywdzonemu pomoc medyczną, przy czym swoim zachowaniem
spowodował u niego obrażenia ciała w postaci rany ciętej w lewym podbrzuszu z
otwarciem jamy brzusznej i wytrzewieniem sieci, rany kłutej w środkowym
nadbrzuszu z uszkodzeniem jelita cienkiego i wyciekiem jego treści do jamy
otrzewnej, penetrującej do lewego płata wątroby, rany dolnej części grzbietu i
miednicy, które to obrażenia doprowadziły do rozstroju zdrowia pokrzywdzonego i
naruszenia czynności narządów jego ciała przyjmujących postać choroby realnie
zagrażającej życiu, to jest za winnego przestępstwa z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 148
§ 1 k.k. i art. 156 § 1 pkt 2 k.k. w zw. z art. 11 2 k.k. i za przestępstwo to wymierzył
mu karę 10 lat pozbawienia wolności.
Tym samym wyrokiem K. J. uznany został za winnego tego, że w dniu 11
grudnia 2021 roku w miejscowości L., znajdując się w stanie nietrzeźwości - 2,25 %
alkoholu w wydychanym powietrzu, znieważył funkcjonariuszy Policji tj. P. K. i K. G.
poprzez wypowiadanie pod ich adresem słów wulgarnych w związku i podczas
pełnienia przez nich obowiązków służbowych, to jest za winnego przestępstwa z art.
226 § 1 k.k. i za przestępstwo to wymierzono mu karę 6 miesięcy pozbawienia
wolności.
Sąd Okręgowy w Przemyślu orzekł wobec oskarżonego karę łączną 10 lat i 2
miesięcy pozbawienia wolności.
Wyrok ten zaskarżony został apelacją obrońcy oskarżonego. Po jej
rozpoznaniu Sąd Apelacyjny w Rzeszowie, wyrokiem z dnia 16 listopada 2023 r.,
III KK 349/25
3
sygn. II AKa 110/22, utrzymał zaskarżony wyrok w mocy.
Kasację od tego wyroku wniósł obrońca skazanego. Zaskarżył wyrok w
całości i zarzucił mu „obrazę przepisów postępowania ,a to art.439 § 1 pkt 2 k.p.k.,
co polegało na tym, że Sąd II instancji wydał wyrok jako organ „ad quem” w składzie
nienależycie obsadzonym z powodu udziału w składzie orzekającym sędziów - SSA
X. Y. oraz SSA X.1 Y.1, którzy na określone stanowisko w strukturze sądownictwa
powołani zostali na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie
przepisów ustawy z dnia 8 grudnia 2017 roku o zmianie ustawy o Krajowej Radzie
Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2019 r.poz.3), co świadczyć
może o powołaniu tych sędziów w sposób niekonstytucyjny i jednocześnie uprawnia
do stwierdzenia, że sędziowie ci nie przeszli tzw. "testu niezawisłości”, zaś skład
orzekający „in concreto” jawi się jako pozbawiony cech niezawisłości oraz
bezstronności i wydany w tym składzie wyrok Sądu „ad quem” nie może się
utrzymać.”
Obrońca wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy
Sądowi Apelacyjnemu w Rzeszowie do ponownego rozpoznania.
W odpowiedzi na kasację Prokurator Okręgowy w Przemyślu wniósł o jej
oddalenie jako oczywiście bezzasadnej.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Rozpoznanie sprawy zainicjowanej przedmiotową kasacją sprowadza się do
odpowiedzi na pytanie, czy doszło w niej do wydania orzeczenia przez sąd w składzie
nienależycie obsadzonym, w związku z instytucjonalną wadą w przeprowadzonym
przez Krajową Radę Sądownictwa, ukształtowaną w oparciu o przepisy ustawy z 8
grudnia 2017 r., procesie nominacyjnym sędziego zasiadającego w składzie
orzekającym. Odpowiedź na te wątpliwości wymaga przeprowadzenia tzw. ,,testu
niezawisłości”, którego założenia szczegółowo wskazano w uchwałach Sądu
Najwyższego: z 23 stycznia 2020 r., BSA I-4110-1/20 i z 2 czerwca 2022 r., I KZP
2/22. Kryteria tego testu oparte na wytycznych zawartych w wyroku Europejskiego
Trybunału Praw Człowieka z 1 grudnia 2020 r., nr 26374/18 przeciwko Islandii w
sprawie Guðmundur Andri Ástráðsson, wymagają ustalenia czy w procesie
powoływania sędziego doszło do naruszenia prawa krajowego, czy naruszenie to
III KK 349/25
4
miało dostatecznie poważny charakter i czy zostało ono ustalone i naprawione na
szczeblu sądów krajowych.
Do naruszenia prawa krajowego dojść może m.in. w układzie, w którym
rekomendacja powołania sędziego pochodzi od organu uważanego za gremium
niekonstytucyjne, ukształtowane odmiennie niż wynika to z art. 187 Konstytucji, który
wbrew treści art. 186 ust.1 Konstytucji nie spełnia swej ustrojowej roli „stania na
straży niezależności sądów i niezawisłości sędziów”. Za taki właśnie organ uznać
należy ukształtowaną ustawą z 8 grudnia 2017 r. wadliwie powołaną i obsadzoną
obecną Krajową Radę Sądownictwa, która notabene 28 października 2021 r. została
wykluczona z Europejskiej Sieci Rad Sądownictwa po ustaleniu, że nie jest
niezależna od władzy. Ze względu na uwarunkowania ustrojowe kreowane przez
skrajnie upolitycznioną Krajową Radę Sądownictwa w obecnym kształcie, wolno
stwierdzić, że tryb, któremu poddały się osoby następnie nominowane do pełnienia
urzędu sędziego w wyniku rekomendacji udzielonej przez ten organ, stanowił
naruszenie prawa. Stanowiska organów międzynarodowych w wyrokach ETPCz
przeciwko Polsce: z 22 lipca 2021 r., nr 43447/19 w sprawie Reczkowicz; z 8
listopada 2021 r., nr 49868/19 i nr 57511/19 w sprawie Dolińskiej-Ficek oraz Ozimka;
z 3 lutego 2022 r., nr 1469/20 w sprawie Advance Pharma sp. z o.o.; z 15 marca
2022 r., nr 43572/18 w sprawie Grzędy; z 23 listopada 2023 r., nr 50849/21 w sprawie
Wałęsy oraz w wyrokach TSUE z: 15 lipca 2021 r., C-791/19 i z 21 grudnia 2023 r.,
C-718/21a, a także pogląd Sądu Najwyższego wyrażony w postanowieniu z 16
września 2022 r., III KK 339/22 głoszący, że wejście w życie przepisów art. 29 § 4 –
25 ustawy o Sądzie Najwyższym nie może prowadzić do obniżenia standardu
dopuszczalności badania bezstronności (…) sędziowskiej oraz określenia skutków
ich braku, wypracowanego w orzecznictwie TSUE i ETPCz - dopełniają twierdzenia,
że dwa pierwsze kryteria testu wynikające z powołanej uchwały Sądu Najwyższego
z 23 stycznia 2020 r., zawsze będą wypadały negatywnie dla kandydata do pełnienia
urzędu sędziego rekomendowanego przez mającą istotną rolę w procesie nominacji
sędziowskich Krajową Radę Sądownictwa w obecnym kształcie, w tym dotyczą one
sędziów Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie wskazanych w zarzucie kasacji.
Pozostaje kwestia wykazania, czy w stosunku do danych sędziów, którzy
uzyskali nominację w wyżej opisanych warunkach, zachodzi przesłanka
III KK 349/25
5
stronniczości (jest to trzeci punkt testu). Krótko mówiąc należy zbadać czy sąd z
udziałem tych sędziów spełnia standardy niezawisłości i bezstronności, czy też
konieczne będzie przyjęcie, że w sprawie wystąpiła bezwzględna przyczyna
odwoławcza określona w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.
Sędziowie Sądu Apelacyjnego X.1 Y.1 i X. Y. byli już wielokrotnie poddani
takiemu badaniu w postępowaniach przed Sądem Najwyższym i orzeczenia
wydawane z ich udziałem były uchylane z powodu bezwzględnej przesłanki
odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. W odniesieniu do X.1 Y.1 stało się tak w
sprawach III KK 52/24, III KK 189/24, III KK 251/24, III KK 470/24, III KK 241/24, III
KK 561/24, III KK 573/24 i III KK 29/25; w stosunku do X. Y. zaś w sprawach III KK
39/23, III KK 471/23, III KK 389/23, III KK 470/23, III KK 368/22, III KK 189/24, III KK
251/24, III KK 422/24, III KK 241/24, III KK 208/24, III KK 29/25 i III KK 481/24. Sąd
Najwyższy orzekający w sprawie K. J. w pełni podziela argumentację zawartą w
uzasadnieniach orzeczeń, które zapadły w wymienionych sprawach i podziela
wnioski, które stały się podstawą wydania orzeczeń kasatoryjnych. Brak podstaw do
powtarzania po raz kolejny tej argumentacji.
Śledząc ścieżkę zawodową tych sędziów, która rozwijała się po 2018 r., Sąd
Najwyższy doszedł do wniosku, że ich zależność od reprezentującego ówczesną
władzę wykonawczą Ministra Sprawiedliwości jest bezsprzeczna, a ich charakter w
sposób oczywisty zaprzecza kryterium niezależności sędziowskiej. Należy podnieść,
że ustalenie o sprzyjaniu przez obu sędziów zamierzeniom poprzedniej władzy
wykonawczej co do podporządkowania sobie sądów i sędziów, nie oznacza, iż po
zmianie władzy wykonawczej sędziowie ci mogą być postrzegani jako bezstronni i
niezawiśli. Skoro już raz sędzia wyraził swoją czynną gotowość na realizację
zamierzeń władzy wykonawczej w celu podporządkowania sądów, to przecież wobec
zapowiedzi czynionych przez przedstawicieli obecnej władzy wykonawczej
przywracania porządku prawnego także w kontekście wadliwych powołań
sędziowskich, strona obecnie toczącego się procesu nie będzie miała i teraz
gwarancji, że sędzia ten nie będzie gotowy sprzyjać przedstawicielom władzy
wykonawczej w sporze z obywatelem, aby poprawić swoją pozycję zawodową.
Niezawisłość jest niezależnością sędziego w orzekaniu i choć nie oznacza braku
podporządkowania służbowego, to jednak oznacza m.in. niezależność wobec
III KK 349/25
6
organów (instytucji) pozasądowych, samodzielność sędziego wobec władz i innych
organów sądowych, niezależność od wpływu czynników politycznych oraz
wewnętrzną niezależność sędziego.
Ujawnione ustalenia zmaterializowały uzasadnione wątpliwości odnośnie
instytucjonalnej bezstronności sędziów Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie, co
implikowało stwierdzenie, że skład sądu nie spełniał standardu należytej obsady
sądu, o którym mowa w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., z uwagi na niedochowanie gwarancji
bezstronności i niezależności wymaganych przez art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, art. 6
§ 1 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i art. 47 Karty Praw Podstawowych.
Tytułem zakończenia trzeba podkreślić, że w demokratycznym państwie
prawa każdemu przysługuje prawo do rozpoznania jego sprawy przez niezawisły i
bezstronny sąd, ustanowiony zgodnie z ustawą, a standard tej niezawisłości i
bezstronności sądu, jako element prawa do sądu ustanowionego ustawą,
wyrażonego w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, art. 6 ust. 1 EKPC oraz art. 47 Karty Praw
Podstawowych musi być rozumiany jako niezawisłość i bezstronność członków
składu orzekającego. Niezawisłość jako dbałość o niezależnych sędziów i niezależne
sądy uzasadnia się interesem ogółu społeczeństwa. Ma ona zapewniać stabilność w
wykonywaniu funkcji wymiaru sprawiedliwości bez względu na zmiany, jakie mogą
zachodzić w organach władzy ustawodawczej i wykonawczej.
Mając powyższe na względzie, stwierdzenie, że na etapie kontroli instancyjnej
skład Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie był nienależycie obsadzony i zachodziła na
tym etapie procedowania bezwzględna przyczyna odwoławcza, o której mowa w art.
439 § 1 pkt 2 k.p.k., spowodowało wydanie orzeczenia kasatoryjnego i przekazanie
sprawy w trybie art. 437 § 2 zd. drugie k.p.k. do ponownego rozpoznania w
postępowaniu odwoławczym.
Z tych powodów Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie.
[J.J.]
[r.g.]
Michał Laskowski Waldemar Płóciennik Marek Pietruszyński
III KK 349/25
7
